Giá vàng giảm, khiến nhà đầu tư không mặn mà với việc nắm giữ kim loại quý này. Ảnh: Lê Toàn
Vàng không còn là “vua”
Tuần qua, thị trường vàng trong nước chứng kiến hiện tượng chưa từng có: người dân chen nhau xếp hàng đi bán vàng SJC. Trước đó, người dân cũng ùn ùn bán tháo vàng PNJ khiến doanh nghiệp phải kéo dài thời gian thanh toán lên 120 ngày. Bê bối kim cương lậu khiến niềm tin của người dân vào hai doanh nghiệp này bị ảnh hưởng nghiêm trọng, vàng thương hiệu PNJ và SJC cũng bị ảnh hưởng theo.
Tác động dây chuyền từ cuộc khủng hoảng niềm tin là sức mua toàn thị trường suy giảm nặng nề, người bán nhiều hơn người mua, nhiều cửa hàng mua lại cầm chừng.
Cú sốc niềm tin với vàng diễn ra trong bối cảnh vàng thế giới và trong nước liên tục lao dốc từ cuối tháng 1 đến nay, trong khi lãi suất tiền gửi lại tăng mạnh. Cuối tuần qua, giá vàng miếng SJC bán ra chỉ còn 140 triệu đồng/lượng, giảm 27% so với đỉnh 192 triệu đồng/lượng cuối tháng 1/2026. Trên thế giới, giá vàng cũng giảm 28% từ đỉnh và đang đi ngang quanh mốc 4.000 USD/ounce suốt 2 tháng nay, chủ yếu do lợi suất trái phiếu Mỹ lập kỷ lục.
Bên cạnh khủng hoảng niềm tin và xu hướng giảm giá chưa ngừng của vàng, lãi suất tiền gửi VND lại tăng cao (9-10%/năm) càng khiến kim loại quý mất hấp dẫn. Vàng là tài sản không tạo ra dòng tiền, lợi tức, trong khi các kênh đầu tư khác, đặc biệt tiền gửi tiết kiệm đang lên ngôi nhờ lợi tức cao, an toàn gần như tuyệt đối.
Giá vàng giảm sâu là cơ hội mua vào cho những ai chưa nắm giữ vàng. Riêng những người đang dùng đòn bẩy để đầu tư vào vàng, cần canh nhịp hồi để hạ tỷ trọng.
Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao, việc nắm giữ một tài sản không tạo ra dòng tiền như vàng đang khiến nhà đầu tư đối mặt với chi phí cơ hội ngày càng lớn. Chính vì vậy, thay vì chôn vốn vào vàng, nhiều nhà đầu tư có xu hướng rút tiền để gửi tiết kiệm hoặc chuyển sang các công cụ tài chính có lợi suất cố định an toàn hơn. Sự dịch chuyển này khiến dòng tiền nhàn rỗi không còn mặn mà với kim loại quý, tạo nên sức ép thoái vốn âm thầm nhưng vô cùng gay gắt trên thị trường, đẩy thị trường vàng vào giai đoạn điều chỉnh sâu.
TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế chỉ ra, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng mạnh đang là sức cản lớn với giá vàng. Lãi suất tăng có nghĩa là chi phí cơ hội với nắm giữ vàng ngày càng lớn. Nói cách khác, người nắm giữ vàng sẽ không có lợi bằng nắm giữ trái phiếu hoặc gửi tiền bằng USD. Theo chuyên gia này, với xu hướng mạnh lên của USD, vàng có thể sẽ còn giảm nữa.
“Vàng đã giảm giá mạnh so với cuối tháng 1/2026 nhưng còn có thể giảm tiếp, không ai có thể bảo đảm rằng đây đã là mức đáy của thị trường”, ông Hiếu cảnh báo.
Cũng theo ông Hiếu, nhà đầu tư nên có vàng trong danh mục đầu tư. Với nhà đầu tư chưa có vàng, đây là thời điểm hợp lý để bắt đầu mua thăm dò. Với nhà đầu tư nắm giữ tỷ trọng vàng lớn, cần tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc quản trị rủi ro.
Nhiều chuyên gia cho rằng, hiện nay một lượng vốn đang chảy khỏi vàng sang các kênh đầu tư khác, đặc biệt là tiền gửi tiết kiệm, tuy nhiên, sẽ không có việc bán tháo vàng vì thói quen nắm giữ vàng “ống bơ” đã ăn sâu vào tâm lý người Việt.
Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Đại học Nguyễn Trãi) phân tích, những ngày qua giá vàng trong nước sụt giảm mạnh hơn giá vàng thế giới là do tác động tâm lý ngắn hạn trước bê bối của một số doanh nghiệp vàng bạc gần đây. Ngoài ra, cũng có hiện tượng dịch chuyển dòng tiền từ vàng sang các kênh đầu tư khác - đặc biệt là kênh tiết kiệm ngân hàng.
Trước diễn biến giá vàng trong nước, nếu không cần tiền gấp, người dân không nên “bán hoảng” ở giai đoạn này, do thị trường trong nước đang bị yếu tố tâm lý chi phối. Chênh lệch giá mua - bán đang bị nới rộng lên tới 5 triệu đồng/lượng đang đẩy rủi ro cho người mua, khiến bán vàng giai đoạn này thiệt đơn thiệt kép.
Về dài hạn, vàng vẫn là tài sản phòng thủ không thể thay thế nên vẫn giữ vai trò không thể thiếu trong danh mục đầu tư. Dù vậy, nhà đầu tư cần phải xác định đây là tài sản phòng thủ, không phải là tài sản sinh lời, vì vậy, chỉ nên giữ tỷ trọng nhất định, thường là 10-20% danh mục.
 |
Một lượng vốn đang chảy khỏi vàng sang kênh đầu tư khác, song sẽ không có việc bán tháo vàng vì thói quen nắm giữ vàng đã ăn sâu vào tâm lý người Việt. Ảnh: Đ.T; Đồ họa: Đan Nguyễn |
Siết lại chất lượng thị trường vàng
Hiện Ngân hàng Nhà nước (NHNN) quản lý chặt vàng miếng, trong khi vàng nhẫn 4 số 9 được coi là vàng trang sức và được quản lý khá “thoáng” so với vàng miếng, khâu hậu kiểm chưa hiệu quả đã vô tình tạo ra những lỗ hổng lớn về chất lượng và nguồn gốc. Khi bê bối kim cương lan rộng sang vàng, nhiều người dân đã mang vàng tư nhân nhỏ lẻ (vàng nhẫn) đi kiểm định và phát hiện ra vàng 4 số 9 thực chất chỉ là vàng 2 hoặc 3 số 9. Tình trạng này càng làm khủng hoảng niềm tin lan rộng. Việc chấn chỉnh thị trường vàng càng trở nên cấp bách.
Hiện nay, NHNN đang lấy ý kiến về Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP ngày 3/4/2012 của Chính phủ (Nghị định 24) về quản lý hoạt động kinh doanh vàng.
Theo dự thảo, NHNN sẽ xóa bỏ toàn bộ giấy phép con trong lĩnh vực này (bỏ hoạt động sản xuất, gia công, kinh doanh mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện). Theo đó, hoạt động sản xuất, kinh doanh lĩnh vực này phải tuân thủ quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, tiêu chuẩn, đo lường, nhãn hàng hóa, niêm yết giá, hóa đơn, chứng từ, thuế, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chống rửa tiền…
Trong khi đó, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng dự kiến ban hành một thông tư mới trong năm nay về kiểm soát chất lượng và chấn chỉnh lại thị trường vàng. Theo đó, thông tư mới sẽ quy định chặt chẽ về thiết bị kiểm định, các tiêu chuẩn kỹ thuật về độ tinh khiết, hàm lượng vàng, phương pháp thử nghiệm xác định khối lượng… Một bộ quy chuẩn khắt khe về đo lường, phân hạng và truy xuất nguồn gốc sẽ giúp thị trường vàng trang sức được vận hành minh bạch, bảo vệ tối đa quyền lợi người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, Bộ Công thương cũng sẽ tích cực vào cuộc kiểm tra để răn đe, lấy lại niềm tin cho thị trường. Mới đây, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho biết, đoàn kiểm tra liên ngành dự kiến sẽ kiểm tra 5 doanh nghiệp ở TP. Hà Nội trong tháng 8/2026. Kế hoạch kiểm tra chuyên đề các doanh nghiệp kinh doanh kim khí quý, đá quý được thực hiện theo đề nghị của Cục Phòng, chống rửa tiền (NHNN).
Được biết, đây là cuộc kiểm tra theo chuyên đề, không phải kiểm tra đột xuất với doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm. Quyết định ban hành Kế hoạch kiểm tra chuyên đề sẽ được gửi cho doanh nghiệp để họ chuẩn bị trước hồ sơ tài liệu cung cấp, khi đoàn kiểm tra đến làm việc. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc chấp hành các quy định về hóa đơn, chứng từ, nguồn gốc hàng hóa, nhãn hàng hóa... Với vàng trang sức có gắn đá quý, đoàn kiểm tra sẽ xem xét tổng thể sản phẩm để đánh giá, xử lý theo thẩm quyền.
Trước đó, các lùm xùm tại PNJ và kết quả điều tra đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia của Công an tỉnh Thanh Hóa đã khiến niềm tin của người dân vào các thương hiệu vàng bạc lớn bị suy giảm nghiêm trọng.
Theo đại diện Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam, với các thương hiệu vàng lớn, chất lượng vàng 4 số 9 (gồm cả vàng nhẫn) được sản xuất theo quy trình nghiêm ngặt, khó có chuyện gian lận tuổi vàng. Nguyên nhân là vàng gian lận tuổi rất dễ bị phát hiện và nếu trường hợp này xảy ra, doanh nghiệp vàng thương hiệu hàng chục năm sẽ bị sụp đổ. Do đó, người dân không cần phải quá lo ngại về tuổi vàng và mang vàng đi bán tháo.
Về xu hướng giá vàng thời gian tới, ông Phan Dũng Khánh, Giám đốc Tư vấn chiến lược đầu tư Maybank Investment Bank cho rằng, vàng đã giảm giá mạnh từ cuối tháng 1/2026 đến nay do USD và lợi suất trái phiếu tăng, trong khi nhu cầu mua vào của các “tay to” (các ngân hàng trung ương và các quỹ ETF vàng) giảm. Dù vậy, ông Khánh cho rằng, giá vàng giảm sâu vẫn là cơ hội mua vào cho những ai chưa nắm giữ vàng. Riêng những người đang dùng đòn bẩy để đầu tư vào vàng, cần canh nhịp hồi để hạ tỷ trọng.
Nhìn chung, vàng đang trở lại bản chất vốn có của nó là “hầm trú ẩn”. Do đó, với các nhà đầu tư tích sản, coi vàng là tài sản phòng thủ, việc vàng giảm giá thời gian gần đây không có tác động lớn. Tất nhiên, diễn biến của vàng thời gian qua cũng là bài học cho những người coi vàng là tài sản đầu cơ.
