Sáng 20/11, tiếp chương trình Kỳ họp thứ 2 - Quốc hội khoá XVI, với 485/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 100% số đại biểu tham gia biểu quyết và 97,19% tổng số đại biểu Quốc hội, Quốc hội chính thức thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đây là dự án luật được phát triển từ Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện hành, thể hiện sự chuyển dịch tư duy từ hỗ trợ sang kiến tạo phát triển khu vực doanh nghiệp này.
Các chính sách tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về tiếp cận vốn, đất đai, hạ tầng, công nghệ và thị trường; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tham gia chuỗi giá trị và phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, gắn với nguồn lực thực hiện và cơ chế đánh giá dựa trên kết quả.
Theo dự thảo Luật, doanh nghiệp nhỏ và vừa bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa, có số lao động sử dụng bình quân năm trước liền kề không quá 300 người và đáp ứng một trong hai tiêu chí sau đây: Tổng nguồn vốn của năm trước liền kề không quá 150 tỷ đồng; Tổng doanh thu của năm trước liền kề không quá 400 tỷ đồng.
Trước khi Quốc hội biểu quyết, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật.
Trong đó, hai nội dung đáng chú ý là cơ chế huy động vốn nhà nước tham gia đầu tư mạo hiểm và chính sách mở rộng cơ hội mua sắm công cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tạo cơ chế để vốn nhà nước tham gia các quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân
Liên quan đến chính sách phát triển khởi nghiệp sáng tạo tại Điều 19, báo cáo tiếp thu, giải trình của Chính phủ cho biết có ý kiến đề nghị bổ sung cơ chế để Nhà nước tham gia góp vốn vào các quỹ đầu tư mạo hiểm thông qua Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách.
Một số ý kiến cũng đề nghị làm rõ cơ chế thử nghiệm, nguyên tắc chấp nhận rủi ro và miễn trách nhiệm đối với những trường hợp phát sinh rủi ro khách quan trong hoạt động đầu tư mạo hiểm có sử dụng vốn nhà nước.
Tiếp thu các ý kiến, Chính phủ cho biết dự thảo khuyến khích doanh nghiệp nhà nước, định chế tài chính có vốn nhà nước và quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách tham gia góp vốn, ủy thác đầu tư vào các quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân. Việc tham gia được thực hiện theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận rủi ro và quản lý theo mục tiêu tổng thể.
Theo Chính phủ, đây là cơ chế nhằm huy động nguồn lực nhà nước cùng tham gia phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, nhưng việc sử dụng vốn nhà nước phải gắn với điều kiện, thẩm quyền và cơ chế kiểm soát rõ ràng, không được hiểu là chấp nhận mọi tổn thất hoặc miễn trách nhiệm đối với mọi hành vi.
Về cơ chế miễn trừ trách nhiệm, Chính phủ cho biết sẽ tiếp tục quy định chặt chẽ tại nghị định hướng dẫn các điều kiện áp dụng miễn trách nhiệm dân sự, loại trừ trách nhiệm hành chính đối với tổ chức, cá nhân quản lý, điều hành quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân có sử dụng vốn nhà nước.
Việc này được đặt trong mối liên hệ với các quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhằm bảo đảm có cơ chế chấp nhận rủi ro trong đầu tư nhưng vẫn duy trì yêu cầu quản lý, giám sát và bảo toàn kỷ luật sử dụng vốn nhà nước.
![]() |
| Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa sáng 20/11. |
Mở rộng cơ hội tham gia mua sắm công
Về mua sắm công và phát triển thị trường, Chính phủ cho biết đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý quy định tại dự thảo Luật theo hướng giao Chính phủ quy định cơ chế xử lý đối với trường hợp tổng giá trị các gói thầu của cơ quan, tổ chức mua sắm từ nguồn ngân sách nhà nước không đáp ứng tỷ lệ theo quy định, hoặc trường hợp cơ quan, tổ chức không có gói thầu có giá trị dưới 20 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, quy định này nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong thực tiễn, phù hợp với sự biến động giá, quy mô mua sắm và năng lực của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ cũng chỉnh lý điểm b khoản 1 Điều 12 theo hướng loại trừ các gói thầu tổ chức đấu thầu quốc tế, bảo đảm không trái với các cam kết, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ tiếp tục quy định cụ thể phương pháp tính tỷ lệ giá trị gói thầu, trách nhiệm công khai kết quả thực hiện trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, kiểm tra và xử lý việc chia nhỏ gói thầu, bảo đảm thống nhất với pháp luật về đấu thầu.
Rà soát, chỉnh lý các chính sách hỗ trợ
Ngoài hai nội dung trên, báo cáo tiếp thu, giải trình của Chính phủ cũng đề cập việc hoàn thiện các chính sách hỗ trợ cho khu vực doanh nghiệp này.
Liên quan đến chính sách thuế, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, Chính phủ đã rà soát, chỉnh lý các chính sách hỗ trợ về thuế theo hướng quy định nguyên tắc tại dự thảo luật và dẫn chiếu đến pháp luật về thuế.
![]() |
Toàn cảnh phiên họp |
Các quy định cụ thể về đối tượng, điều kiện, mức và thời gian hưởng ưu đãi được chuyển sang dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân và một số luật thuế có liên quan cùng được trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp này.
"Việc điều chỉnh này vừa bảo đảm chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa được quy định toàn diện tại dự thảo luật như ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, vừa bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật", Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh.
Về tiếp cận mặt bằng sản xuất, kinh doanh, dự thảo Luật làm rõ thẩm quyền của chính quyền địa phương trong quyết định nguyên tắc, tiêu chí, định mức chi hỗ trợ đầu tư hạ tầng và phạm vi các khoản kinh phí được hỗ trợ. Các địa phương cũng phải công khai thông tin về quỹ đất, mặt bằng, giá thuê trước và sau hỗ trợ, đồng thời thực hiện khấu trừ trực tiếp khoản hỗ trợ vào số tiền doanh nghiệp phải thanh toán.
Ngoài ra, dự thảo luật đã quy định rõ thời hạn áp dụng một số chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, chính sách đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo, hoàn thiện các quy định chuyển tiếp trong dự thảo luật để bảo đảm đồng bộ với quy định tại Nghị quyết số 198 năm 2025 của Quốc hội, không tồn tại song song hai cơ chế đối với cùng một nội dung hỗ trợ.
Các quy định này cũng bảo đảm các chương trình, dự án hỗ trợ đang triển khai được tiếp tục thực hiện, không ảnh hưởng đến quyền lợi của doanh nghiệp.
Chính phủ sẽ tiếp tục cụ thể hóa tại nghị định hướng dẫn các quy định về xác định quỹ đất, nguồn kinh phí, mức hỗ trợ tối đa, căn cứ giá thuê, trình tự hoàn trả và trách nhiệm công khai, quản lý, kiểm tra việc bố trí quỹ đất.
Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa sau khi được Quốc hội thông qua sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.

