Tích cực trong ngắn hạn
Theo Báo cáo "Cập nhật Section 301: Mỹ lùi hạn kết luận điều tra Sở hữu trí tuệ (IP) với Việt Nam - Tích cực trong ngắn hạn" công bố mới đây, Công ty Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) đánh giá việc Mỹ gia hạn điều tra theo Điều khoản 301 về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam là yếu tố tích cực trong ngắn hạn đối với hoạt động xuất khẩu.
Thời gian được kéo dài thêm 3 tháng có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc đàm phán, chốt đơn hàng và tổ chức giao hàng, nhất là với các ngành có chu kỳ sản xuất và đặt hàng theo mùa.
Đánh giá trên được đưa ra sau khi Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) quyết định gia hạn thêm 3 tháng thời hạn kết luận điều tra sở hữu trí tuệ đối với Việt Nam.
Theo thông báo công bố ngày 10/11, thời hạn kết luận được chuyển từ ngày 29/11/2026 sang ngày 28/2/2027. USTR cho biết cuộc điều tra có những vấn đề phức tạp, cần thêm thời gian xem xét.
Đây là cuộc điều tra được Mỹ khởi động từ tháng 5/2026, tập trung vào các chính sách và hoạt động của Việt Nam liên quan đến bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ.
Việc bị đưa vào diện điều tra theo Điều khoản 301 khiến rủi ro đối với hàng hóa Việt Nam không chỉ nằm ở các mức thuế đang áp dụng, mà còn ở khả năng Mỹ đưa ra biện pháp thương mại mới sau khi có kết luận.
Do đó, việc lùi thời hạn kết luận giúp doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị, nhưng chưa thể xem là tín hiệu cho thấy Mỹ đã thay đổi quan điểm hoặc loại bỏ khả năng áp dụng biện pháp bất lợi.
![]() |
Diễn biến "Điều khoản 301" và phản ứng chính sách của Việt Nam (nguồn: SHS) |
Cổ phiếu xuất khẩu có thể hưởng lợi ngắn hạn, nhưng chưa hết rủi ro
Theo đánh giá của SHS, nhóm dệt may gồm TNG, MSH, TCM, VGT; nhóm gỗ và nội thất gồm PTB, GDT; nhóm thủy sản gồm VHC, FMC, MPC có thể tận dụng khoảng thời gian gia hạn để chốt đơn hàng Xuân - Hè 2027.
Khách hàng Mỹ cũng có thể đẩy nhanh tiến độ nhập hàng trước thời điểm 28/2/2027 nhằm hạn chế rủi ro từ kết quả điều tra.
Tuy nhiên, SHS lưu ý sự bất định chính sách có thể ảnh hưởng đến kế hoạch đặt hàng Thu - Đông 2027, thường được triển khai trong quý I.
Nếu kết quả điều tra chưa rõ ràng hoặc có nguy cơ phát sinh thuế bổ sung, khách hàng có thể trì hoãn đơn hàng hoặc yêu cầu nhà cung cấp chia sẻ rủi ro thuế.
Ở nhóm cảng và logistics, SHS đánh giá GMD, VSC, HAH có thể hưởng lợi nếu sản lượng hàng đi Mỹ tăng do khách hàng đẩy nhanh nhập khẩu trước thời hạn kết luận.
Ngược lại, các doanh nghiệp khu công nghiệp như KBC, IDC, SZC, VGC có thể chịu tác động nếu nhà đầu tư FDI chờ kết quả điều tra trước khi quyết định thuê đất, khiến giao dịch chậm lại trong khoảng một đến hai quý.
Bên cạnh tác động từ việc gia hạn, SHS cũng đề cập đến những động thái tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam trong năm 2026.
Theo số liệu Bộ Khoa học và Công nghệ được báo cáo dẫn lại, trong 9 tháng năm 2026, cả nước phát hiện 9.060 vụ xâm phạm sở hữu trí tuệ, xử lý hành chính 8.477 vụ với tổng số tiền phạt hơn 131 tỷ đồng; khởi tố 244 vụ án hình sự, tăng 467% so với năm 2025.
![]() |
Một số cổ phiếu hưởng lợi cần theo dõi (nguồn: SHS) |
Ngoài nhóm xuất khẩu có thể hưởng lợi trong ngắn hạn từ việc gia hạn điều tra, SHS đánh giá xu hướng tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ có thể tạo cơ hội cho một số doanh nghiệp trong lĩnh vực nội dung số, bán lẻ và phân phối phần mềm bản quyền.
Cụ thể, FOX (FPT Play) có thể hưởng lợi nếu việc xử lý các website vi phạm bản quyền thúc đẩy người xem chuyển sang các nền tảng có bản quyền. Với nhóm bán lẻ, phân phối hàng chính hãng, MWG, FRT và DGW có thể được hỗ trợ khi hàng giả, hàng nhái bị kiểm soát chặt hơn. Trong khi đó, FPT và CMG có thể hưởng lợi từ nhu cầu mua bản quyền phần mềm của doanh nghiệp và khu vực công.
Về kịch bản điều tra, SHS cho rằng khả năng đạt được thỏa thuận cùng với hiệp định thương mại đối ứng, qua đó duy trì mức thuế bổ sung quanh 12,5%, là kịch bản cơ sở. Tuy nhiên, nếu kết luận bất lợi, USTR có thể xem xét áp thuế bổ sung, áp dụng biện pháp phi thuế quan hoặc hướng tới một thỏa thuận ràng buộc.

