Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng - Ảnh: Quang Vinh.
Từ ngày 1/1/2028 sẽ thực hiện đồng bộ theo các quy định mới của Luật là xác định giá đất theo bảng giá và hệ số điều chỉnh giá đất, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết trong báo cáo giải trình cuối phiên thảo luận sáng 29/10 của Quốc hội về Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi (Dự thảo).
Tài chính đất đai và giá đất là vấn đề được nhiều đại biểu đề cập trong phiên thảo luận.
Bộ trưởng nêu rõ, Dự thảo tiếp tục quy định Nhà nước quyết định giá đất; giá đất được xác định theo bảng giá và hệ số điều chỉnh giá đất (không quy định giá đất cụ thể). Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ban hành áp dụng từ ngày 1/1/2028. Việc xác định giá đất đối với các dự án lấn biển được tiếp tục thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 254/2024/QH15 của Quốc hội.
Bộ trưởng cũng cho biết thêm là chức năng quản lý giá đất đã được chuyển cho ngành tài chính từ Trung ương đến địa phương, do đó ngành tài chính đề nghị thực hiện từ ngày 1/1/2028 để có khoảng 1 năm thiết kế nội dung này.
Vẫn theo Bộ trưởng, Dự thảo được rà soát, hoàn thiện bảo đảm đầy đủ quyền của người sử dụng đất đã được Luật Đất đai năm 2024 ghi nhận. Đối với quy định về công chứng, chứng thực, Chính phủ đề xuất tại dự thảo Luật giao Chính phủ quy định loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, chứng thực phù hợp với lộ trình chuyển đổi số và kết nối liên thông dữ liệu về quản lý đất đai.
Như vậy, vừa bảo đảm đúng tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, vừa tạo tính chủ động, linh hoạt, giảm thủ tục tuân thủ của người dân, phù hợp với lộ trình chuyển đổi số và kết nối liên thông dữ liệu và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Về phân loại đất, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, Bộ trưởng nói, dự thảo chỉ phân thành 3 nhóm chính (đất nông nghiệp, phi nông nghiệp, và nhóm đất dự trữ phát triển). Phân loại đất không chỉ phục vụ cho công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất mà còn phục vụ cho công tác quản lý nhà nước về đất đai, đặc biệt là cho công tác thống kê, kiểm kê đất đai.
Về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, Bộ trưởng cho hay, tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo đã hoàn thiện theo hướng nội dung sử dụng đất là một nội dung của quy hoạch tỉnh. Kế hoạch sử dụng đất cấp xã được lập theo hướng đơn giản, số hóa, lồng ghép các quy hoạch, chỉ phân bổ các chỉ tiêu cứng do quốc gia phân bổ và cập nhật các định hướng sử dụng đất của các quy hoạch ngành.
Với thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư - nội dung nhiều đại biểu quan tâm góp ý - Bộ trưởng khẳng định, việc thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia công cộng trong dự thảo Luật đảm bảo tuân thủ theo Hiến pháp và thể chế hóa Nghị quyết số 21-NQ/TW và các Nghị quyết khác có liên quan, đảm bảo chặt chẽ, không lạm dụng việc thu hồi đất và không tạo khó khăn cho việc triển khai các dự án.
Đối với một số ý kiến đề nghị cân nhắc thu hồi các công trình sự nghiệp được Nhà nước cho phép hoạt động do phạm vi áp dụng quá rộng, Bộ trưởng cho biết, về nội dung này, Chính phủ đã thảo luận và thấy rằng quy định như dự thảo là kế thừa Luật Đất đai 2024, không phải nội dung mới và cũng là thể chế các Nghị quyết khác của Trung ương về phát triển văn hóa, giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ…, bình đẳng trong tiếp cận đất đai giữa khu vực công và khu vực tư.
Theo Bộ trưởng, Dự thảo đã tiếp thu, thể chế rõ quan điểm chuyển tư duy từ “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy “tái thiết cuộc sống cho người dân khi nhà nước thu hồi đất” tại Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương, bảo đảm cải thiện nơi ở, điều kiện sống và sinh kế của người có đất ở bị thu hồi.
Cụ thể là được bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng với mục đích thu hồi, đất khác, nhà ở hoặc bồi thường bằng tiền; được ưu tiên bố trí tái định cư tại chỗ đối với các dự án đô thị; được hoán đổi phần đất ở bị thu hồi sang phần diện tích còn lại của thửa đất hoặc sang phần diện tích của thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi.
Trường hợp người sử dụng đất có nhu cầu thu hồi phần diện tích còn lại thì cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định. Khu tái định cư được bố trí nhiều cấp nhà, mức diện tích phù hợp với mức bồi thường và khả năng chi trả, đảm bảo đầy đủ hạ tầng an sinh, xã hội.
Đồng thời Dự thảo đã tiếp thu, quy định rõ việc hoàn trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà nhà đầu tư đã ứng trước theo hướng ngân sách nhà nước hoàn trả toàn bộ bằng hình thức trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, phần còn lại được tính vào chi phí đầu tư của dự án, trường hợp dự án chấm dứt hoạt động thì được nhà nước hoàn trả phần ứng trước.
Liên quan đến nội dung sử dụng đất thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất thực hiện dự án nhà ở thương mại, theo giải trình của Bộ trưởng, tiếp thu ý kiến kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội và của đại biểu, Chính phủ đề xuất tiếp tục thực hiện thí điểm theo Nghị quyết số 171/2024/QH15 của Quốc hội mà không luật hóa ngay nội dung này trong dự thảo Luật.
