Hiện nay, nhiều doanh nghiệp cho rằng, tuân thủ pháp luật thuế không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là lợi thế chiến lược trong phát triển doanh nghiệp. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?
 |
Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật TNHH SBLaw Việt Nam |
Quan điểm coi tuân thủ pháp luật thuế là một lợi thế chiến lược phản ánh sự thay đổi căn bản trong tư duy quản trị doanh nghiệp hiện đại. Trước đây, nhiều doanh nghiệp nhìn nghĩa vụ thuế thuần túy như một chi phí phải gánh chịu, thậm chí tìm cách tối thiểu hóa bằng các biện pháp tiềm ẩn rủi ro pháp lý, lách thuế để giảm số tiền nộp và coi đó là lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, khi yêu cầu về minh bạch tài chính, quản trị doanh nghiệp và trách nhiệm tuân thủ ngày càng cao, thì tuân thủ pháp luật thuế trở thành một yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh.
Doanh nghiệp tuân thủ tốt sẽ chủ động kiểm soát rủi ro pháp lý, tránh các hệ quả nghiêm trọng như truy thu, phạt chậm nộp, xử phạt hành chính hoặc thậm chí là trách nhiệm hình sự trong những trường hợp nghiêm trọng.
Quan trọng hơn, sự tuân thủ này tạo ra một nền tảng pháp lý và tài chính ổn định, giúp doanh nghiệp yên tâm mở rộng quy mô, đầu tư dài hạn và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng trong nước cũng như quốc tế.
Việc tự giác kê khai, nộp thuế đầy đủ và đúng hạn tác động như thế nào tới uy tín, khả năng tiếp cận vốn và đối tác của doanh nghiệp?
Trong bối cảnh hiện nay, khi yêu cầu về minh bạch tài chính, quản trị doanh nghiệp và trách nhiệm tuân thủ ngày càng cao, thì tuân thủ pháp luật thuế trở thành một yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh.
Việc tự giác kê khai, nộp thuế đầy đủ và đúng hạn có tác động rất rõ rệt và trực tiếp đến uy tín tổng thể của doanh nghiệp trên thị trường. Trên thực tế, hồ sơ thuế là một trong những nguồn thông tin quan trọng để các ngân hàng, tổ chức tín dụng, nhà đầu tư và đối tác đánh giá mức độ minh bạch và lành mạnh của doanh nghiệp.
Một doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ thuế tốt thường sẽ dễ dàng tiếp cận vốn vay hơn, được đánh giá cao hơn trong các quy trình thẩm định tín dụng và có khả năng được hưởng các điều kiện tài chính thuận lợi hơn.
Đối với đối tác kinh doanh, đặc biệt là các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI hoặc đối tác quốc tế, việc tuân thủ thuế thể hiện tính chuyên nghiệp, trách nhiệm và độ tin cậy - những yếu tố then chốt trong quyết định hợp tác lâu dài.
Ngược lại, các sai phạm về thuế, dù không lớn, cũng có thể trở thành “điểm trừ” nghiêm trọng trong quá trình đánh giá doanh nghiệp, thậm chí làm mất đi cơ hội hợp tác hoặc đầu tư, cũng như hoạt động mở rộng kinh doanh.
Theo ông, hồ sơ tuân thủ pháp luật thuế minh bạch có ý nghĩa ra sao đối với niềm tin của nhà đầu tư và thị trường?
Đối với nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư chuyên nghiệp, mức độ tuân thủ pháp luật và thuế là một chỉ báo quan trọng về chất lượng quản trị doanh nghiệp. Một hồ sơ tuân thủ minh bạch không chỉ cho thấy doanh nghiệp đang thực hiện đúng nghĩa vụ pháp lý, mà còn phản ánh khả năng kiểm soát nội bộ, hệ thống kế toán - tài chính và văn hóa tuân thủ của doanh nghiệp.
Trong nhiều thương vụ đầu tư, mua bán - sáp nhập (M&A), các vấn đề thuế thường là nội dung được rà soát rất kỹ trong quá trình thẩm định pháp lý (legal due diligence). Doanh nghiệp có hồ sơ thuế rõ ràng, minh bạch sẽ giảm đáng kể rủi ro cho nhà đầu tư, qua đó nâng cao giá trị doanh nghiệp và khả năng thu hút dòng vốn.
Ở góc độ rộng hơn, khi ngày càng nhiều doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật thuế, điều này góp phần xây dựng niềm tin chung của thị trường, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng và bền vững - yếu tố then chốt cho sự phát triển của nền kinh tế.
Theo ông, doanh nghiệp nên chủ động thích ứng với chính sách thuế, pháp luật mới như thế nào để giảm rủi ro và tạo nền tảng phát triển dài hạn?
Trước hết, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy từ “đối phó” sang “chủ động tuân thủ”. Việc thường xuyên cập nhật, theo dõi các chính sách thuế và pháp luật mới là yêu cầu bắt buộc, đặc biệt trong bối cảnh hệ thống pháp luật liên tục được sửa đổi để phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên chuẩn hóa quy trình kế toán - thuế, tăng cường kiểm soát nội bộ, đồng thời đào tạo đội ngũ nhân sự phụ trách tài chính - kế toán - pháp chế để nâng cao năng lực tuân thủ.
Đối với các vấn đề phức tạp, việc sử dụng dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp không chỉ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro sai sót mà còn hỗ trợ xây dựng chiến lược thuế hợp pháp, hiệu quả và bền vững.
Về dài hạn, sự chủ động thích ứng này sẽ giúp doanh nghiệp ổn định hoạt động, nâng cao năng lực quản trị và sẵn sàng cho các kế hoạch mở rộng, gọi vốn hoặc niêm yết trong tương lai.
Từ thực tiễn, ông muốn gửi thông điệp gì tới cộng đồng doanh nghiệp về việc coi tuân thủ pháp luật, nghĩa vụ thuế là chiến lược xây dựng uy tín bền vững, chứ không chỉ là nghĩa vụ?
Từ thực tiễn tư vấn và làm việc với nhiều doanh nghiệp, tôi cho rằng tuân thủ pháp luật và nghĩa vụ thuế chính là nền móng của uy tín doanh nghiệp. Uy tín không chỉ đến từ doanh thu hay quy mô, mà còn đến từ cách doanh nghiệp hành xử với Nhà nước, đối tác, nhà đầu tư và xã hội.
Việc coi tuân thủ thuế là một chiến lược dài hạn giúp doanh nghiệp tích lũy được “vốn tín nhiệm” - một loại tài sản vô hình nhưng có giá trị rất lớn. Doanh nghiệp có uy tín sẽ dễ dàng vượt qua những biến động của thị trường, thu hút được nguồn lực chất lượng và phát triển bền vững hơn trong dài hạn.
Trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới minh bạch và phát triển bền vững, doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật thuế sẽ là những doanh nghiệp đi xa và đi vững nhất. Bên cạnh đó, việc các quy định thuế đang tiếp tục được hoàn thiện, còn nhiều điểm chưa rõ hoặc chưa thực sự hợp lý, doanh nghiệp thông qua các kênh khác nhau để phản ánh, đối thoại cũng là một cách để giúp cơ quan thuế hoàn thiện chính sách.
