Nền hỗ trợ cho dòng tiền
Cuộc họp giữa Ngân hàng Nhà nước và 46 ngân hàng thương mại mới đây được giới phân tích đánh giá là bước đi rõ ràng nhằm ổn định thanh khoản hệ thống và định hướng dòng vốn ngắn hạn. Nhiều ngân hàng đã có động thái hạ lãi suất huy động trong thời gian qua để tuân thủ các yêu cầu điều hành trước mắt. Tuy nhiên, để mặt bằng lãi suất có thể giảm một cách bền vững, yếu tố then chốt vẫn là khả năng cải thiện thanh khoản thực tế của hệ thống ngân hàng, cũng như tháo gỡ các ràng buộc liên quan đến các chỉ số an toàn.
Cùng với đó, việc xem xét tính tiền gửi Kho bạc vào công thức LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay/tổng tiền gửi) có thể giúp giảm tỷ lệ này tại các ngân hàng thương mại có vốn nhà nước - nhóm đang nắm giữ lượng lớn tiền gửi từ Kho bạc. Qua đó, các ngân hàng sẽ có thêm dư địa để mở rộng tín dụng, đặc biệt vào các dự án trọng điểm và các lĩnh vực sản xuất thiết yếu.
Theo ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích, Công ty Chứng khoán VPS, các động thái điều hành linh hoạt trên thị trường mở, đi kèm với việc giám sát chặt chẽ hoạt động huy động - cho vay, cho thấy cơ quan điều hành đang chủ động tạo nền tảng ổn định cho hệ thống tài chính.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh một số ngân hàng tham gia sâu vào thị trường trái phiếu chính phủ và cần tái cơ cấu nguồn vốn. Việc đảm bảo thanh khoản hệ thống không chỉ giúp giảm áp lực lãi suất mà còn tạo điều kiện để dòng tiền vận hành thông suốt hơn trong nền kinh tế. Từ góc nhìn thị trường, đây là tín hiệu tích cực đối với các nhóm ngành nhạy cảm với lãi suất như ngân hàng, chứng khoán và bất động sản - những lĩnh vực phụ thuộc lớn vào chi phí vốn và kỳ vọng dòng tiền.
Ở góc nhìn vĩ mô, một chuyên gia trong ngành chứng khoán cho rằng, thanh khoản hệ thống đã có dấu hiệu hồi phục, trong khi áp lực lạm phát có thể giảm dần nhờ xu hướng hạ nhiệt của giá dầu. Điều này mở ra dư địa để lãi suất tiếp tục giảm trong thời gian tới.
Nếu kịch bản này xảy ra, tác động tích cực sẽ lan tỏa rõ hơn tới các nhóm ngành nhạy cảm với chu kỳ tiền tệ. Trong đó, ngân hàng hưởng lợi từ chi phí vốn giảm, chứng khoán được hỗ trợ bởi thanh khoản thị trường cải thiện, còn bất động sản có cơ hội hồi phục nhờ điều kiện tín dụng thuận lợi hơn. Tuy vậy, mức độ phản ứng của thị trường vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, bao gồm tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế và kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp.
Tuy nhiên, chính sách cần thời gian để “thẩm thấu” vào nền kinh tế. Một lượng lớn tiền gửi trước đó được khóa ở mức lãi suất cao chưa thể rút ra ngay để tái phân bổ sang các kênh đầu tư khác. Nói cách khác, lãi suất giảm là điều kiện cần, nhưng chưa phải điều kiện đủ để kích hoạt một làn sóng dòng tiền mới trong ngắn hạn.
Mặt bằng lãi suất giảm và định hướng nới lỏng chính sách tiền tệ là yếu tố hỗ trợ quan trọng cho thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, để dòng tiền thực sự quay trở lại mạnh mẽ trong ngắn hạn, cần thêm thời gian để chính sách phát huy hiệu quả và tâm lý nhà đầu tư được cải thiện.
Dòng tiền tìm điểm đến
Lãi suất giảm là điều kiện cần, nhưng chưa phải điều kiện đủ để kích hoạt một làn sóng dòng tiền mới trong ngắn hạn.
Khi lãi suất huy động giảm, về lý thuyết, kênh gửi tiết kiệm trở nên kém hấp dẫn hơn, từ đó thúc đẩy dòng tiền dịch chuyển sang các tài sản rủi ro hơn như cổ phiếu và bất động sản. Thực tế, xu hướng này là có cơ sở, đặc biệt khi chính sách tiền tệ nới lỏng còn giúp cải thiện triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp, qua đó nâng cao sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, nếu kỳ vọng dòng tiền sẽ quay lại ngay lập tức thì có phần còn quá sớm.
Nhìn một cách thực tiễn, ông Lê Đức Khánh cho rằng, tác động của môi trường lãi suất thấp không chỉ dừng lại ở các nhóm “beta cao” như bất động sản hay chứng khoán, mà còn lan tỏa sang nhiều ngành khác có độ nhạy lớn với chi phí vốn và sức cầu tiêu dùng.
Đối với nhóm chứng khoán, đây là nhóm phản ứng nhanh nhất với xu hướng lãi suất giảm, do được hưởng lợi trực tiếp từ thanh khoản và hoạt động margin. Chi phí vốn đầu vào giảm giúp các công ty chứng khoán có điều kiện hạ lãi suất cho vay ký quỹ, từ đó kích thích nhu cầu giao dịch của nhà đầu tư. Thanh khoản thị trường cải thiện sẽ kéo theo doanh thu môi giới, tự doanh và cho vay ký quỹ tăng trưởng.
Với nhóm bất động sản, mặt bằng lãi suất giảm giúp hạ chi phí vay mua nhà, qua đó kích thích nhu cầu ở thực và đầu tư. Đồng thời, doanh nghiệp bất động sản cũng giảm áp lực chi phí tài chính, cải thiện dòng tiền và khả năng triển khai dự án. Tuy nhiên, mức độ phục hồi sẽ có sự phân hóa, tập trung ở các doanh nghiệp có quỹ đất sạch, pháp lý rõ ràng và cấu trúc tài chính lành mạnh.
Ở nhóm ngân hàng - được xem là nhóm hưởng lợi gián tiếp từ chi phí vốn - theo chuyên gia VPS, dù biên lãi ròng (NIM) có thể chịu áp lực trong ngắn hạn, nhưng về tổng thể, môi trường lãi suất thấp giúp cải thiện cầu tín dụng, giảm chi phí huy động và hỗ trợ xử lý nợ xấu. Những ngân hàng có tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cao và chất lượng tài sản tốt sẽ có lợi thế.
Khi bất động sản ấm lên và đầu tư công được đẩy mạnh trong môi trường lãi suất thấp, các doanh nghiệp xây dựng, hạ tầng và vật liệu như thép, xi măng sẽ được hưởng lợi kép từ cả khu vực tư nhân và khu vực nhà nước.
Trong bối cảnh VN-Index chưa xác lập xu hướng rõ ràng và vẫn vận động trong trạng thái đi ngang, câu hỏi đặt ra là nhà đầu tư nên ưu tiên giao dịch ngắn hạn hay tích lũy trung hạn.
Ông Lê Đức Khánh nhận định, thị trường vẫn đang trong pha điều chỉnh tích lũy và chưa đánh mất xu hướng tăng trung hạn. Tuy nhiên, biến động trong biên độ hẹp đòi hỏi nhà đầu tư phải kiên nhẫn hơn, đồng thời chú trọng quản trị danh mục và kiểm soát tỷ trọng giải ngân.
Với những nhà đầu tư có tỷ trọng tiền mặt cao, việc mua gom các cổ phiếu có định giá thấp trong các nhịp điều chỉnh là một lựa chọn hợp lý. Trong khi đó, các nhà đầu tư ưa thích giao dịch ngắn hạn cần chờ đợi những thời điểm thị trường phục hồi rõ nét hơn để tối ưu hiệu quả đầu tư.
Đồng quan điểm, một chuyên gia chứng khoán đánh giá, cơ hội giao dịch ngắn hạn đang gia tăng, song không nên bỏ qua xu hướng dài hạn vẫn đang tích cực. Do đó, chiến lược kết hợp giữa “lướt sóng” và tích lũy có thể là lựa chọn tối ưu trong giai đoạn hiện tại.
“Giai đoạn này, nhà đầu tư cần duy trì sự linh hoạt, vừa tận dụng cơ hội ngắn hạn trong các nhịp điều chỉnh, vừa kiên nhẫn tích lũy những cổ phiếu có nền tảng tốt để đón đầu chu kỳ tăng trưởng mới khi điều kiện chín muồi”, vị chuyên gia cho biết.
