Xây dựng chương trình hướng nghiệp cho học sinh phổ thông theo định hướng chứng chỉ nghề nghiệp quốc tế

Sáng kiến được triển khai thông qua chuỗi hội thảo chuyên đề, tạo không gian để cơ quan quản lý, nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp cùng trao đổi các cách tiếp cận thực tiễn trong tổ chức hoạt động hướng nghiệp tại bậc phổ thông. Trên cơ sở đó, các bên tham gia hướng tới đồng kiến tạo các mô hình phù hợp, tích hợp việc cung cấp thông tin nghề nghiệp, trang bị kỹ năng thiết yếu, tăng cường trải nghiệm thực tiễn và ứng dụng công nghệ số, qua đó hỗ trợ học sinh xây dựng lộ trình học tập gắn với yêu cầu của thị trường lao động và chuẩn mực quốc tế.

Ngày 18/4, hội thảo tại Hà Nội, do ACCA phối hợp cùng Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức, quy tụ đại diện từ cơ quan quản lý và cơ sở giáo dục nhằm thảo luận về cách tiếp cận thực tiễn trong việc triển khai các nội dung hướng nghiệp theo quy định mới.

Phát biểu khai mạc sự kiện, ông Ren Varma, Giám đốc ACCA khu vực Đông Nam Á lục địa, khẳng định sứ mệnh của ACCA là mở rộng cơ hội học tập chuyên nghiệp và cơ hội nghề nghiệp cho tất cả mọi người, bất kể xuất phát điểm. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu, yêu cầu đối với thế hệ trẻ cũng đang thay đổi.

“Việc tiếp cận sớm với định hướng nghề nghiệp chất lượng cao và các lộ trình học tập theo chuẩn quốc tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng,” ông chia sẻ. “Định hướng nghề nghiệp không nên chỉ bắt đầu ở bậc đại học hoặc khi học sinh bước vào thị trường lao động, mà cần được triển khai từ sớm, theo hướng thực tiễn, có cấu trúc rõ ràng và gắn với những người đồng hành trực tiếp với học sinh mỗi ngày, đó là các thầy cô giáo.”

Thông qua sáng kiến Future Pathways, ACCA hướng tới việc góp phần kết nối các bên liên quan, đồng hành cùng nhà trường và các tổ chức trong việc xây dựng các nội dung hướng nghiệp gắn với thực tiễn tại Việt Nam.

Hội thảo tại Hà Nội đem tới một không gian cởi mở, thúc đẩy các trao đổi xoay quanh việc mở rộng tiếp cận các nội dung hướng nghiệp, góp phần hỗ trợ học sinh lựa chọn lộ trình học tập phù hợp.

Theo ông Varma, chương trình này sẽ mang đến cho học sinh trung học trên toàn cầu cơ hội tiếp cận các chuẩn mực học tập nghề nghiệp quốc tế thông qua một chương trình tích hợp. Bên cạnh kiến thức học thuật, học sinh còn có cơ hội tiếp cận với kiến thức thực tiễn, hiểu biết về kinh doanh và các kỹ năng nghề nghiệp thông qua các hoạt động học tập có cấu trúc xuyên suốt năm học.

Tiến sĩ Vũ Văn Ngọc, Viện trưởng Viện Đào tạo TT, CLC & POHE, Đại học Kinh tế Quốc dân cũng nhấn mạnh rằng định hướng nghề nghiệp sớm không còn là lựa chọn, mà đã trở thành một yêu cầu cấp thiết. Mô hình giáo dục hiệu quả cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp

“Sự hợp tác giữa nhà trường và ACCA trong sáng kiến ngày hôm nay mang ý nghĩa thiết thực. Thông qua chương trình Career Pathways, học sinh không chỉ được tiếp cận sớm với kiến thức nền tảng về kinh doanh và tài chính theo chuẩn quốc tế, mà còn có cơ hội hiểu rõ hơn về các lĩnh vực nghề nghiệp trong tương lai, trải nghiệm môi trường làm việc quốc tế, kết nối với doanh nghiệp, và phát triển các kỹ năng cần thiết như tư duy phản biện, giao tiếp và làm việc nhóm. Từ đó, các em có thể xây dựng lộ trình học tập rõ ràng từ phổ thông đến đại học,” ông Ngọc chia sẻ.

Theo ông, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cũng đang triển khai các chương trình đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, trong đó có các chương trình tích hợp chứng chỉ quốc tế ACCA. Đây là mô hình giúp sinh viên vừa hoàn thành chương trình đại học, vừa từng bước tiếp cận các chuẩn mực nghề nghiệp quốc tế và có thể đạt được các chứng chỉ quốc tế ngay sau khi tốt nghiệp.

Về phía cơ quan quản lý, Tiến sĩ Nguyễn Thu Hà, đại diện Vụ Giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, để bảo đảm hiệu quả triển khai công tác hướng nghiệp và phân luồng, Thông tư 16 cũng đặt trọng tâm vào các điều kiện thực hiện.

“Việc phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý được xác định là yếu tố then chốt, thông qua các hoạt động bồi dưỡng và nâng cao năng lực tổ chức hướng nghiệp trong nhà trường. Đồng thời, sự tham gia của các chuyên gia, doanh nhân trong hoạt động tư vấn cũng được khuyến khích nhằm bổ sung góc nhìn thực tiễn,” bà Hà chỉ rõ. “Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục được định hướng tận dụng cơ sở vật chất hiện có để tổ chức hoạt động tư vấn, xây dựng học liệu và công cụ hỗ trợ trải nghiệm nghề nghiệp, đồng thời huy động thêm các nguồn lực xã hội hoá.”

Về tổ chức thực hiện, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ chủ trì xây dựng và vận hành cổng thông tin hướng nghiệp quốc gia, cung cấp dữ liệu về ngành nghề, thị trường lao động và lộ trình học tập. Các Sở Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm triển khai tại địa phương, trong khi các cơ sở giáo dục phổ thông trực tiếp tổ chức hoạt động hướng nghiệp cho học sinh.

Với tinh thần đó, hội thảo tại Hà Nội đã đem tới một không gian cởi mở, thúc đẩy các trao đổi xoay quanh việc mở rộng tiếp cận các nội dung hướng nghiệp, qua đó góp phần hỗ trợ học sinh đánh giá năng lực, sở thích và lựa chọn lộ trình học tập phù hợp.

Tiếp nối chuỗi hoạt động, ngày 22/4, hội thảo tiếp tục diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh dưới sự phối hợp của ACCA, VHV Corp và Nhà văn hóa Thanh niên TP.HCM. Hội thảo chào đón sự tham gia đông đảo của đại diện các trường đại học trong và ngoài nước, cùng đại diện trường phổ thông trên địa bàn thành phố.

Chia sẻ tại sự kiện, Tiến sĩ Phan Thị Bảo Quyên, Phó trưởng khoa Kế toán, Trường Kinh doanh, Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH), cho rằng việc chuẩn bị cho học sinh bước vào đại học không chỉ dừng lại ở kiến thức mà cần chú trọng năng lực nghề nghiệp và khả năng thích ứng với thị trường lao động.

“Trong bối cảnh khoảng 23 phần trăm công việc dự kiến thay đổi trong những năm tới và gần 50 phần trăm kỹ năng cần được cập nhật, giáo dục cần chuyển từ truyền đạt kiến thức sang phát triển năng lực thích nghi. Học sinh hiện nay cũng có xu hướng chủ động hơn trong việc xác định các kỹ năng cần thiết cho nghề nghiệp tương lai, thay vì chỉ lựa chọn ngành học,” bà Quyên chỉ ra.

Từ góc độ đào tạo, đại diện nhà trường nhấn mạnh định hướng nghề nghiệp sớm giúp học sinh hiểu rõ năng lực và sở thích, từ đó xây dựng mục tiêu học tập rõ ràng và tự tin hơn khi bước vào môi trường đại học. Các chương trình đào tạo cần gắn với thực tiễn, thông qua việc tăng cường trải nghiệm doanh nghiệp, thực tập sớm và tham gia các dự án thực tế.

“Định hướng nghề nghiệp sớm không nhằm tạo áp lực, mà giúp học sinh có mục tiêu học tập rõ ràng và phù hợp hơn,” đại diện chia sẻ.

Đồng quan điểm, bà Trầm Từ Mai Anh, Giám đốc Dịch vụ Kiểm toán, PwC Việt Nam đánh giá cao định hướng nghề nghiệp sớm cho học sinh và sinh viên. Theo bà, đây là cơ hội để học sinh, sinh viên lựa chọn nghề nghiệp phù hợp thay vì lựa chọn một cách vội vàng. Khi tiếp cận thông tin sớm và có những trải nghiệm thực tế về nghề nghiệp, các bạn sẽ có cơ hội suy nghĩ và đánh giá bản thân một cách khách quan.

“Từ góc độ PwC, chúng tôi xem đây là chiến lược đầu tư dài hạn cho nguồn nhân lực cấp cao trong tương lai. Khi sinh viên được trải nghiệm các hoạt động thực tế tại doanh nghiệp, các bạn có thể hình thành tư duy và kỹ năng mềm để định hướng nghề nghiệp,” bà Mai Anh cho hay. “Khi tuyển dụng nhân viên, PwC không chỉ nhìn vào CV hay bảng điểm, mà đánh giá xem sinh viên có hiểu về nghề như thế nào, mục tiêu tương lai của họ là gì, và liệu họ có tư duy nhạy bén phù hợp với môi trường làm việc chuyên nghiệp hay không.”

Bà Mai Anh đồng thời khẳng định rằng ACCA là cầu nối uy tín giữa doanh nghiệp và nhà trường, và sáng kiến này là cơ hội để các doanh nghiệp đồng hành cùng ACCA tiếp cận học sinh - sinh viên.

Đại diện các doanh nghiệp, các trường đại học trong và ngoài nước, cùng đại diện trường phổ thông trên địa bàn thành phố tiếp tục đem đến nhiều góc nhìn hơn về chương tr

Hội thảo cũng có sự tham gia và đóng góp ý kiến tích cực từ các trường trung học phổ thông, trong đó có Sedbergh Vietnam (thuộc Hệ thống Trường Quốc tế Canada – CISS) - trường phổ thông đầu tiên tại Việt Nam triển khai tích hợp các môn học thuộc chương trình Foundation in Accountancy (FIA) theo chuẩn văn bằng quốc tế ACCA vào chương trình hướng nghiệp cho học sinh, bắt đầu từ năm học 2026 - 2027.

So với các hoạt động hướng nghiệp truyền thống, bà Nguyễn Trần Bích Thảo, Đại diện trường Sedbergh Việt Nam, nhận thấy những khác biệt tích cực trong cách học sinh tham gia vào một lộ trình có sự kết hợp giữa nội dung lý thuyết và kiến thức thực tế từ ngành như sáng kiến Future Pathways.

“Chương trình tích hợp mà chúng tôi theo đuổi như hiện tại mang lại hai lợi thế cho học sinh. Thay vì tách rời giữa học thuật và hướng nghiệp, chương trình tích hợp hai yếu tố này,” bà Thảo phân tích.

Thông qua ý kiến đóng góp tại hai hội thảo, các bên tham gia nhất trí rằng công tác hướng nghiệp cần được thực hiện sớm và liên tục, đặc biệt là phải bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, các tổ chức nghề nghiệp và doanh nghiệp. Trên tinh thần này, sáng kiến kêu gọi các bên cùng tiếp tục đồng hành và mở rộng hợp tác, từng bước hoàn thiện các mô hình có thể áp dụng rộng rãi.

ACCA cùng các đối tác kỳ vọng, hoạt động hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông tới đây sẽ không chỉ dừng lại ở mức định hướng, mà sẽ trở thành một hành trình toàn diện, linh hoạt, bảo đảm liên thông giữa các chương trình giáo dục và đào tạo.