Doanh nghiệp và kỳ vọng 2026: Sẵn sàng cho chu kỳ tăng trưởng mới

05/01/2026 10:59

0:00 / 0:00

0:00

Năm 2026 được kỳ vọng là giai đoạn các khung chính sách về kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi năng lượng và tài chính bền vững tiếp tục được hoàn thiện theo hướng rõ ràng và ổn định hơn. Khi chính sách được cụ thể hóa bằng cơ chế khuyến khích, ưu đãi và các công cụ thị trường, doanh nghiệp sẽ có đủ niềm tin để đầu tư dài hạn cho đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình và nâng cao năng lực quản trị.

Doanh nghiệp đặt kỳ vọng vào 3 động lực chính

Ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP.HCM (HGBA)

Trong năm 2026, động lực đầu tiên của doanh nghiệp đến từ thị trường. Điều này tạo ra sức ép rất lớn cho doanh nghiệp Việt Nam, nhưng cũng mở ra cơ hội nâng cấp toàn diện mô hình kinh doanh. Doanh nghiệp nào kiểm soát tốt dữ liệu môi trường, quản trị chuỗi cung ứng minh bạch và đáp ứng các chuẩn mực quốc tế, sẽ có lợi thế rõ rệt trong việc giữ đơn hàng, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn chuỗi giá trị toàn cầu.

Động lực thứ hai đến từ chính sách. Năm 2026 được kỳ vọng là giai đoạn các khung chính sách về kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi năng lượng và tài chính bền vững tiếp tục được hoàn thiện theo hướng rõ ràng và ổn định hơn. Khi chính sách không chỉ dừng ở định hướng, mà được cụ thể hóa bằng cơ chế khuyến khích, ưu đãi và các công cụ thị trường, doanh nghiệp sẽ có đủ niềm tin để đầu tư dài hạn cho đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình và nâng cao năng lực quản trị.

Động lực thứ ba đến từ nội lực của doanh nghiệp. Sau giai đoạn biến động mạnh, nhiều doanh nghiệp đã tái cấu trúc, củng cố quản trị, siết chặt kỷ luật tài chính… Đây chính là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với tư duy bền vững hơn. Khi chuyển đổi xanh được nhìn nhận như một chiến lược tăng trưởng dài hạn, chứ không phải chi phí ngắn hạn, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc đầu tư công nghệ, tối ưu vận hành và nâng cao giá trị gia tăng.

Bước vào chu kỳ phát triển tích cực hơn

Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM (FFA)

Bước sang năm 2026, cơ hội của ngành lương thực - thực phẩm nằm ở sự kết hợp của ba động lực quan trọng.

Trước hết là sự phục hồi của thị trường tiêu dùng trong nước, cùng với những thay đổi rõ nét trong hành vi tiêu dùng: người dân quan tâm nhiều hơn đến an toàn thực phẩm, dinh dưỡng, sức khỏe và tính minh bạch của sản phẩm. Đây không chỉ là sự gia tăng sức mua, mà là quá trình thị trường tự sàng lọc, buộc doanh nghiệp phải nâng chất lượng sản phẩm, quản trị và thương hiệu.

Thứ hai là cơ hội từ thị trường xuất khẩu. Năm 2026 không còn là giai đoạn mở rộng theo chiều rộng. Việc nhiều quốc gia gia tăng hàng rào thuế quan, các biện pháp phòng vệ thương mại và tiêu chuẩn kỹ thuật đang tạo sức ép lớn cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, chính trong bối cảnh này, cơ hội sẽ dành cho những doanh nghiệp đủ năng lực thích ứng, đầu tư bài bản vào vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và tuân thủ các chuẩn mực quốc tế. Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp hội viên của FFA đã đi theo hướng này và từng bước mở rộng thị phần, giữ được vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thứ ba, Chính phủ đang nỗ lực quyết tâm mạnh mẽ trong cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng dựa trên chất lượng, đổi mới và bền vững. Nếu các chính sách tiếp tục được triển khai thực chất, tôi nghĩ sẽ tạo nền tảng để ngành lương thực - thực phẩm, hoàn toàn có cơ sở để bước vào một chu kỳ phát triển tích cực hơn từ năm 2026.

Phác thảo bức tranh xuất khẩu gỗ và nội thất năm 2026

Ông Nguyễn Chánh Phương, Phó chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA)

Năm 2026, bức tranh xuất khẩu gỗ và nội thất không chỉ còn là câu chuyện vượt khó, mà đang dần mở ra nhiều hướng đi tiềm năng, nơi sự chủ động, sáng tạo và liên kết sẽ quyết định ai đi tiếp và ai bị bỏ lại phía sau.

Trong đó, năm 2026 vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng chưa đến mức bi quan. Lợi thế lớn nhất của ngành gỗ Việt Nam là năng lực cốt lõi rất khó thay thế, với khoảng 600.000 lao động, hệ sinh thái sản xuất tương đối hoàn chỉnh và kinh nghiệm tích lũy nhiều năm.

Tuy nhiên, ngoài thuế đối ứng, Mỹ đang tiến hành điều tra theo Điều 232, có thể khiến phần lớn mặt hàng như tủ bếp, sofa… chịu mức thuế 30 - 50%. Tôi hy vọng, vấn đề này sẽ được đưa vào đàm phán song phương.

Bên cạnh việc tiếp tục mở rộng xuất khẩu, cộng đồng doanh nghiệp cần liên kết để xây dựng các kênh phân phối mạnh, đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới. Trong tương lai, ngành gỗ có thể hình thành những doanh nghiệp chuyên làm chức năng thương mại điện tử và phân phối, hỗ trợ các nhà sản xuất tập trung vào sản phẩm. Tuy nhiên, muốn bán hàng tốt trên các sàn thương mại điện tử, doanh nghiệp phải làm được hai việc là xây dựng thương hiệu và làm chủ thiết kế.

MICE là điểm nhấn nổi trội của du lịch TP.HCM

Bà Huỳnh Phan Phương Hoàng, Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch TP.HCM

Khi TP.HCM không còn là một điểm đến đơn lẻ, mà trở thành một siêu đô thị hội tụ trung tâm tài chính - công nghiệp - logistics - biển đảo - nghỉ dưỡng, dư địa để xây dựng các bộ sản phẩm quy mô lớn, hấp dẫn cả khách du lịch lẫn các tập đoàn tổ chức sự kiện là rất lớn.

Trong đó, MICE chính là điểm nhấn nổi trội. TP.HCM hoàn toàn có thể hướng tới vai trò trung tâm MICE của khu vực, theo mô hình tương tự Singapore, nhưng với lợi thế về chi phí cạnh tranh hơn và khả năng kết nối đa dạng điểm đến.

Đặc biệt, đầu tư công, hạ tầng giao thông và các dự án trọng điểm như sân bay Long Thành dự kiến đưa vào khai thác trong nửa cuối năm 2026 sẽ tạo cú hích quan trọng cho kết nối vùng và quốc tế.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa tham vọng này, điểm nghẽn lớn nhất vẫn là hạ tầng kết nối, sự liên kết giữa các doanh nghiệp. Song song đó, việc chuẩn bị cho các sự kiện lớn của khu vực và quốc tế trong giai đoạn 2026-2027 cũng đòi hỏi TP.HCM phải đi trước một bước về quy hoạch sản phẩm, hạ tầng và xúc tiến điểm đến.

Doanh nghiệp rau quả cần đẩy mạnh đầu tư công nghệ chế biến

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit)

Năm 2026, cộng đồng doanh nghiệp rau quả sẽ đối mặt với không ít thách thức mới, nổi bật là việc các hàng rào kỹ thuật tại nhiều thị trường tiếp tục được siết chặt, song cũng mở ra nhiều cơ hội đáng kể. Theo đó, mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết như EVFTA, CPTPP, các FTA với Đông Bắc Á và Đông Nam Á tiếp tục là lợi thế lớn so với nhiều quốc gia cạnh tranh trong khu vực.

Có những FTA, đặc biệt là EVFTA, hiện chỉ Việt Nam có, trong khi nhiều nước trong ASEAN chưa tiếp cận được. Đây là dư địa quan trọng để sản phẩm rau quả Việt Nam vượt qua hàng rào thuế quan. Song FTA chỉ thực sự có ý nghĩa khi doanh nghiệp đáp ứng được các tiêu chuẩn chất lượng. Thuế giảm về 0% mà hàng hóa không đạt yêu cầu thì ưu đãi thuế cũng trở nên vô nghĩa.

Để hướng tới mục tiêu kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 10 tỷ USD, ngoài việc nâng cao chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp cần đẩy mạnh đầu tư công nghệ chế biến, đặc biệt là chế biến sâu và đông lạnh, nhằm gia tăng giá trị và kéo dài vòng đời sản phẩm.

Đa dạng hóa thị trường, đầu tư nâng chuẩn nhà máy

Ông Phạm Quang Anh, Giám đốc Công ty TNHH May mặc Dony

Một trong những cơ hội lớn nhất của chúng tôi trong năm 2026 đến từ việc hoàn tất giai đoạn đầu tư trọng điểm trong chiến lược 3-5 năm. Theo đó, doanh nghiệp đã gần như hoàn thành và đưa vào vận hành nhà máy chế biến hạt điều chuyên sâu quy mô lớn, tạo nền tảng để mở rộng năng lực cung ứng.

Nhà máy mới cho phép chúng tôi đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng tăng đối với nhóm sản phẩm lương thực - thực phẩm và bánh kẹo tại nhiều thị trường trong khu vực. Trong bối cảnh các năm trước, kinh tế suy thoái khiến sản xuất và tiêu dùng bị nén lại, năm 2026 được kỳ vọng là thời điểm nhu cầu chi tiêu, đặc biệt là thực phẩm, phục hồi rõ rệt.

Ở góc độ chính sách, Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân sẽ bước vào giai đoạn thẩm thấu mạnh hơn trong năm 2026. Khi các cơ chế hỗ trợ về vốn, lãi suất, đất đai và môi trường kinh doanh được triển khai thực chất, những doanh nghiệp đã chuẩn bị tốt sẽ có cơ hội đón đầu chính sách, mở rộng quy mô sản xuất.

Bên cạnh đó, kinh tế thế giới dần bước vào chu kỳ phục hồi mới. Đơn hàng của chúng tôi trong những tháng cuối năm 2025 tăng mạnh sau giai đoạn thăm dò kéo dài. Hiện nay, các thị trường trọng điểm của Gia Bảo gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Trung Quốc.

Sắp hoàn tất giai đoạn đầu tư trọng điểm