Điểm số, thanh khoản khởi sắc
Ngày 21/8 vừa qua, FTSE Russell công bố danh mục thành phần FTSE GEIS (bộ chỉ số chứng khoán toàn cầu do FTSE Russell quản lý) với 117 cổ phiếu Việt Nam đáp ứng tiêu chí, gồm 3 mã vốn hóa lớn, 3 mã vốn hóa vừa, 21 mã vốn hóa nhỏ và 90 mã vốn hóa siêu nhỏ. Danh sách này vẫn có thể được điều chỉnh đến hết ngày 4/9. Từ ngày 7/9, các thay đổi của kỳ rà soát sẽ được xem là chính thức, trước khi danh mục có hiệu lực từ ngày 21/9.
Một yếu tố đáng chú ý khác là quy mô của các quỹ thụ động đang mô phỏng những chỉ số thuộc FTSE GEIS. Chuyên gia Công ty Chứng khoán ACBS thống kê 17 quỹ đầu tư thụ động có tổng tài sản lớn nhất; trong đó, Vanguard Total International Stock Index Fund đang quản lý khoảng 646,2 tỷ USD, mô phỏng chỉ số FTSE Global All Cap ex US. Tiếp theo là Vanguard FTSE Emerging Markets ETF, với tổng tài sản khoảng 162,3 tỷ USD, mô phỏng FTSE Emerging Markets All Cap.
Với quy mô lớn như vậy, các quỹ này nếu dành một tỷ trọng nhỏ cho cổ phiếu Việt Nam cũng có thể tạo ra lượng vốn đáng kể khi danh mục được tái cơ cấu. Ước tính tổng giá trị mua ròng gần 5.600 tỷ đồng, ACBS đánh giá, kỳ cơ cấu tháng 9 của các quỹ ETF mô phỏng chỉ số thuộc FTSE GEIS có thể tạo hiệu ứng đáng chú ý lên giao dịch khối ngoại và thanh khoản trên thị trường chứng khoán Việt Nam tại các cổ phiếu nằm trong rổ.
Những phiên gần đây, thị trường chứng khoán trong nước đã cho thấy tâm lý giao dịch hứng khởi hơn đáng kể so với giai đoạn trước. Điểm số tăng khá tốt, thanh khoản cải thiện và khối ngoại có nhịp mua ròng tích cực trong tuần qua. Về thanh khoản, khối lượng giao dịch đã có 3 phiên liên tiếp đạt trên mức trung bình 20 ngày. Điều này đáng chú ý hơn khi diễn ra trước kỳ nghỉ lễ 2/9 kéo dài, thời điểm nhà đầu tư thường có tâm lý “ra hàng” cho chắc và giảm lãi suất đòn bẩy. Về diễn biến của dòng vốn ngoại, dù còn quá sớm để nói về khả năng mua ròng bền vững nhưng việc trở lại mua ròng với giá trị tăng dần của nhà đầu tư nước ngoài đang củng cố tâm lý tích cực cho thị trường.
Theo bà Lê Diệu Linh, Giám đốc Tư vấn đầu tư Khách hàng cá nhân Công ty Chứng khoán Rồng Việt, thông tin nâng hạng đang tạo ra một chất xúc tác tích cực cho thị trường. Đặc biệt, nhóm chứng khoán có phản ứng khá rõ, bởi đây là nhóm được kỳ vọng hưởng lợi trực tiếp từ sự gia tăng của thanh khoản cũng như sự tham gia của dòng vốn tổ chức trong và ngoài nước khi thị trường bước sang một vị thế mới.
Chiến lược đầu tư trong giai đoạn mới
Nhận định được ông Nguyễn Thanh Lâm, Giám đốc Phòng Nghiên cứu Khách hàng cá nhân Công ty Chứng khoán Maybank Investment Bank (Maybank) đưa ra, thị trường chứng khoán đang khởi sắc nhưng sự bền vững là điều cần quan sát thêm. Lý do là thị trường vẫn tồn tại “một số điểm trừ” như độ rộng thị trường chưa tốt (có phiên mức tăng của chỉ số chủ yếu đến từ một vài nhóm cổ phiếu), mặt bằng lãi suất đang neo ở vùng cao và rủi ro tiềm ẩn về thuế quan của Mỹ.
Theo ông Lâm, trước mắt, nhà đầu tư nên dành sự quan tâm cho các cổ phiếu đi theo câu chuyện nâng hạng thị trường, vì đây là nhóm có lực cầu tiềm năng trong thời gian tới. Bên cạnh đó, Maybank tiếp tục đánh giá cao một số chủ đề đầu tư liên quan đến phát triển hạ tầng, lĩnh vực bán lẻ và an ninh năng lượng.
FTSE Russell đã nâng đáng kể tỷ trọng của cổ phiếu Việt Nam trong rổ FTSE Emerging All Cap Index, từ mức 0,329% được công bố vào ngày 8/4/2026 lên 0,49% gần đây, tương ứng mức tăng gần 50% so với trước. Với tỷ trọng mới, Công ty Chứng khoán Vietcap nâng ước tính quy mô dòng vốn từ các quỹ chỉ số có thể chảy vào thị trường chứng khoán Việt Nam lên khoảng 78.900 tỷ đồng, thay vì mức 52.600 tỷ đồng theo tính toán trước đó.
Từ góc nhìn của ông Nguyễn Duy Thanh Phương, Giám đốc Trung tâm Kinh doanh Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, đây là thông tin tích cực ngắn hạn lên xu hướng thị trường chung và nhóm cổ phiếu ngành chứng khoán nói riêng. Trong 3 năm gần nhất, khối ngoại đã bán ròng tổng cộng khoảng 260.000 tỷ đồng trên sàn HOSE (từ năm 2023 đến hết tháng 7/2026). Khi khối ngoại bắt đầu chuyển trạng thái từ bán ròng sang mua ròng trong những phiên gần đây, dòng tiền mới sẽ bổ sung vào thị trường, qua đó, cải thiện được thanh khoản và xu hướng của thị trường.
Ông Phương đánh giá, bối cảnh yếu tố vĩ mô đã tạm thời đi qua giai đoạn xấu nhất và đang tốt dần lên. Theo kịch bản cơ sở chuyên gia này đưa ra, VN-Index đã tạo đáy 2 thành công ở quanh vùng 1.700 điểm (với đáy 1 vào ngày 27/7/2026 quanh vùng 1.650 điểm) và xu hướng chính của chỉ số trong tháng 9/2027 là bước vào nhịp phục hồi, từ từ đi lên theo đáy hình chữ U.
Khuyến nghị được ông Phương đưa ra, chiến lược đầu tư phù hợp trong giai đoạn này gồm 4 nguyên tắc:
Một là, giải ngân từng phần theo các vùng hỗ trợ, chia kế hoạch mua thành 3 - 4 đợt, thay vì mua dồn một lần nhằm tối ưu giá vốn bình quân trong bối cảnh dòng tiền giao dịch trên thị trường yếu.
Hai là, cô đọng danh mục ở nhóm cổ phiếu chất lượng cao, ưu tiên các doanh nghiệp đầu ngành có kết quả kinh doanh quý II tăng trưởng thực chất từ hoạt động kinh doanh cốt lõi và định giá còn chiết khấu rẻ so với mặt bằng chung. Đây là nhóm cổ phiếu ngách phù hợp lựa chọn đầu tư với bối cảnh dòng tiền yếu, đặc biệt theo thống kê quá khứ khi dòng tiền yếu nhóm cổ phiếu đầu tư sẽ đem lại hiệu suất đầu tư tốt hơn so với các cổ phiếu mang tính thị trường cao.
Ba là, hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính khi xu hướng ngắn hạn chưa được xác nhận hoàn toàn bằng thanh khoản đồng thuận, đồng thời tránh xa nhóm cổ phiếu đầu cơ, cơ bản yếu.
Bốn là, kiên định mục tiêu và theo dõi sát tín hiệu lan tỏa của dòng tiền để nhận diện điểm bứt phá (breakout) xác nhận thị trường chuyển sang giai đoạn tăng giá đồng thuận. Khi tín hiệu xuất hiện rõ ràng, đó là thời điểm có thể hành động quyết liệt hơn để gia tăng tỷ trọng.
Ông Phương nhấn mạnh, với những nhà đầu tư có phương pháp và tầm nhìn dài hạn, chính những giai đoạn lệch pha giữa diễn biến thị trường và nền tảng kinh tế thường mở ra cơ hội tích lũy các doanh nghiệp chất lượng với mức định giá hấp dẫn sẽ đem lại mức lợi nhuận cao trong trung hạn 1 - 2 năm.
Điểm đáng chú ý là câu chuyện nâng hạng hiện nay đã khác so với giai đoạn thị trường chỉ giao dịch dựa trên kỳ vọng. FTSE Russell đã chính thức xác nhận Việt Nam được nâng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Theo bà Lê Diệu Linh, sau một nhịp hồi phục khá nhanh và khi VN-Index đang tiếp cận vùng điểm cao, thị trường sẽ phân hóa mạnh hơn. Đây là diễn biến bình thường và thậm chí cần thiết để kiểm định sức mạnh thực sự của dòng tiền. Vì vậy, nhà đầu tư không nên nhìn việc nâng hạng như một yếu tố khiến toàn bộ thị trường cùng tăng, mà nên coi đây là một động lực giúp tái định giá những doanh nghiệp có nền tảng tốt và thực sự đáp ứng được yêu cầu của dòng vốn lớn.
