Các nhà phân tích cho rằng thị trường dầu hiện đã bước vào trạng thái backwardation (bù hoãn bán), cho thấy phần bù rủi ro đã được phản ánh vào giá hiện tại, dù các nhà giao dịch dự đoán rằng cuộc xung đột sẽ sớm có giải pháp nhanh chóng.
Khi các nhà đầu tư phản ứng với các báo cáo rằng Nhà Trắng đã gửi cho Iran một kế hoạch hòa bình 15 điểm nhằm chấm dứt xung đột, giá dầu đã giảm mạnh. Nhưng những thông điệp trái chiều từ Mỹ và Iran về tình trạng đàm phán hòa bình, các cuộc tấn công tên lửa đang diễn ra ở Trung Đông và tình trạng tắc nghẽn kéo dài ở eo biển Hormuz đã khiến giá dầu duy trì ở mức cao.
Hợp đồng tương lai dầu Brent vẫn đang dao động quanh mức 99 USD/thùng, cao hơn gần 36% so với mức trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28/2. Trong khi đó, giá dầu thô WTI giao tháng 4 của Mỹ đang giao dịch quanh mức 87,76 USD/thùng - cao hơn khoảng 30% so với trước khi xung đột bắt đầu.
Tuy nhiên, diễn biến giá lại cho thấy một câu chuyện khác. Thị trường dầu đang ở trạng thái backwardation - tức là các hợp đồng giao ngay hoặc giao trong ngắn hạn có giá cao hơn so với các hợp đồng giao trong tương lai.
“Trạng thái backwardation - giá hiện tại cao hơn giá tương lai - cho thấy thị trường cho rằng sự tăng giá dầu hiện tại chỉ là tạm thời…Vì vậy, đây là một sự kiện mang tính nhất thời, chứ không phải điều sẽ kéo dài. Nếu không, giá các hợp đồng giao trong tương lai đã phải cao hơn do lo ngại thiếu hụt nguồn cung. Do đó, đúng là hiện tại có vấn đề do xung đột, nhưng kỳ vọng là tình hình sẽ sớm được giải quyết”, Toni Meadows, người đứng đầu bộ phận đầu tư tại BRI Wealth Management.
Nhưng rất khó để đánh giá liệu đây có phải là một kết luận hợp lý hay không.
Giá khí đốt ở châu Âu đã không tăng mạnh như sau cuộc xung đột Nga-Ukraine bắt đầu bùng nổ vào năm 2022, nhưng tình trạng tắc nghẽn giao thông ở eo biển Hormuz vẫn còn tồn tại và thị trường có thể chưa tính đến tất cả các kịch bản tiềm năng mà tình hình có thể diễn ra.
“Hiện tại, đó có thể chỉ là sự tăng giá đột biến rồi sẽ giảm xuống nếu có một giải pháp nào đó, nhưng rất khó để nhận định con đường đó sẽ như thế nào…Nếu chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, nếu có thể tìm ra lối thoát và công suất trong khu vực không bị phá hủy, nhưng đó là một sự kết hợp rất mong manh. Một quả tên lửa có thể thay đổi cục diện. Nó không chỉ là vấn đề đàm phán. Một khi bị phá hủy, các nhà máy khí hóa lỏng sẽ mất nhiều năm để khôi phục hoạt động”, ông Toni Meadows cho biết.
Katy Stoves, Giám đốc đầu tư tại Mattioli Woods cho biết, trạng thái backwardation đang diễn ra trên thị trường dầu mỏ là “khá bình thường trong những cú sốc như thế này…Tôi cho rằng mọi người đang kỳ vọng vào việc giảm bớt các hành động thù địch, đó là tín hiệu mà nó đang truyền tải. Nhưng ở khía cạnh khác, có thể đáng lo ngại hơn một chút, nó có thể dự báo sự giảm sút về nhu cầu”.
Indrani De, Trưởng bộ phận nghiên cứu đầu tư toàn cầu của FTSE Russell cho biết, mặc dù kỳ vọng của thị trường là giá sẽ thấp hơn trong dài hạn, nhưng sự biến động và rủi ro vẫn đang được phản ánh vào giá cả.
“Thị trường đang ở trạng thái backwardation sâu, với mức giá giảm mạnh ở các kỳ hạn khoảng 4 tháng tới và khoảng 10 tháng tới (tức vào cuối năm), khi đó giá gần như trở lại bình thường. Mà bình thường ở đây có nghĩa là cao hơn khoảng 10 USD so với trước khi xung đột bắt đầu”, ông cho biết.
Giá hợp đồng dầu Brent giao tháng 12 hiện ở khoảng 79,7 USD/thùng - thấp hơn khoảng 17% so với giá giao gần, nhưng vẫn cao hơn khoảng 10% so với trước khi xung đột Iran nổ ra.
“Trạng thái backwardation mạnh cho thấy ngay cả thị trường bị ảnh hưởng nặng nề nhất cũng đang định giá khả năng xung đột sớm được giải quyết… Tuy nhiên, nếu nhìn vào mức giá trong 10 tháng tới, dầu Brent vẫn kết thúc ở mức cao hơn khoảng 10-12 USD/thùng so với trước khủng hoảng. Vì vậy, có thể nói rằng một phần bù rủi ro hiện đã được tích hợp vào thị trường”, ông Indrani De cho biết.
