Định giá hấp dẫn, dòng tiền vẫn thận trọng
Sau nhịp điều chỉnh vừa qua, thị trường chứng khoán thu hút sự quan tâm khi định giá P/E giảm đáng kể, trong khi tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp vẫn được kỳ vọng trên 20% trong năm nay. Các chỉ số vĩ mô duy trì xu hướng tích cực, còn kết quả kinh doanh quý II/2026 của nhiều doanh nghiệp tăng trưởng mạnh, củng cố triển vọng hai quý cuối năm.
Trong ngắn hạn, thị trường vẫn chịu áp lực rung lắc, trong khi thanh khoản chưa cho thấy sự cải thiện. Giá trị giao dịch bình quân trên 3 sàn gần đây chỉ đạt 18.500 tỷ đồng/phiên, trong đó giá trị khớp lệnh khoảng 15.860 tỷ đồng, ở mức thấp nhất kể từ đầu năm. Thanh khoản thấp tiếp tục khiến tâm lý nhà đầu tư thận trọng.
Đáng chú ý, nhiều cổ phiếu được đánh giá có nền tảng cơ bản vững chắc, lợi thế cạnh tranh và triển vọng tăng trưởng tốt lại chưa có diễn biến tương xứng với kết quả kinh doanh.
Sáu tháng đầu năm, MWG ghi nhận lợi nhuận tăng hơn 88% và hoàn thành 66% kế hoạch năm, nhưng trong tháng 7, có thời điểm cổ phiếu lùi về vùng 63.000 đồng/cổ phiếu, giảm gần 19% so với đầu tháng.
Ở nhóm có tính phòng thủ cao hơn, NT2 cũng giảm hơn 10%, dù các chỉ số tài chính tiếp tục cho thấy nền tảng khá vững. Tính đến cuối tháng 6, tiền và tương đương tiền đạt 4.726,7 tỷ đồng, chiếm 49,5% tài sản ngắn hạn và tăng hơn 863 tỷ đồng so với đầu năm; nợ vay tài chính giảm còn 1.661 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể lượng tiền và tương đương tiền mà doanh nghiệp nắm giữ. Lợi nhuận sau thuế quý II đạt 403 tỷ đồng, tăng 23,6%; lũy kế 6 tháng đạt 583 tỷ đồng, vượt xa kế hoạch cả năm 2026 là 430 tỷ đồng.
FPT, doanh nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng lợi nhuận trên 20%/năm trong nhiều năm, cũng đang chịu áp lực điều chỉnh. Trong nhịp điều chỉnh tháng 7, tại phiên giảm sâu nhất ngày 27/7, cổ phiếu FPT đã giảm 11,4% so với đầu tháng và hơn 26% so với đầu năm.
Giới phân tích vẫn đánh giá cao nền tảng và triển vọng dài hạn của FPT, song cổ phiếu đang chịu tác động từ những thay đổi trong kỳ vọng liên quan đến AI và áp lực bán ròng mạnh của khối ngoại. Vì vậy, giá cổ phiếu vẫn chưa cho thấy tín hiệu phục hồi rõ nét.
Ở nhóm ngân hàng, CTG dù có mức định giá hấp dẫn nhưng dòng tiền tham gia chưa thực sự mạnh. Trong tháng 7, cổ phiếu CTG có thời điểm giảm hơn 13%, trong khi TCB giảm gần 16%. Nhóm bất động sản và chứng khoán, vốn có beta cao, cũng chịu áp lực điều chỉnh đáng kể so với đầu năm.
Như vậy, dù nền tảng vĩ mô tích cực, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận được duy trì và định giá thấp hơn trước, dòng tiền trên thị trường vẫn chưa cho thấy sự đồng thuận. Mặt bằng lãi suất còn cao, thanh khoản suy giảm và áp lực bán ròng từ khối ngoại tiếp tục khiến nhà đầu tư thận trọng.
Từ đầu năm, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 80.000 tỷ đồng và đà bán chưa cho thấy dấu hiệu chậm lại. Trong khi dòng tiền trong nước phải hấp thụ lượng cung lớn từ khối ngoại, thanh khoản lại suy giảm, khiến dư địa để thị trường tăng mạnh chưa thực sự rộng.
Lợi nhuận tăng mạnh nhưng phân hóa
Định giá đã trở về vùng hấp dẫn, nhưng nhà đầu tư vẫn cần chọn lọc và kiên trì.
Đánh giá về triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết, ông Lê Anh Tuấn, Tổng giám đốc Dragon Capital Việt Nam cho rằng, năm 2026 có thể là một trong những năm tăng trưởng lợi nhuận tích cực nhất trong một thập kỷ. Lợi nhuận quý II đạt khoảng 7,6 tỷ USD, tăng 46% so với cùng kỳ và 12% so với quý I. Doanh thu thuần tăng gần 40% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong chuỗi số liệu, trong khi biên lợi nhuận của các công ty cũng cải thiện.
Tuy nhiên, tăng trưởng lợi nhuận đang có sự phân hóa đáng kể theo quy mô doanh nghiệp. Nhóm vốn hóa lớn tăng trưởng tốt hơn nhóm vốn hóa nhỏ, một phần nhờ chi phí vốn thấp hơn và khả năng tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn.
Chẳng hạn, theo cách minh họa của ông Tuấn, với 100 đồng lợi nhuận trước lãi vay và thuế (EBIT), doanh nghiệp lớn có thể chỉ phải dành 10 đồng cho chi phí lãi vay, trong khi doanh nghiệp nhỏ có thể phải dành tới 30 đồng. Vì vậy, cùng một mức EBIT, doanh nghiệp nhỏ chịu tác động lớn hơn từ đòn bẩy tài chính và mặt bằng lãi suất.
Ông Lê Anh Tuấn cho biết, định giá thị trường Việt Nam đã lùi về vùng hấp dẫn hơn, với P/E trailing (4 quý gần nhất) khoảng 12-13 lần. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn cần theo dõi chi phí vốn toàn cầu, rủi ro thuế quan từ Mỹ và mặt bằng lãi suất trong nước.
Theo ông Tuấn, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã trở lại vùng 4,6-4,7%, tiệm cận đỉnh cũ. Nếu lợi suất tiến lên vùng 5%, áp lực đối với thị trường chứng khoán Mỹ có thể gia tăng.
Một yếu tố hỗ trợ là diễn biến giá dầu vẫn thuận lợi hơn so với giai đoạn lạm phát cao trước đây, giúp giảm bớt áp lực lạm phát toàn cầu.
Ông Tuấn cho rằng, diễn biến hạ nhiệt của giá dầu là một “mỏ neo” tích cực đối với triển vọng lạm phát toàn cầu. Theo đó, khó có khả năng lạm phát quay trở lại mức cao như năm 2022, qua đó hạn chế dư địa tăng lãi suất mạnh của Mỹ.
Một biến số khác cần theo dõi là rủi ro thuế quan, trong bối cảnh Việt Nam xuất siêu sang Mỹ khoảng 114 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2026, vượt Trung Quốc và Mexico. Cả năm, mức xuất siêu có thể lên tới 180-200 tỷ USD.
Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất trong nước tuy có dấu hiệu giảm nhưng vẫn ở mức cao. Trong đó, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 6-12 tháng tại một số ngân hàng đã lên ngưỡng 9%/năm, cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung.
Theo ông Tuấn, nhu cầu tín dụng lớn và khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng với huy động vốn khiến lãi suất khó giảm mạnh, nhưng dư địa để tăng lên một mặt bằng mới cũng không lớn.
Sau khi phân tích những rủi ro từ thuế quan, mặt bằng lãi suất và triển vọng lợi nhuận, câu hỏi quan trọng đặt ra là: Liệu đã đến lúc giải ngân?
Theo ông Tuấn, năm 2026 là năm thị trường đối mặt với nhiều biến số khó lường, khiến cả hoạt động quản lý quỹ lẫn các chiến lược đầu tư đều gặp thách thức. Tuy nhiên, khi định giá đã trở nên hấp dẫn hơn, nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng đầu tư, nhưng theo hướng chọn lọc và kiên trì, tập trung vào những doanh nghiệp có vị thế chiến lược và khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận bền vững.
Chọn lọc cơ hội khi lãi suất còn cao
Dragon Capital xây dựng chiến lược ứng với hai kịch bản lãi suất thay vì đặt cược vào một dự báo cố định.
Ở kịch bản thứ nhất, nếu lãi suất thực sự đảo chiều và giảm bền vững, với mức giảm khoảng 50-150 điểm cơ bản, quỹ sẽ tăng tỷ trọng vào các nhóm cổ phiếu nhạy cảm với lãi suất và mở rộng đầu tư trên toàn thị trường.
Ở kịch bản thứ hai, nếu lãi suất tiếp tục neo cao và triển vọng thuế quan chưa rõ ràng, chiến lược sẽ tập trung vào những doanh nghiệp có chất lượng tăng trưởng tốt, đồng thời duy trì một tỷ trọng tiền mặt nhất định để phòng thủ.
Từ góc nhìn thống kê, Công ty Chứng khoán MB (MBS) cho rằng, yếu tố mùa vụ cũng đang hỗ trợ thị trường: trong 6 năm gần nhất, VN-Index đều tăng trong tháng 8, với mức tăng bình quân 3,9%. Trong khi đó, P/E dự phóng hiện khoảng 12,5 lần, tương đương mức bình quân 5 năm.
MBS ưu tiên nhóm chứng khoán, vốn nhạy cảm với câu chuyện nâng hạng và sự gia tăng thanh khoản; nhóm bán lẻ và thực phẩm, hưởng lợi từ sự phục hồi sức mua và mặt bằng chi phí vốn hạ nhiệt; cùng nhóm logistics và bảo hiểm, với trọng tâm là những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản vững chắc để phòng thủ trong các nhịp rung lắc.
Trong bối cảnh hiện nay, chiến lược phù hợp là tận dụng các nhịp điều chỉnh để tích lũy từng bước những cổ phiếu đầu ngành, có chất lượng tăng trưởng tốt và triển vọng hưởng lợi từ câu chuyện nâng hạng FTSE.
