Vào ngày thứ Hai vừa qua (16/3), thị trường đã chứng kiến đồng Bitcoin phục hồi mạnh mẽ, vượt qua cột mốc 74.000 USD, đạt mức cao nhất trong vòng 40 ngày. Động lực của đợt tăng giá này phần lớn đến từ những yếu tố kinh tế vĩ mô. Cụ thể, Bitcoin đã tăng điểm cùng nhịp với chỉ số chứng khoán Nasdaq của Mỹ, trong bối cảnh giới đầu tư đang háo hức chờ đợi bài phát biểu của Giám đốc điều hành Nvidia - ông Jensen Huang, tại hội nghị trí tuệ nhân tạo toàn cầu Nvidia GTC 2026.
Bên cạnh đó, sự sụt giảm của giá dầu và những tín hiệu tăng trưởng tích cực từ lĩnh vực sản xuất của Mỹ cũng tạo ra một môi trường thuận lợi, khuyến khích dòng tiền chảy vào các tài sản mang tính rủi ro cao như Bitcoin. Tuy nhiên, sau đà phục hồi này lại là một bức tranh tâm lý vô cùng phức tạp của giới đầu tư chuyên nghiệp.
Tâm lý thận trọng trên thị trường phái sinh
Một trong những thước đo tâm lý thị trường đáng tin cậy nhất là mức phí hợp đồng tương lai (futures premium - khoản chênh lệch giá giữa hợp đồng mua/bán Bitcoin trong tương lai so với giá thị trường hiện tại, phản ánh kỳ vọng của giới đầu tư chuyên nghiệp).
Theo dữ liệu thị trường, mức phí này hiện chỉ ở 2% theo năm - thấp hơn đáng kể so với ngưỡng trung tính thông thường là từ 4 - 8%. Điều này cho thấy các nhà giao dịch chuyên nghiệp vẫn giữ thái độ dè dặt, thậm chí thờ ơ, với đợt tăng giá vừa qua.
Tâm lý thận trọng này càng rõ ràng hơn khi nhìn vào thị trường quyền chọn trên sàn Deribit - sàn giao dịch quyền chọn tiền mã hóa lớn nhất thế giới. Chỉ số delta skew (độ lệch delta - thước đo mức độ chênh lệch giá giữa quyền chọn bán và quyền chọn mua; chỉ số này cao cho thấy giới đầu tư đang lo ngại giá giảm hơn là kỳ vọng giá tăng) đang ở mức 13%, một ngưỡng phản ánh tâm lý lo sợ dai dẳng kéo dài suốt năm tuần liên tiếp. Ngay cả khi Bitcoin chạm mức 74.500 USD, chỉ số này vẫn không có dấu hiệu cải thiện.
Nhiều nguyên nhân được cho là đã góp phần tạo ra bức tranh ảm đạm này trong dài hạn. Đầu tiên là sự kiện thanh lý khổng lồ 19 tỷ USD vào ngày 10/10/2025, thời điểm hàng loạt lệnh mua có đòn bẩy quá mức bị buộc đóng cùng lúc, gây tổn thương nặng nề cho khẩu vị rủi ro của các nhà tạo lập thị trường.
Tiếp theo là những lo ngại về nguy cơ bảo mật từ điện toán lượng tử (quantum computing - công nghệ máy tính thế hệ mới với khả năng xử lý vượt trội, và một số chuyên gia lo ngại nó có thể phá vỡ các thuật toán mã hóa bảo vệ Bitcoin trong tương lai).
Ngoài ra, sự thiếu vắng một lộ trình rõ ràng cho Quỹ Dự trữ Bitcoin Chiến lược của Mỹ cũng khiến thị trường thiếu đi một điểm tựa tâm lý quan trọng.
Chính trị cũng là một yếu tố quan trọng không thể bỏ qua. Cụ thể, cuộc xung đột Trung Đông đang gây ra những xáo trộn nghiêm trọng trên thị trường năng lượng toàn cầu. Giá dầu WTI hiện neo quanh mức 95 USD/thùng sau khi Mỹ tấn công các mục tiêu quân sự Iran. Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu chiếm khoảng 20% sản lượng dầu thế giới - được cho là vẫn đang "về cơ bản bị đóng cửa", khiến các nhà phân tích phải đánh giá lại nguy cơ một cú sốc năng lượng toàn cầu kéo dài.
Trong bối cảnh đó, dòng vốn có xu hướng chảy vào các tài sản trú ẩn truyền thống như trái phiếu chính phủ Mỹ thay vì Bitcoin, điều mà lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 5 năm giảm xuống còn 3,82% đang phần nào xác nhận.
Niềm tin củng cố thị trường
Dù tâm lý e ngại bao trùm thị trường phái sinh, thị trường lại đang chứng kiến một xu hướng hoàn toàn trái ngược từ các tổ chức đầu tư lớn.
Theo dữ liệu được Bloomberg tổng hợp, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ vừa ghi nhận dòng tiền vào ròng 11.117 BTC, đồng thời Công ty Strategy đã mua thêm 22.337 BTC chỉ trong một tuần. Đây là những con số không nhỏ và cho thấy một bộ phận nhà đầu tư tổ chức vẫn đang tích cực gom hàng bất chấp biến động.
Người phát ngôn thuyết phục nhất cho luận điểm này là Matt Hougan - Giám đốc Đầu tư (CIO) tại Bitwise, một trong những công ty quản lý tài sản kỹ thuật số lớn nhất thế giới với hơn 15 tỷ USD tài sản khách hàng. Ông chia sẻ rằng, kể từ khi các quỹ ETF Bitcoin ra mắt vào tháng 1/2024 đến tháng 10/2025, chúng đã thu hút khoảng 60 tỷ USD dòng tiền vào ròng. Kể từ đó, dù giá Bitcoin lao dốc gần 50%, lượng tiền rút ra khỏi các quỹ này vẫn chưa đến 10 tỷ USD.
"Bất chấp một thị trường gấu khắc nghiệt, các nhà đầu tư chuyên nghiệp đã chứng tỏ họ là những người nắm giữ Bitcoin với 'bàn tay kim cương'", Hougan nói - thuật ngữ này trong giới crypto dùng để chỉ những người kiên định không bán tháo dù thị trường biến động mạnh đến đâu.
Ông giải thích rằng Bitcoin vẫn là một tài sản chưa được giới tài chính truyền thống đồng thuận rộng rãi. Do đó, những tổ chức dám phân bổ đầu tư vào Bitcoin hiện nay phải đối mặt với rủi ro nghề nghiệp rất lớn. Để đưa ra quyết định này, họ không chỉ tin tưởng ở mức 50% hay 60%, mà phải có mức độ xác tín lên tới 80% hoặc 90%. Chính sự kiên định này của các dòng vốn lớn đã củng cố thêm niềm tin dài hạn của ông Hougan vào việc Bitcoin có thể đạt mức giá 1 triệu USD trong tương lai.
Ông nhận định rằng, chỉ cần Bitcoin tiếp tục phát triển và chiếm lấy một phần nhỏ trong thị trường lưu trữ giá trị toàn cầu như cách nó đã làm trong 20 năm qua, thì cột mốc 1 triệu USD hoàn toàn không phải là một dự báo viển vông.
