Nền tảng kinh tế vững chắc
 |
| Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu Thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore |
Với mức tăng trưởng đạt hơn 8% trong năm 2025, Việt Nam bước vào năm 2026 trên một nền tảng tương đối vững chắc. Trên cơ sở đó, chúng tôi nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 lên 7,5%, từ mức 7% trước đây, phản ánh sức bền bỉ của nền kinh tế và đà tăng trưởng vẫn đang được duy trì.
Tuy nhiên, mức nền cao, khả năng suy giảm của xuất khẩu sau giai đoạn đẩy mạnh trước đó, cùng với sự bất định xoay quanh chính sách thuế quan của Mỹ có thể kìm hãm quỹ đạo tăng trưởng trong thời gian tới, khi xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ hiện chiếm khoảng 83% GDP, đồng thời có mức độ phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ. Một kịch bản tiềm ẩn là đơn hàng xuất khẩu có thể suy giảm khi nhu cầu “đẩy sớm” trước đó dần yếu đi và mức giá cao hơn bắt đầu ảnh hưởng đến sức mua của người tiêu dùng Mỹ.
Với kết quả tăng trưởng mạnh trong năm 2025 và triển vọng tích cực cho năm 2026, Ngân hàng Nhà nước hiện không còn nhiều dư địa để tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ. Áp lực lạm phát vẫn hiện hữu, với lạm phát bình quân năm 2025 ở mức 3,2% và lạm phát cơ bản ở mức 3,3%, so với lần lượt 3,6% và 2,85% của năm 2024. Chi phí y tế và giáo dục tiếp tục là những yếu tố chính duy trì mặt bằng lạm phát, dù xu hướng chung đã phần nào ổn định hơn.
Thị trường ngoại hối cũng là một biến số quan trọng trong điều hành chính sách. Trong năm 2025, đồng Việt Nam giảm 3,1% so với USD, trong khi nhiều đồng tiền trong khu vực lại hưởng lợi từ xu hướng USD suy yếu, với mức tăng đáng kể.
Trên cơ sở các yếu tố này, chúng tôi kỳ vọng, Ngân hàng Nhà nước sẽ duy trì lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5% trong suốt năm 2026, nhằm cân bằng giữa mục tiêu ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.
Hàng tỷ USD vốn ngoại chờ kích hoạt
 |
| Ông Trịnh Hà, Chuyên gia chiến lược tại Exness Investment Bank |
Năm 2026, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tôi cho rằng, cần triển khai đồng bộ và hiệu quả cả chính sách tài khóa và tiền tệ, trong đó duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý nhằm kích thích tiêu dùng và đầu tư.
Ở góc độ chính sách tài khóa, giải ngân đầu tư công năm 2026 dự kiến tăng khoảng 9-10%, tập trung vào các dự án hạ tầng, năng lượng, đường sắt cao tốc, đường sắt đô thị. Các dự án hạ tầng không chỉ tạo động lực tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần giãn dân, thúc đẩy phát triển các vùng vệ tinh, giảm áp lực nhà ở tại các đô thị lớn và mở rộng cơ hội việc làm cho khu vực nông thôn. Đây là yếu tố mang tính dài hạn trong việc ổn định thị trường bất động sản, đồng thời là lời giải căn cơ cho bài toán sốt giá tại các thành phố lớn.
Về chính sách tiền tệ, Việt Nam đang ở giai đoạn đầu của một chu kỳ tăng trưởng mới, do đó mặt bằng lãi suất khó có thể quay trở lại mức thấp như giai đoạn trước. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục định hướng kiểm soát tín dụng chặt chẽ, ưu tiên dòng vốn cho hoạt động sản xuất - kinh doanh thay vì bất động sản.
Hoạt động sản xuất được kỳ vọng phục hồi tích cực khi chỉ số PMI duy trì trên ngưỡng mở rộng, trong bối cảnh môi trường thuế quan ổn định và mức thuế mà Mỹ áp dụng đối với hàng hóa Việt Nam thấp hơn mặt bằng chung. Bên cạnh đó, Việt Nam tiếp tục hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và dòng vốn đầu tư.
Dòng vốn ngoại dự báo có thể quay trở lại khi chênh lệch lợi suất giữa Việt Nam và các thị trường quốc tế dần thu hẹp, trong bối cảnh chu kỳ cắt giảm lãi suất toàn cầu tiến gần tới hồi kết. Đặc biệt, việc chính thức nâng hạng thị trường trong năm nay được kỳ vọng sẽ kích hoạt khoảng 1,5 - 2 tỷ USD vốn ngoại chảy vào TTCK Việt Nam.
Tăng trưởng 2026: “Thấp trước, cao sau”
 |
| Ông Tim Leelahaphan, Chuyên gia Kinh tế Cấp cao phụ trách Việt Nam, Thái Lan - Standard Chartered |
Trong khi Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng ở mức 10%, các tổ chức tài chính quốc tế, trong đó có Standard Chartered, đưa ra góc nhìn thận trọng hơn. Tuy nhiên, cần đặt những dự báo này trong bối cảnh dài hạn để thấy rằng, triển vọng tăng trưởng của Việt Nam vẫn rất tích cực.
Nhìn lại 2 năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam có đà phục hồi ấn tượng: nếu như tăng trưởng năm 2023 là 5% thì năm 2024 tăng lên 7% và năm 2025 đạt 8%. Trên nền tảng đó, dự báo tăng trưởng 7,2% cho năm 2026 của Standard Chartered thực chất là sự tiếp nối của xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ, chứ không phản ánh một sự suy yếu.
Theo kịch bản cơ sở của chúng tôi, tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 có thể diễn biến theo hướng “thấp trước, cao sau”. Cụ thể, nửa đầu năm tăng trưởng có thể chỉ quanh mức 6,3%, do các yếu tố bất định về chính sách và môi trường bên ngoài. Khi mức độ rõ ràng được cải thiện, nền kinh tế sẽ tăng tốc trong nửa cuối năm, với mức tăng trưởng khoảng 8%, qua đó kéo tăng trưởng cả năm lên 7,2%.
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 10%, theo tôi, cần có sự hội tụ của ít nhất hai yếu tố mang tính đột phá. Thứ nhất là việc sớm kết thúc các đàm phán thuế quan, đặc biệt với Mỹ. Nếu các thỏa thuận được chốt ngay từ đầu năm thay vì kéo dài đến giữa năm, sự rõ ràng trên mặt trận thương mại có thể tạo cú huých cho tăng trưởng ngay từ quý I. Thứ hai là vai trò chủ động, quyết liệt hơn của Chính phủ. Thay vì dồn lực thúc đẩy tăng trưởng vào giai đoạn cuối năm như thông lệ, việc triển khai sớm các biện pháp hỗ trợ có thể giúp đẩy nhanh đà phục hồi và gia tăng khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng cao.
Việt Nam vẫn là một trong những điểm sáng tăng trưởng của ASEAN. Dòng vốn FDI tiếp tục tập trung vào sản xuất, chế tạo, đồng thời ghi nhận sự gia tăng đầu tư vào bất động sản cùng những tín hiệu phục hồi ban đầu của thị trường này. Tuy nhiên, bức tranh dòng vốn hiện khá trái chiều: vốn giải ngân duy trì tích cực, trong khi vốn đăng ký mới có dấu hiệu chững lại, do nhà đầu tư đang chờ đợi kết quả đàm phán thương mại Việt Nam - Mỹ.
Tỷ giá thăng bằng trong thận trọng
 |
| Ông Jung Hyo Chang, Giám đốc phụ trách mảng Giao dịch ngoại hối và Phái sinh, Ngân hàng Shinhan Việt Nam |
Dự báo, trong năm 2026, USD nhiều khả năng duy trì trạng thái ổn định hoặc giảm nhẹ, thay vì bước vào chu kỳ suy yếu mạnh. Sau khi điều chỉnh lãi suất về vùng 3,5 - 3,75% nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát đi tín hiệu “thận trọng”, cho thấy xu hướng giữ lãi suất ở mức trung lập. Với việc USD hiện chiếm hơn 56% dự trữ ngoại hối toàn cầu theo số liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), vai trò đồng tiền dự trữ chủ đạo này tiếp tục là lực đỡ quan trọng, khiến USD khó bị mất vị thế.
Triển vọng chính sách của Fed trong năm 2026 sẽ phụ thuộc lớn vào dữ liệu kinh tế, gồm lạm phát, thị trường lao động và tăng trưởng GDP. Dựa trên biểu đồ “dot plot” của FOMC, có thể hình dung hai kịch bản chính. Kịch bản cơ sở là Fed thực hiện thêm 1 - 2 đợt cắt giảm, mỗi lần 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất về 3,0 - 3,25% vào cuối năm, qua đó hỗ trợ tâm lý thị trường và giảm áp lực lên các đồng tiền neo theo USD. Ngược lại, trong kịch bản thận trọng, nếu lạm phát quay trở lại hoặc kinh tế Mỹ tăng trưởng vượt kỳ vọng, Fed có thể dừng cắt giảm và duy trì lãi suất quanh 3,5 - 3,75% trong suốt năm 2026.
Tại Việt Nam, đồng nội tệ mất giá hơn 3,5% trong năm 2025, nhưng có cơ sở để giữ ổn định tỷ giá trong năm 2026 khi Ngân hàng Nhà nước ưu tiên cao cho ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát.
Về yếu tố bên ngoài, cán cân thương mại và dòng vốn ngoại được kỳ vọng cải thiện vào cuối năm, song các chính sách bảo hộ và ưu tiên lợi ích quốc gia của Mỹ vẫn là rủi ro đáng lưu ý đối với VND, do độ mở cao và sự phụ thuộc lớn của kinh tế Việt Nam vào xuất khẩu sang thị trường này. Nhìn chung, năm 2026 sẽ là giai đoạn “thăng bằng trong thận trọng”. USD khó suy yếu sâu, trong khi lộ trình giảm lãi suất của Fed nếu diễn ra theo kịch bản cơ sở sẽ phần nào giảm áp lực lên tỷ giá USD/VND. Sự phối hợp linh hoạt giữa chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước và các công cụ phòng hộ rủi ro của doanh nghiệp sẽ đóng vai trò then chốt giúp Việt Nam ứng phó hiệu quả với các cú sốc bên ngoài.
