Theo phân tích của Nikkei Asia dựa trên số liệu doanh số quý II tại các thị trường ô tô lớn trong khu vực, tổng doanh số bán xe đã tăng khoảng 11% so với cùng kỳ năm trước, nhờ đà tăng trưởng mạnh tại Indonesia, Malaysia và Thái Lan.
Indonesia vẫn là thị trường ô tô lớn nhất Đông Nam Á trong quý II, với doanh số tăng 34% so với cùng kỳ năm ngoái lên 227.545 xe. Các ưu đãi của chính phủ và sự quan tâm ngày càng tăng đối với các mẫu xe điện và plug-in hybrid (PHEV) của Trung Quốc đã giúp thúc đẩy sự phục hồi, ngay cả khi sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang tìm cách mở rộng chỗ đứng trên thị trường.
Các thương hiệu Trung Quốc đã nhanh chóng giành được thị phần. Theo dữ liệu từ Hiệp hội Công nghiệp Ô tô Indonesia (Gaikindo), BYD hiện chiếm khoảng 5,3% tổng thị trường ô tô nước này trong nửa đầu năm, trong khi thương hiệu Jaecoo của Chery nắm khoảng 4%.
Các hãng xe Trung Quốc cũng đang mở rộng danh mục sản phẩm, không chỉ tập trung vào xe thuần điện mà còn tung ra các mẫu PHEV. BYD và Chery là những doanh nghiệp đi đầu trong xu hướng này nhằm thu hút nhóm khách hàng còn lo ngại về hạ tầng trạm sạc và khả năng di chuyển đường dài.
Sự hiện diện ngày càng tăng của các thương hiệu Trung Quốc diễn ra khi Indonesia xem xét chương trình khuyến khích xe điện mới. Bộ trưởng Công nghiệp Agus Gumiwang Kartasasmita gần đây cho biết chính phủ sẽ ưu tiên thương hiệu quốc gia, mặc dù chi tiết về chính sách này vẫn chưa được công bố.
Trong khi đó, Malaysia cũng ghi nhận một trong những kết quả kinh doanh mạnh mẽ nhất trong số các thị trường lớn của khu vực trong quý II. Doanh số bán hàng đã tăng 9,7% so với cùng kỳ năm trước lên 201.242 xe, khiến Hiệp hội Ô tô Malaysia nâng dự báo cả năm lên doanh số 800.000 xe từ mức dự báo 790.000 xe trước đó.
Thị trường ô tô Malaysia đang chứng kiến hai xu hướng nổi bật: nhu cầu đối với xe SUV gia tăng và quá trình điện hóa diễn ra nhanh hơn. SUV tiếp tục là một trong những dòng xe được ưa chuộng nhất tại nước này. Trong khi đó, doanh số xe điện tăng vọt 106% trong nửa đầu năm, đạt 26.192 xe, lần đầu tiên vượt doanh số xe hybrid với 25.590 xe. Tổng doanh số xe điện và xe hybrid tăng 69% lên 51.782 xe, chiếm 13,4% tổng lượng ô tô bán ra, tăng từ mức 8,2% cùng kỳ năm trước.
Tại Thái Lan, tổng cộng 164.883 xe đã được bán ra trong quý II, tăng khoảng 10% so với cùng kỳ năm ngoái, kéo dài chuỗi tăng trưởng lên 5 quý liên tiếp. Các chuyên gia trong ngành cho rằng phần lớn đà tăng trưởng này là nhờ nhu cầu mạnh mẽ đối với xe điện, giúp bù đắp sự suy yếu của các loại xe truyền thống.
Tuy nhiên, sự phục hồi vẫn còn chưa đồng đều. Mức nợ hộ gia đình cao và các quy trình phê duyệt khoản vay mua xe nghiêm ngặt tiếp tục ảnh hưởng đến nhu cầu của người tiêu dùng, đặc biệt là đối với xe bán tải, một trong những phân khúc quan trọng nhất của Thái Lan. Đồng thời, việc sử dụng xe điện đã tăng nhanh chóng, phản ánh tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của các nhà sản xuất Trung Quốc trên thị trường.
Thị trường Việt Nam cho thấy một bức tranh khác. Doanh số của các thành viên Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) chỉ tăng 2% so với cùng kỳ trong quý II, đạt 92.976 xe. Tuy nhiên, quy mô thị trường lớn hơn đáng kể nếu tính thêm doanh số của các doanh nghiệp ngoài VAMA như VinFast và Hyundai Motor (thông qua liên doanh với Tập đoàn Thành Công). Khi đó, quy mô thực tế của thị trường ô tô Việt Nam gần như ngang bằng với Thái Lan, dù tỷ lệ sở hữu ô tô của người dân vẫn thấp hơn nhiều.
Không giống như hầu hết các thị trường Đông Nam Á khác, quá trình chuyển đổi sang xe điện của Việt Nam chủ yếu được thúc đẩy bởi một nhà sản xuất trong nước chứ không phải các nhà sản xuất ô tô nước ngoài. Năm ngoái, VinFast đã vượt qua Toyota Motor để trở thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất nước và bán được gần 98.000 xe trong 5 tháng đầu năm 2026.
Trong khi đó, Philippines đang chậm lại so với các nước khác trong khu vực. Doanh số bán hàng đã giảm 14% xuống còn 97.988 xe so với cùng kỳ năm ngoái trong quý II, khiến nước này trở thành một trong những thị trường hoạt động yếu nhất trong khu vực. Tuy nhiên, chính phủ đang đặt cược rằng nhu cầu xe điện mạnh mẽ hơn cuối cùng có thể được chuyển hóa thành sản xuất trong nước.
Singapore vẫn là một trong những thị trường ô tô nhỏ nhất của Đông Nam Á, với khoảng 27.000 xe mới đăng ký trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, quốc gia này đã nổi lên như thị trường xe điện tiên tiến nhất khu vực, với xe điện chiếm khoảng 62% tổng số xe đăng ký, tăng mạnh so với khoảng 40% một năm trước đó.
Sự chuyển dịch của Singapore sang xe điện đã thu hút các nhà sản xuất ô tô từ Trung Quốc, châu Âu và các nơi khác. BYD luôn nằm trong top những thương hiệu bán chạy nhất tại Singapore, trong khi các nhà sản xuất xe sang cũng đang đặt cược vào nhu cầu ngày càng tăng đối với các mẫu xe điện.
Sự khác biệt giữa các thị trường Đông Nam Á cho thấy quá trình chuyển đổi sang xe điện trong khu vực đang tăng tốc, dù theo những lộ trình khác nhau. Các thương hiệu Trung Quốc ngày càng mở rộng ảnh hưởng tại Indonesia và Thái Lan, Malaysia đang tiến tới giai đoạn xe điện bắt đầu vượt xe hybrid, Việt Nam nổi bật với sự trỗi dậy nhanh chóng của VinFast, trong khi Singapore mang đến hình mẫu về một thị trường xe điện đã phát triển hơn trong khu vực.
Khi việc sử dụng xe điện ngày càng phổ biến, các quốc gia đang ngày càng hướng đến sản xuất, chuỗi cung ứng và việc làm thay vì chỉ dừng lại ở việc bán xe.
