Doanh thu khởi sắc
Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), các thành viên Hiệp hội tiêu thụ 282.029 xe trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng 12% so với cùng kỳ. Nếu tính cả VinFast và Hyundai Thành Công, tổng doanh số tiêu thụ đạt 498.923 chiếc, tăng 26,8%.
Đà tăng doanh số góp phần cải thiện kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp ô tô niêm yết. Công ty cổ phần Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco, mã HAX) ghi nhận doanh thu hợp nhất 4.018 tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 40,7 tỷ đồng, so với mức lãi hơn 1 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Haxaco cho biết, doanh thu tăng chủ yếu nhờ mở rộng quy mô hoạt động và hợp nhất Công ty cổ phần Tập đoàn Tương lai Việt từ tháng 3/2026, sau khi doanh nghiệp này trở thành công ty con. Tập đoàn Tương lai Việt hoạt động trong lĩnh vực phân phối xe VinFast.
Trong 9 tháng đầu năm, VinFast và các đại lý tiêu thụ 177.697 ô tô điện, tăng gần 72% so với cùng kỳ, chiếm khoảng 35,9% thị phần toàn ngành. Đây là một trong những động lực tăng trưởng đáng chú ý của thị trường, đồng thời mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp tham gia hệ thống phân phối.
Trong khi đó, Công ty cổ phần Tasco (mã HUT) đang phát triển hệ sinh thái xoay quanh ô tô, gồm phân phối xe, bảo hiểm, hạ tầng và các lĩnh vực liên quan. Doanh nghiệp cũng từng công bố kế hoạch liên doanh phát triển nhà máy sản xuất ô tô tại Việt Nam. Hiện kinh doanh ô tô vẫn là mảng đóng góp doanh thu lớn nhất của Tasco.
Trong 6 tháng đầu năm, Tasco đạt doanh thu 22.310 tỷ đồng, tăng 44,5% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 310,4 tỷ đồng, gấp 2,7 lần cùng kỳ. Quy mô phân phối lớn tạo lợi thế về sản lượng, nhưng đồng thời đòi hỏi nguồn vốn lớn và làm gia tăng áp lực tài chính.
Cuối tháng 6/2026, tổng nợ phải trả của Tasco vượt 36.622 tỷ đồng, trong đó dư nợ vay và nợ thuê tài chính trên 23.700 tỷ đồng. Chi phí lãi vay trong nửa đầu năm lên tới khoảng 931 tỷ đồng, trong khi dòng tiền kinh doanh âm hơn 413 tỷ đồng.
Tìm động lực phục hồi
Thước đo quan trọng không chỉ là lượng xe tiêu thụ hay tốc độ tăng doanh thu, mà còn là khả năng chuyển hóa đà tăng trưởng thị trường thành lợi nhuận thực chất.
Trong khi Haxaco và Tasco tận dụng quy mô để mở rộng hoạt động, TMT Motors (mã TMT) và Ô tô Giải Phóng (mã GGG) phải tìm hướng đi mới để phục hồi, trong bối cảnh thị trường còn nhiều thách thức.
Sau giai đoạn thua lỗ lớn do thị trường xe tải suy yếu và áp lực xử lý hàng tồn kho, TMT Motors đang từng bước khôi phục hoạt động, với trọng tâm là xe thương mại, đồng thời mở rộng sang ô tô điện, xe máy điện và hạ tầng sạc.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp đạt doanh thu 1.132 tỷ đồng, giảm 8% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế đạt 64,7 tỷ đồng, tăng 16%. Lợi nhuận tăng trong khi doanh thu giảm cho thấy hiệu quả kinh doanh có dấu hiệu cải thiện, song tính bền vững của quá trình phục hồi vẫn cần thêm thời gian kiểm chứng.
Năm 2026, TMT Motors đặt mục tiêu doanh thu 3.652 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 217 tỷ đồng. Xe thương mại tiếp tục là trụ cột, với kế hoạch tiêu thụ hơn 4.500 xe, mang về khoảng 2.600 tỷ đồng doanh thu. Mảng ô tô điện được kỳ vọng tiêu thụ khoảng 2.200 xe, tương ứng 711 tỷ đồng doanh thu. Công ty đồng thời đặt mục tiêu bán 20.000 xe máy điện và phát triển 2.100 điểm sạc trong năm nay.
Việc mở rộng danh mục sản phẩm cho thấy TMT Motors không còn phụ thuộc hoàn toàn vào một dòng xe. Bên cạnh xe thương mại, đơn vị này muốn khai thác dư địa từ xe máy điện và hạ tầng sạc, từng bước hình thành hệ sinh thái phục vụ xu hướng chuyển dịch sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch.
Trong khi Haxaco và Tasco tận dụng quy mô để mở rộng hoạt động, TMT Motors và Ô tô Giải Phóng phải tìm hướng đi mới để phục hồi.
Tuy vậy, lỗ lũy kế vẫn là vấn đề cần giải quyết. Đến cuối tháng 6/2026, khoản lỗ lũy kế của TMT Motors còn hơn 143 tỷ đồng, dù đã giảm khoảng 31% so với cuối năm 2025.
TMT Motors kỳ vọng, xe thương mại tiếp tục tạo nền tảng doanh thu và dòng tiền, trong khi xe điện, xe máy điện và hạ tầng sạc mở ra dư địa tăng trưởng mới. Doanh nghiệp dự kiến bổ sung xe tải điện phục vụ vận chuyển hàng hóa và xe van cho nhu cầu giao nhận, phân phối hàng tiêu dùng, vận tải đô thị.
Ở chiều ngược lại, Ô tô Giải Phóng vẫn gặp nhiều khó khăn khi doanh số sụt giảm mạnh. Năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu tiêu thụ 500 xe, đạt doanh thu 235 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 13,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong 9 tháng đầu năm, doanh thu chỉ đạt 1,4 tỷ đồng, giảm tới 98% so với cùng kỳ. Giá vốn vượt doanh thu khiến doanh nghiệp lỗ gộp khoảng 3,7 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế âm 14,6 tỷ đồng, nâng lỗ lũy kế lên hơn 375 tỷ đồng.
Theo giải trình của doanh nghiệp, thị trường tiếp tục diễn biến bất lợi, khiến doanh thu ở mức thấp dù đã cải thiện so với quý trước. Trong khi đó, chi phí quản lý, khấu hao tài sản cố định và lãi vay tiếp tục gây áp lực lên kết quả kinh doanh. Các khoản vay đầu tư dự án xe tải điện càng làm gia tăng gánh nặng tài chính. Doanh nghiệp dự kiến ký hợp đồng tiêu thụ toàn bộ lượng xe tồn kho trong tháng 10 và tháng 11/2026.
Ô tô Giải Phóng kỳ vọng việc đầu tư, nâng cấp nhà máy và phát triển xe tải điện sẽ tạo động lực phục hồi. Tuy nhiên, chiến lược này đòi hỏi nguồn vốn đáng kể trong khi hoạt động kinh doanh hiện tại chưa tạo được dòng tiền đủ mạnh. Khả năng khôi phục sản lượng, đưa xe tải điện vào khai thác thương mại và phát huy lợi thế giá ở phân khúc xe tải nhẹ sẽ quyết định triển vọng phục hồi của doanh nghiệp.
Xu hướng điện hóa cũng mở ra dư địa tăng trưởng, song đi kèm là nhu cầu vốn lớn, yêu cầu đầu tư hạ tầng và áp lực cạnh tranh ngày càng cao. Khi các hãng liên tục tung ưu đãi để giành thị phần, lợi thế sẽ thuộc về những doanh nghiệp không chỉ tăng sản lượng tiêu thụ mà còn kiểm soát tốt giá vốn, hàng tồn kho, chi phí tài chính và dòng tiền.
Bước vào quý IV, mùa cao điểm của thị trường ô tô, doanh số được kỳ vọng tiếp tục tăng. Tuy nhiên, với các doanh nghiệp niêm yết, thước đo quan trọng không chỉ là lượng xe tiêu thụ hay tốc độ tăng doanh thu, mà còn là khả năng chuyển hóa đà tăng trưởng thị trường thành lợi nhuận thực chất.
