Áp lực về sự biến động bất thường của giá cả được dỡ bỏ phần nào khi tới đây, những thông tin liên quan sẽ được công khai một cách chủ động từ phía các cơ quan liên quan. Giới phân tích kinh tế kỳ vọng, những cơn sốt giá bất ngờ, những phản ứng trái chiều với chính sách điều hành giá cả của Chính phủ như đã từng xảy ra trong mấy tháng trước đã có lời giải. Cơ hội để những tin đồn thất thiệt như việc tăng giá xăng xảy ra hồi đầu tháng 8 vừa qua tại TP. HCM sẽ khó có điều kiện lặp lại.
Đối với cộng đồng DN, yêu cầu này của Thủ tướng Chính phủ sẽ mở ra kênh tiếp cận thông tin chính thống về lĩnh vực lâu nay vốn được coi là "vùng cấm". Chính cơ hội tiếp cận thông tin không đầy đủ khiến tâm lý thắc thỏm sợ tăng giá diễn ra dài kỳ trong cả DN lẫn người dân. Trong khi đó, họ luôn phải đối mặt với nhiều đề xuất xin tăng giá của các DN nhà nước nắm giữ một số ngành, sản phẩm thuộc diện nhà nước quản lý. Hệ quả là những dự đoán được đưa ra nhiều khi vô tình làm cơ sở tạo nên những tin đồn thất thiệt. Kế hoạch, chiến lược phát triển DN nhiều khi vì thế mà đảo lộn.
Tuy nhiên, đòi hỏi cao hơn của DN với công khai thông tin là sự minh bạch, là cơ hội tiếp cận bình đẳng với thông tin được cung cấp. Thực tiễn về việc thực thi các quy định liên quan đến công khai thông tin không thực sự đủ để đảm bảo cho lòng tin của nhà đầu tư, của DN với những chính sách mới. Nhìn vào việc thực hiện công khai các quy hoạch xây dựng, đất đai, đô thị… mới thấy sự công khai được thực thi một một cách có chọn lọc. Có lẽ đây là một trong những nguyên nhân khiến chúng luôn là những thông tin hiếm và có giá. Và cuộc chơi trong thị trường bất động sản khó có thể đạt được mục tiêu cạnh tranh lành mạnh.
Ở một góc nhìn khác, công khai thiếu minh bạch sẽ khiến việc thực thi quy định này trở thành hình thức. Cách thức lấy ý kiến DN về các dự thảo chính sách liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh vẫn được chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan lấy làm ví dụ cho sự công khai hình thức. Thông tin mà DN có được hoàn toàn là chủ động từ phía các cơ quan xây dựng chính sách, song hiếm khi DN, thậm chí cả các hiệp hội, được thông tin về việc sử dụng các kiến nghị, góp ý của họ cho các cơ quan này.
Dường như thói quen "báo cáo lên, chứ không thông tin xuống" quá nặng nề và không dễ thay đổi. Ngay cả trong hoạt động của các cơ quan có nhiệm vụ thống kê, cung cấp những thông tin liên quan tới thị trường, sản phẩm xuất nhập khẩu, chiến lược phát triển các ngành hàng… cho DN cũng được coi là không phải việc của họ. Các thông tin đều được tiếp cận có giới hạn và phụ thuộc khá nhiều vào những mối quan hệ của DN.
Ngay cả những lúng túng trong điều hành giá cả những tháng đầu năm cũng được giới nghiên cứu kinh tế cho là có một phần nguyên nhân từ sự thiếu công khai, minh bạch. Cơ hội tiếp cận thông tin không bình đẳng đã tạo nên tình trạng đầu cơ, tăng giá vô lối. Hệ quả nặng nề là những bất ổn của thị trường, của tâm lý xã hội, ảnh hưởng rất lớn tới hiệu quả thực tiễn của khá nhiều giải pháp điều hành được đánh giá là phù hợp sau đó.
Thực ra, các DN vẫn cho rằng, sự công khai và minh bạch về chính sách đem lại lợi ích cho họ nhiều hơn các chính sách ưu đãi thuế. Nhà đầu tư sẽ có điều kiện tiếp cận các cơ hội đầu tư một cách bình đẳng nhất, với chi phí thấp nhất và độ an toàn cao nhất. Điều kiện để chắc chắn các quyết định của mình, của các cơ quan có liên quan là đúng được xây dựng. Hơn thế, hiệu quả lớn nhất mà nhà đầu tư có được từ sự minh bạch trong công khai đó là niềm tin và sự an tâm trong việc thực hiện các quyết định đầu tư. Đây mới là cách để giữ chân những nhà đầu tư lâu dài và bền vững.
