Triển vọng kinh tế toàn cầu và dự kiến lộ trình cắt giảm lãi suất của Fed
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) và Morgan Stanley đều dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu dao động trong khoảng 2,9 - 3,1% trong năm 2025, giảm so với mức xấp xỉ 3,3% của năm 2024. Đây là nhận định tương đồng với nhiều tổ chức và chuyên gia phân tích lớn, khi cho rằng triển vọng kinh tế toàn cầu nửa cuối năm 2025 sẽ có mức tăng trưởng vừa phải, đi kèm với mức độ bất định gia tăng do ảnh hưởng của thuế quan Mỹ ở mức cao, xung đột địa chính trị, lạm phát và sự thay đổi trong chính sách tiền tệ, cùng với tâm lý chủ quan từ thị trường tài chính.
 |
TSKH. Mathew Shafaghi, Nghiên cứu, Quản lý và Phát triển giáo dục chuyên ngành Quản trị kinh doanh tại Anh quốc |
Đối với Việt Nam, với mức tăng trưởng GDP dự kiến khoảng 6,8% trong năm 2025, Việt Nam tiếp tục là một trong những nền kinh tế có hiệu suất cao tại khu vực châu Á. Mặc dù có thể chịu ảnh hưởng từ rủi ro thuế quan và biến động giá năng lượng, Việt Nam vẫn có thể tận dụng các cơ hội từ công nghệ, năng lượng tái tạo và cải cách khu vực kinh tế tư nhân.
Đúng như thị trường dự báo, Fed giữ nguyên lãi suất chính sách tại cuộc họp tháng 6 và có khả năng cắt giảm lãi suất 2 lần trước khi năm 2025 kết thúc. Hiệu suất của USD trong nửa cuối năm nay sẽ phụ thuộc chủ yếu vào hướng đi của lãi suất, xu hướng lạm phát và tâm lý rủi ro toàn cầu của nhà đầu tư, nhưng không thể bỏ qua ảnh hưởng từ các tiến bộ công nghệ nhanh chóng, sự kết nối sâu rộng của kinh tế toàn cầu và bất ổn địa chính trị.
Trong ngắn hạn, USD có thể duy trì sức mạnh nếu Fed vẫn giữ quan điểm chính sách tiền tệ thắt chặt, nhưng triển vọng trung hạn thiên về xu hướng suy yếu dần trong nửa cuối năm 2025. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc lạm phát có thể gia tăng do tác động từ thuế quan. Chủ tịch Fed Jerome Powell từng nhận định rằng, “cuối cùng, chi phí từ thuế quan sẽ phải được chi trả và một phần trong đó sẽ đổ lên người tiêu dùng”.
Xu hướng của đồng USD trong sáu tháng tới sẽ bị chi phối bởi sự tương tác giữa chính sách thuế quan của Mỹ hiện nay và lộ trình nới lỏng chính sách tiền tệ dự kiến của Fed. Nếu Chính phủ Mỹ áp đặt thêm thuế cao đối với hàng hóa Trung Quốc hoặc các mặt hàng nhập khẩu khác, điều này có thể gây ra một số tác động ngắn hạn đến USD, thông qua áp lực lạm phát, dịch chuyển vốn sang tài sản an toàn và sự điều chỉnh cán cân thương mại. Thị trường hiện kỳ vọng Fed sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ do tăng trưởng chậm lại và lạm phát hạ nhiệt.
Việc lãi suất giảm thường làm giảm sức hấp dẫn của tài sản định danh bằng USD, tạo áp lực giảm giá lên đồng tiền này. Tuy nhiên, nếu các biện pháp thuế quan làm tăng lạm phát, Fed có thể thận trọng hơn trong việc cắt giảm lãi suất, từ đó làm chậm đà mất giá của USD. Ngược lại, nếu thuế quan gây tổn hại đến tăng trưởng nhiều hơn là thúc đẩy lạm phát, Fed có thể đẩy nhanh quá trình nới lỏng, khiến USD suy yếu mạnh hơn.
Tóm lại, thuế quan sẽ đóng vai trò như một nhân tố đối trọng ngắn hạn đối với xu hướng nới lỏng tiền tệ. Trong khi lộ trình cắt giảm lãi suất thiên về xu hướng làm suy yếu đồng Mỹ, các biện pháp thuế quan có thể đủ sức tạo ra lạm phát và rủi ro địa chính trị, làm trì hoãn quyết định của Fed hoặc thúc đẩy dòng vốn trú ẩn vào USD. Tuy nhiên, trong sáu tháng tới, cán cân rủi ro vẫn nghiêng nhẹ về phía USD tiếp tục suy yếu ở mức vừa phải, trừ khi các biện pháp thuế quan của Mỹ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng, thương mại quốc tế hoặc tâm lý thị trường.
 |
Tác động đến chính sách tiền tệ, tỷ giá tiền đồng
Nếu Fed cắt giảm lãi suất, NHNN sẽ có thêm dư địa để nới lỏng chính sách tiền tệ.
Thứ nhất, việc Fed cắt giảm lãi suất sẽ giảm áp lực từ bên ngoài, giúp NHNN có thêm dư địa để giảm lãi suất điều hành mà không lo ngại dòng vốn bị rút ra hay gây áp lực giảm giá lên VND.
Thứ hai, xu hướng nới lỏng tiền tệ toàn cầu tạo môi trường thuận lợi cho chi phí vốn thấp hơn, dòng vốn vào mạnh hơn và sự ổn định tài chính tốt hơn tại các thị trường mới nổi. Điều này củng cố niềm tin cho NHNN trong việc hỗ trợ tăng trưởng kinh tế nội địa.
Thứ ba, nếu lạm phát trong nước vẫn được kiểm soát và áp lực lạm phát từ bên ngoài dịu đi nhờ môi trường lãi suất toàn cầu thấp, NHNN sẽ có vị thế tốt hơn để cắt giảm lãi suất mà không ảnh hưởng đến ổn định tỷ giá.
Tuy nhiên, cần theo dõi sát sao lạm phát nhập khẩu, đặc biệt là giá năng lượng và thực phẩm vốn nhạy cảm với biến động