SEC "bật đèn xanh"
Để hiểu điều này có ý nghĩa gì, hãy hình dung đơn giản như sau: thay vì cổ phiếu của bạn được ghi nhận trên một cuốn sổ kế toán điện tử tập trung như hiện nay, chúng sẽ tồn tại thêm dưới dạng token trên blockchain - nhưng vẫn đại diện cho đúng quyền sở hữu đó, với đầy đủ quyền lợi cổ đông, cùng mã định danh CUSIP (mã số nhận dạng chứng khoán chuẩn tại Mỹ) và mã ticker (ký hiệu giao dịch) như trước.
Quan trọng hơn, cổ phiếu token hóa sẽ giao dịch ngay trên cùng một sổ lệnh, tại cùng mức giá với cổ phiếu truyền thống - không có sự tách biệt hay xáo trộn nào đối với nhà đầu tư thông thường.
Khâu bù trừ và thanh toán (quá trình xác nhận và hoàn tất giao dịch sau khi lệnh được khớp) sẽ do Công ty Ủy thác và Lưu ký Chứng khoán (DTC) - định chế hạ tầng thanh toán lớn nhất nước Mỹ - đảm nhiệm thông qua một chương trình thí điểm riêng. SEC nhấn mạnh rằng toàn bộ cơ chế giám sát, báo cáo dữ liệu và thời hạn thanh toán đều được giữ nguyên, đảm bảo tiêu chuẩn bảo vệ nhà đầu tư không bị suy giảm.
Đây không phải một thử nghiệm nhỏ lẻ. Chỉ trong vòng một tuần, hai trong số những tổ chức vận hành sàn giao dịch quyền lực nhất thế giới đã đồng loạt công bố chiến lược lớn liên quan đến token hóa.
Nasdaq cho biết, họ đang xây dựng khuôn khổ cho phép các công ty niêm yết phát hành phiên bản cổ phiếu trên blockchain, đồng thời hợp tác với Payward - công ty mẹ của sàn giao dịch tiền mã hóa Kraken - để phân phối các cổ phiếu token hóa này trên toàn cầu. Sản phẩm này, theo thông tin từ Nasdaq, có thể ra mắt sớm nhất vào nửa đầu năm 2027. Cùng lúc đó, Intercontinental Exchange (ICE) - công ty mẹ của Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) - thông báo đầu tư chiến lược vào sàn giao dịch tiền mã hóa OKX ở mức định giá 25 tỷ USD, với kế hoạch triển khai cổ phiếu token hóa và hợp đồng tương lai tiền mã hóa mới, nhắm đến tệp 120 triệu người dùng của OKX.
Tầm nhìn về sàn giao dịch tất cả trong một
Một điểm yếu cố hữu của thị trường chứng khoán truyền thống: giờ giao dịch bị giới hạn, hệ thống thanh toán chậm, và các loại tài sản khác nhau lại nằm trên các hạ tầng hoàn toàn tách biệt. Trong khi đó, Blockchain hứa hẹn xóa bỏ tất cả những rào cản đó, tạo ra một thị trường hoạt động liên tục 24/7, nơi mọi loại tài sản - từ cổ phiếu, trái phiếu đến các quỹ đầu tư - đều có thể giao dịch trên cùng một hạ tầng thống nhất.
Antoine Scalia, nhà sáng lập kiêm CEO của Cryptio - nền tảng kế toán và tuân thủ cho thị trường tài sản số - gọi viễn cảnh này là "sàn giao dịch tất cả trong một" (everything exchange).
"Trong một thời gian rất dài, chỉ có những người trong giới crypto là người đẩy mạnh câu chuyện về sự hợp nhất giữa tài chính truyền thống và tiền mã hóa. Bây giờ chúng ta thấy các sàn giao dịch lớn đang bắt đầu hành động. Đây là sự thừa nhận rằng cuối cùng mọi tài sản sẽ được thanh toán trên hạ tầng blockchain", Scalia nói.
Một yếu tố quan trọng thúc đẩy sự chuyển dịch này là Tuyên bố của Nhân viên SEC về Chứng khoán Token hóa, ban hành vào tháng 1 năm nay, lần đầu tiên làm rõ rằng cổ phiếu token hóa mang giá trị pháp lý tương đương với cổ phiếu truyền thống. Đây chính là "hành lang pháp lý" mà các định chế tài chính lớn cần để tự tin bước vào lĩnh vực còn mới mẻ này.
Tuy nhiên, câu hỏi ai sẽ thống trị thị trường này trong tương lai vẫn còn bỏ ngỏ. Theo Scalia, đây không đơn giản là cuộc chiến giữa sàn truyền thống và sàn crypto - mà là một mối quan hệ phức tạp hơn nhiều, kiểu "frenemy" (vừa là đối thủ, vừa là đồng minh). Các sàn truyền thống như Nasdaq cần tệp nhà giao dịch crypto, còn các nền tảng như Kraken hay Coinbase lại muốn có mạng lưới phân phối và uy tín từ hạ tầng tài chính lâu đời.
"Sự phân phối hoạt động theo cả hai chiều. Đây là một động lực rất thú vị với cả ma sát lẫn tính bổ trợ cho nhau", Scalia nhận định.
Tiềm năng đi kèm thách thức
Thị trường cổ phiếu token hóa hiện tại vẫn còn rất nhỏ - khoảng 1 tỷ USD - so với quy mô 126 nghìn tỷ USD của thị trường chứng khoán toàn cầu. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đang rất ấn tượng: dữ liệu từ RWA.xyz cho thấy giá trị thị trường của cổ phiếu token hóa đã tăng gấp ba lần kể từ giữa năm 2025, khi hàng loạt tên tuổi như Kraken, Ondo Finance và Robinhood đồng loạt tung ra các sản phẩm cổ phiếu token hóa.
Một báo cáo chung giữa Boston Consulting Group và Ripple dự báo rằng tài sản token hóa (RWA) trên tất cả các loại tài sản có thể tăng trưởng 53% mỗi năm, đạt 18,9 nghìn tỷ USD vào năm 2033.
Về lợi ích thực tế, Yuki Yuminaga - nhà sáng lập của startup token hóa Tenbin Labs - chỉ ra rằng lợi thế lớn nhất là khả năng khám phá giá liên tục: khác với thị trường chứng khoán truyền thống chỉ hoạt động trong giờ hành chính, cổ phiếu trên blockchain không bao giờ ngủ, có thể giao dịch suốt ngày đêm. Điều này, theo ông, có thể giải phóng nguồn vốn, cải thiện thanh khoản (khả năng mua bán nhanh chóng mà không làm thay đổi giá đáng kể) và giảm biến động thị trường.
Ngoài ra, cổ phiếu token hóa còn có thể được sử dụng làm tài sản thế chấp trong các giao thức DeFi, mở ra các cơ hội vay vốn và sử dụng vốn hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, Yuminaga cũng thẳng thắn chỉ ra điểm yếu lớn nhất hiện tại: "Cổ phiếu token hóa lâu nay vẫn vật lộn với vấn đề thanh khoản vì thị trường truyền thống và thị trường onchain là hai thế giới riêng biệt. Nếu Nasdaq kết nối được hai nguồn thanh khoản đó lại với nhau, đó sẽ là một sự thay đổi mang tính cách mạng".
