Lãnh đạo Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương) đã làm rõ một loạt lý do về việc quyết định gia hạn áp thuế phòng vệ thương mại, với biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp thêm 5 năm với sản phẩm đường mía nhập khẩu từ Thái Lan.
Hơn 1 tháng trước, Bộ Công thương đã ban hành Quyết định số 1309/QĐ-BCT về kết quả rà soát cuối kỳ việc áp dụng biện pháp chống bán phá giá (CBPG) và chống trợ cấp (CTC) đối với một số sản phẩm đường mía có xuất xứ từ Thái Lan, theo đó biện pháp được gia hạn thêm 5 năm, đến tháng 6/2031.
Biện pháp này đã được Bộ Công thương áp dụng từ ngày 15/6/2021, nhằm bảo vệ ngành sản xuất trong nước trước sự đổ bộ của hàng hóa nhập khẩu.
Theo quy định của pháp luật, sau 5 năm áp dụng, cơ quan điều tra phải tiến hành rà soát để đánh giá hiệu quả của biện pháp và xem xét việc gia hạn. Kết quả rà soát cho thấy, biện pháp phòng vệ thương mại đã góp phần duy trì môi trường cạnh tranh công bằng giữa đường sản xuất trong nước và đường nhập khẩu từ Thái Lan.
Ông Chu Thắng Trung, Phó cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại cho biết, qua quá trình xem xét, điều tra từ số liệu của các doanh nghiệp nội địa, cho thấy, biện pháp phòng vệ thương mại trong 5 năm qua đã giúp duy trì môi trường cạnh tranh công bằng giữa sản phẩm hàng hóa trong nước với hàng nhập khẩu từ Thái Lan.
Việc tiếp tục áp thuế phòng vệ là bởi Cơ quan điều tra kết luận có tồn tại khả năng hàng hóa nhập khẩu bị điều tra rà soát sẽ tiếp tục hoặc tái diễn hành vi bán phá giá và được trợ cấp gây thiệt hại đối với ngành sản xuất trong nước trong trường hợp chấm dứt biện pháp CBPG và CTC.
Cụ thể, đã tạo môi trường cạnh tranh công bằng, ngăn chặn đáng kể lượng nhập khẩu bán phá giá và được trợ cấp, lượng nhập khẩu đường từ Thái Lan đã giảm mạnh từ 924.000 tấn xuống chỉ còn 82.000 tấn trong niên vụ 2022 - 2023 và 274.000 tấn trong niên vụ 2024 - 2025.
Sản lượng đường mía sản xuất trong nước đã có sự phục hồi và duy trì bền vững qua từng năm, tại niên vụ 24/25 sản lượng sản xuất đã tăng 1,7 lần so với niên vụ 20/21 (đạt hơn 1,2 triệu tấn) giúp đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng trong nước. Doanh thu và lợi nhuận cũng phục hồi tương đương lần lượt 1,63 và 2,49 lần so với niên vụ 2020/2021.
Nhiều vùng nguyên liệu trồng mía bị phá bỏ trước đây đã được khôi phục trở lại, đặc biệt tại các vùng kinh tế còn gặp nhiều khó khăn, trong đó cây mía là cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất.
Diện tích thu hoạch mía tăng gần 50%, từ 128.666 ha niên vụ 2020/2021 lên 192.660 ha niên vụ 2024/2025. Sản lượng mía tăng gần gấp đôi, từ 6,74 triệu tấn lên 12,43 triệu tấn trong cùng giai đoạn.
Nhờ hiệu quả của biện pháp phòng vệ thương mại, các nhà máy sản xuất mía đường đã tích cực cải thiện năng suất và chất lượng mía. Năng suất bình quân tăng từ 60,7 tấn/ha (niên vụ 2020/2021) lên 73,3 tấn/ha (niên vụ 2024/2025).
Ông Trung nhấn mạnh, ngoài những tác động tích cực trên, biện pháp phòng vệ thương mại cũng đã giúp giải quyết vấn đề an sinh, xã hội tại nhiều tỉnh thành trong cả nước.
Theo đó, số hộ nông dân trồng mía tăng từ hơn 151.000 hộ (ước tính niên vụ 2020/2021) lên 225.000 hộ (niên vụ 2024/2025), trong đó phần lớn là người nông dân trồng mía là đồng bào dân tộc, kinh tế còn đang gặp nhiều khó khăn.
Với những bằng chứng từ đợt rà soát áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại, Cơ quan điều tra xác định có bằng chứng cho thấy khả năng thiệt hại của ngành sản xuất trong nước nếu chấm dứt biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp.
Hơn nữa, dù các chỉ số kinh tế của ngành sản xuất trong nước đã phục hồi một phần nhưng vẫn rất nhạy cảm trước biến động nhập khẩu, có khả năng thiệt hại đáng kể.
Trên cơ sở kết quả rà soát, Cục Phòng vệ thương mại đã trình lãnh đạo Bộ Công thương ban hành Quyết định tiếp tục gia hạn áp dụng biện pháp CBPG và CTC đối với đường mía nhập khẩu từ Thái Lan.
