Bà Đào Thúy Hằng, Phó vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế Ngân hàng Nhà nước
Kiến tạo vị thế trong trật tự tài chính mới
Năm 2026 đánh dấu cột mốc 75 năm xây dựng và phát triển của ngành ngân hàng Việt Nam. Đây không chỉ là thời điểm để ngành nhìn lại hành trình đã qua, mà còn xác định những yêu cầu mới về vai trò và vị thế của ngành trong tiến trình phát triển đất nước.
Nếu như giai đoạn trước, hội nhập tài chính - ngân hàng chủ yếu được nhìn nhận dưới góc độ mở cửa thị trường, thực thi cam kết quốc tế và thu hút nguồn lực bên ngoài, thì trong bối cảnh hiện nay, khái niệm hội nhập đã mang nội hàm rộng hơn rất nhiều.
Khi chuỗi cung ứng, dòng vốn, công nghệ và các cấu trúc thương mại toàn cầu đang tái định hình mạnh mẽ, hội nhập tài chính không còn vận hành theo logic cũ.
Những thay đổi địa chính trị và cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn đang khiến năng lực kết nối tài chính, năng lực tham gia xây dựng luật chơi và khả năng thích ứng trước các cú sốc bên ngoài trở thành một phần của năng lực cạnh tranh quốc gia.
Trong bối cảnh đó, công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế của ngành ngân hàng chuyển sang một giai đoạn phát triển mới: Từ hội nhập để tham gia sang hội nhập để chủ động kiến tạo và nâng cao vị thế của Việt Nam trong các cấu trúc hợp tác tài chính khu vực và toàn cầu.
Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới đã đặt ra yêu cầu xuyên suốt là hội nhập toàn diện, sâu rộng nhưng phải giữ vững độc lập, tự chủ và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.
Trong lĩnh vực tiền tệ - ngân hàng, điều đó đồng nghĩa hội nhập không chỉ là mở cửa mạnh hơn, mà còn phải nâng cao năng lực quản trị rủi ro, năng lực dự báo, khả năng ứng phó với các biến động toàn cầu và năng lực bảo vệ an ninh tài chính - tiền tệ quốc gia.
Đây cũng là lý do công tác đối ngoại của Ngân hàng Nhà nước hiện nay không còn đơn thuần là hoạt động hợp tác quốc tế theo nghĩa truyền thống, mà ngày càng gắn chặt với yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ, ổn định kinh tế vĩ mô và củng cố sức chống chịu của hệ thống tài chính - ngân hàng. Trong một thế giới ngày càng bất định, năng lực hội nhập cũng đang trở thành một dạng năng lực an ninh kinh tế.
Một trong những điểm nổi bật của công tác đối ngoại ngành ngân hàng thời gian qua là vai trò ngày càng chủ động, thực chất và có chiều sâu của Ngân hàng Nhà nước tại các thể chế tài chính - tiền tệ quốc tế lớn như Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) hay Ngân hàng Thanh toán quốc tế (BIS).
Nếu trước đây, trọng tâm của hợp tác quốc tế là tiếp nhận hỗ trợ kỹ thuật, tranh thủ nguồn lực phát triển và học hỏi kinh nghiệm quốc tế, thì hiện nay, sự tham gia của Ngân hàng Nhà nước đã chuyển mạnh sang hướng chủ động đóng góp chính sách, tham gia các thảo luận lớn về cải cách thể chế tài chính toàn cầu và cùng xây dựng các sáng kiến hợp tác mới.
 |
Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào cấu trúc hợp tác khu vực trong lĩnh vực ngân hàng. Trong ảnh: Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh (thứ 6 từ trái sang) tại Hội nghị SLC lần thứ 31 tại Philippines vào tháng 3/2026 với vai trò đồng chủ trì. |
Tại Hội nghị mùa Xuân IMF - WB năm 2026, Ngân hàng Nhà nước đã tích cực phối hợp với các nước trong Nhóm Đông Nam Á xây dựng lập trường chung về cải cách thể chế và định hướng hỗ trợ kỹ thuật; đồng thời, tiếp tục huy động hiệu quả các chương trình hỗ trợ trong những lĩnh vực then chốt như điều hành chính sách tiền tệ, thống kê tiền tệ - tài chính, thanh tra giám sát ngân hàng và phòng chống rửa tiền.
Điều quan trọng không chỉ nằm ở việc tham gia các diễn đàn quốc tế, mà ở chất lượng tham gia ngày càng cao của Việt Nam trong các thảo luận chính sách toàn cầu.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động mạnh, các vấn đề như ổn định tài chính, an ninh mạng tài chính, thanh toán xuyên biên giới, dòng vốn quốc tế hay tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương đang trở thành những chủ đề lớn định hình tương lai hệ thống tài chính toàn cầu. Việc Ngân hàng Nhà nước tham gia ngày càng sâu hơn vào các diễn đàn như BIS hay AIIB cho thấy Việt Nam không còn đứng ngoài các xu hướng mới ấy.
Đây cũng là bước chuyển rất quan trọng trong tư duy hội nhập của ngành ngân hàng, từ hội nhập để tiếp nhận nguồn lực sang hội nhập để tham gia định hình các chuẩn mực và xu hướng mới của hệ thống tài chính quốc tế.
Tăng cường niềm tin chiến lược với các đối tác trong khu vực
Nếu như hợp tác đa phương giúp nâng cao vị thế và tiếng nói của Việt Nam trong các thể chế tài chính toàn cầu, thì hợp tác song phương và hợp tác khu vực ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố khả năng kết nối, thích ứng và chống chịu của hệ thống tài chính - ngân hàng trước các biến động bên ngoài.
Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu diễn biến phức tạp, xu hướng phân mảnh kinh tế và tái cấu trúc chuỗi cung ứng ngày càng rõ nét, “độ tin cậy” đang trở thành một trong những tài sản quan trọng nhất của hợp tác kinh tế quốc tế.
Điều đó cũng lý giải vì sao công tác hợp tác tài chính - ngân hàng của Việt Nam thời gian qua không chỉ hướng tới mở rộng quan hệ, mà còn tập trung vào việc xây dựng sự gắn kết lợi ích và tăng cường niềm tin chiến lược với các đối tác trong khu vực.
Các sáng kiến như kết nối thanh toán xuyên biên giới bằng mã QR, sử dụng đồng bản tệ trong thanh toán, hợp tác trao đổi thông tin hay phối hợp thanh tra, giám sát ngân hàng với Trung Quốc, Lào, Campuchia và nhiều đối tác ASEAN đang phản ánh khá rõ xu hướng này.
Trong một thế giới mà các dòng vốn, thanh toán và thương mại toàn cầu có thể bị tác động rất nhanh bởi địa chính trị hay các cú sốc tài chính, năng lực kết nối tài chính khu vực ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và an ninh tài chính.
Đó cũng là lý do hợp tác tài chính - ngân hàng ASEAN hiện không còn chỉ xoay quanh câu chuyện tự do hóa dịch vụ tài chính hay mở rộng hiện diện ngân hàng, mà đang mở rộng rất nhanh sang các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, tài chính toàn diện, ngân hàng số, Fintech hay kết nối hệ thống thanh toán. Trong tiến trình này, vai trò của Việt Nam đang ngày càng được nâng lên rõ rệt.
Trên cương vị đồng chủ trì Ủy ban Cấp cao về hội nhập ngân hàng ASEAN (SLC) nhiệm kỳ 2024 - 2026, Ngân hàng Nhà nước đang phối hợp cùng các nước thành viên xây dựng Kế hoạch Chiến lược Cộng đồng Kinh tế ASEAN giai đoạn 2026 - 2030 và đóng góp xây dựng Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 trong lĩnh vực ngân hàng.
Điều đáng chú ý là vai trò của Việt Nam hiện nay không còn dừng ở việc tham gia các sáng kiến khu vực, mà đã từng bước chuyển sang tham gia đề xuất, chủ trì và dẫn dắt nhiều nội dung hợp tác thực chất gắn với các xu hướng lớn của hệ thống tài chính ASEAN.
Đây là bước chuyển rất quan trọng về vị thế của ngành ngân hàng Việt Nam trong tiến trình hội nhập tài chính - tiền tệ khu vực. Khả năng tham gia sâu vào các cấu trúc hợp tác khu vực không chỉ giúp nâng cao vị thế quốc gia, mà còn góp phần mở rộng không gian chính sách và tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.
Góp phần năng cao năng lực cạnh tranh quốc gia
Nếu trước đây, hợp tác quốc tế của ngành ngân hàng chủ yếu tập trung vào hỗ trợ kỹ thuật và huy động nguồn vốn phát triển thì hiện nay, công tác đối ngoại đang trở thành một kênh quan trọng để kết nối các nguồn lực toàn cầu phục vụ các động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo.
Thông qua các cơ chế đối thoại chính sách như Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) hay Nhóm Công tác Ngân hàng (BWG), Ngân hàng Nhà nước đã góp phần tháo gỡ nhiều vướng mắc về chính sách, cải thiện môi trường đầu tư và định hướng dòng vốn quốc tế phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.
 |
Mới đây, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn tiếp Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Singapore tại Việt Nam tới thăm Ngân hàng Nhà nước. |
Nhiều chương trình hỗ trợ kỹ thuật tiếp tục được triển khai trong các lĩnh vực như ngân hàng xanh, tín dụng xanh, công nghệ tài chính và ngân hàng số. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cũng tích cực phối hợp với WB, ADB, IFC hay AFD nhằm huy động nguồn lực phục vụ các mục tiêu tăng trưởng xanh và chuyển đổi năng lượng công bằng theo các cam kết quốc tế của Việt Nam.
Điều này phản ánh một thay đổi rất đáng chú ý: Hội nhập tài chính - ngân hàng hiện nay không còn chỉ là câu chuyện của ngành ngân hàng, mà đang trở thành một phần của chiến lược nâng cấp năng lực phát triển quốc gia.
Trong bối cảnh dữ liệu, công nghệ và tài chính xanh đang trở thành những hạ tầng mới của nền kinh tế toàn cầu, vai trò của hệ thống tài chính - ngân hàng cũng đang thay đổi rất nhanh. Ngành ngân hàng không còn chỉ là “kênh dẫn vốn”, mà ngày càng đóng vai trò là hạ tầng kết nối các dòng vốn, dữ liệu và công nghệ cho quá trình chuyển đổi của nền kinh tế.
Điều đó cũng đồng nghĩa công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế của ngành không chỉ được đo bằng số lượng thỏa thuận hợp tác hay quy mô nguồn vốn huy động được, mà còn bằng khả năng đóng góp vào nâng cao năng lực cạnh tranh, năng lực chống chịu và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam trong dài hạn.
Sáu tháng cuối năm 2026 được xác định là giai đoạn quan trọng để hoàn thành các mục tiêu của năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động nhanh, phức tạp và khó lường, công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực ngân hàng sẽ tiếp tục được triển khai theo hướng chủ động hơn, sâu hơn, đồng thời phải an toàn hơn.
Theo đó, trọng tâm lớn sẽ là tiếp tục hội nhập toàn diện, sâu rộng, đi đôi với giữ vững độc lập, tự chủ và tự cường quốc gia; nâng cao vai trò và tiếng nói của Việt Nam trong các cơ chế tài chính - tiền tệ quốc tế; chủ động tham gia xây dựng các sáng kiến hợp tác khu vực; đồng thời huy động hiệu quả các nguồn lực quốc tế phục vụ chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững.
Trong một thế giới ngày càng phân mảnh và bất định, năng lực hội nhập sẽ không còn chỉ được đo bằng mức độ mở cửa, mà bằng khả năng giữ vững ổn định, bảo vệ lợi ích quốc gia và chủ động tham gia kiến tạo các cấu trúc hợp tác mới.
Đó cũng là cách ngành ngân hàng Việt Nam bước vào kỷ nguyên hội nhập mới: không chỉ sâu hơn, mà còn chủ động hơn, bản lĩnh hơn và có trách nhiệm hơn với các dòng chảy tài chính khu vực và toàn cầu.
