Kỳ vọng thị trường hồi phục trước tháng nâng hạng
Trong tuần trước, nhịp mua vào xuất hiện khi P/E trượt của VN-Index, không bao gồm nhóm cổ phiếu Vingroup, giảm xuống mức thấp hơn hai độ lệch chuẩn so với trung vị 10 năm. Theo Công ty Chứng khoán Vietcap, trạng thái định giá này trước đây chỉ xuất hiện khi đại dịch Covid-19 bùng phát (đầu năm 2020) và cuộc khủng hoảng trái phiếu doanh nghiệp cuối năm 2022.
Về kỹ thuật, Vietcap cho rằng VN-Index đang ghi nhận một nhịp phục hồi mạnh sau khi tạo đáy thành công tại vùng hỗ trợ 1.665 điểm. Trong những phiên giao dịch đầu tháng 8, chỉ số đã vượt lên trên đường trung bình động 200 ngày và tiến sát đường trung bình động 50 ngày tại khu vực 1.800 điểm. Tín hiệu kỹ thuật ngắn hạn vẫn được duy trì ở trạng thái tích cực.
Vietcap đưa ra kịch bản cơ sở rằng VN-Index có 65% xác suất chinh phục thành công mốc 1.800 điểm, với vùng hỗ trợ gần nhất tại 1.750 điểm.
Theo SSI Research, định giá thị trường đã trở nên hấp dẫn hơn sau nhịp điều chỉnh cuối tháng 7. P/E dự phóng 2026 hiện ở mức 12,2 lần, hoặc khoảng 9,5 lần nếu loại trừ nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup, tiệm cận các vùng định giá thường xuất hiện trong giai đoạn thị trường chịu áp lực. Câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là chất xúc tác trung hạn quan trọng, với đợt phân bổ thụ động đầu tiên theo FTSE dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026 và quá trình đưa vào đầy đủ được triển khai theo từng giai đoạn đến tháng 9/2027.
Áp lực bán liên quan đến margin cũng có thể giảm dần. Dư nợ margin trong quý II tăng 26.700 tỷ đồng, tương đương 6% so với quý trước khiến thị trường nhạy cảm hơn trong nhịp điều chỉnh mạnh tháng 7. Khi một phần đòn bẩy nhiều khả năng đã được giải tỏa trong đợt bán tháo, áp lực bán bắt buộc (force-sell) có thể hạ nhiệt trong một đến hai tháng tới, tạo bối cảnh tích cực hơn cho diễn biến của thị trường chứng khoán trong ngắn hạn.
Do đó, SSI Research cho rằng, cơ hội giao dịch có thể xuất hiện trong tháng 8. Tuy nhiên, thị trường chưa cho thấy tín hiệu thay đổi xu thế trong trung hạn, do áp lực lãi suất nhiều khả năng kéo dài trong nửa cuối năm 2026 trước nhu cầu tín dụng cao và các mục tiêu tăng trưởng tham vọng của Chính phủ.
Một trong những yếu tố hỗ trợ đáng chú ý đối với thị trường tháng 8 là kết quả kinh doanh bán niên của các doanh nghiệp niêm yết. Mùa công bố báo cáo tài chính 6 tháng đầu năm 2026 về cơ bản đã khép lại. Theo thống kê của Vietcap, tổng lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ của 84 cổ phiếu trong phạm vi theo dõi đạt mức tăng trưởng 57% so với cùng kỳ năm trước. Vietcap đánh giá số liệu trên góp phần củng cố nền tảng cơ bản của thị trường, đồng thời hỗ trợ mức định giá P/E hấp dẫn của VN-Index.
Một yếu tố khác được thị trường quan tâm là việc FTSE Russell dự kiến công bố kết quả đánh giá bán niên bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series vào ngày 21/8/2026. Kết quả này sẽ bao gồm danh sách các cổ phiếu Việt Nam được bổ sung vào chỉ số sau khi thị trường chính thức được nâng hạng trong tháng 9.
Một điểm đáng chú ý, kể từ đầu năm, khối ngoại bán ròng kỷ lục 92.280 tỷ đồng (khoảng 3,54 tỷ USD), chuỗi bán ròng diễn ra ở hầu hết ở các tháng (từ tháng 1 đến tháng 7). Tuy nhiên, một vài dấu hiệu từ cuối tháng 7 đến nay cho thấy dòng vốn nước ngoài đã trở lại mua ròng. Nhịp điều chỉnh kéo dài, đặc biệt trong tháng 7 khiến mặt bằng cổ phiếu giảm từ 30 - 50% kể từ đỉnh đã lôi kéo được dòng tiền đầu cơ từ khối ngoại trở lại.
Số liệu từ phiên ngày 28/7 cho thấy, khối ngoại đã có phiên mua ròng đột biến 922 tỷ đồng (thông qua khớp lệnh trên sàn HOSE) và trong 6 phiên gần nhất, khối ngoại mua ròng 5 phiên, với tổng giá trị 3.400 tỷ đồng. Lực mua ròng của khối ngoại tập trung vào nhóm cổ phiếu trụ cột, đúng với “dấu chân” P-Notes từng xuất hiện trong quá khứ ở các cổ phiếu như FPT, VIC, HPG… Trong khi đó, dòng vốn qua các quỹ ETF lại khá hạn chế (~0,12 triệu USD). Sự lệch pha này củng cố giả thuyết về “dấu chân” P-Notes ẩn danh đang quay lại ở thời điểm này.
Về mặt tích cực, chuyên gia MBS cho rằng, đây có thể là yếu tố hỗ trợ thanh khoản và tâm lý ngắn hạn sau giai đoạn bán ròng kéo dài. Tuy nhiên, phân tích rủi ro cũng cần được đặt ra. P Notes mang tính đầu cơ cao, nguồn gốc khó theo dõi và tốc độ rút vốn nhanh. Khi dòng tiền này bắt đầu phân phối hoặc rút ra, áp lực bán có thể tập trung mạnh vào chính các mã từng được gom lớn, tạo biến động ngắn hạn đáng kể. Lịch sử cho thấy, sau các đợt mua mạnh của P-Notes, thị trường thường trải qua nhịp rung lắc hoặc điều chỉnh từ 7 - 10% khi dòng vốn này suy yếu.
Chuyên gia MBS nhấn mạnh, “P-Notes mỗi lần xuất hiện lại thường mang đến nhịp sóng ngắn - trung hạn đầy cơ hội và cũng đầy thách thức”.
Tìm kiếm cơ hội
Theo kinh nghiệm của các nhà đầu tư lâu năm trên thị trường, với những diễn biến thị trường tháng 7, nhóm cổ phiếu có đặc tính beta cao và/hoặc có định giá về vùng thấp trong lịch sử thường có sức bật khá nhanh. Điển hình như PNJ, FPT, DGW, SSI, VCI… đều đang ở vùng thấp nhất lịch sử và đã có đà hồi phục ấn tượng trong khoảng 10 ngày cuối tháng 7. Một số cổ phiếu khác ở vùng đáy định giá như VIB, KDH, NLG, MSN, VPB, REE, ACB… cũng được nhà đầu tư nhận diện.
Với chủ điểm nâng hạng, Vietcap công bố danh sách dự báo gồm 29 cổ phiếu đủ điều kiện tham gia rổ chỉ số dành cho thị trường mới nổi. Theo Vietcap, con số này cao hơn đáng kể so với danh mục chỉ gồm 23 cổ phiếu mà FTSE Russell từng công bố trước đó. Dự báo được xây dựng trên dữ liệu thị trường cập nhật đến ngày 30/6/2026 và tuân thủ bộ tiêu chí FTSE Global Equity Index Series Ground Rules. Trong khi đó, danh mục tham khảo của FTSE Russell được lập dựa trên dữ liệu chốt tại ngày 31/12/2025.
Đáng chú ý, 4 cổ phiếu xuất hiện trong danh mục tham khảo của FTSE nhưng không còn đáp ứng tiêu chí theo dữ liệu cập nhật của Vietcap gồm BSR, DGC, GEE và KDH. Trong đó, BSR và KDH không còn đáp ứng ngưỡng vốn hóa khả dụng tối thiểu. Ở chiều ngược lại, Vietcap dự báo có thêm 10 cổ phiếu đủ điều kiện nhưng chưa xuất hiện trong danh mục tham khảo của FTSE, gồm VPB, HDB, SSB, MSB, TPB, HCM, VPL, MCH, TCX và VCK. Theo Vietcap, đây đều là những doanh nghiệp đã đáp ứng các tiêu chí sàng lọc sau khi dữ liệu được cập nhật đến cuối tháng 6/2026.
Trong số các thương vụ IPO gần đây, Vietcap đánh giá TCX, VCK và MCH đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện để được đưa vào rổ chỉ số của FTSE Russell. Trong khi đó, VPX, GEL và HPA vẫn chưa đạt ngưỡng vốn hóa khả dụng tối thiểu, lần lượt khoảng 404 triệu USD, 304 triệu USD và 54 triệu USD, thấp hơn mức yêu cầu khoảng 483 triệu USD dù thanh khoản đã đáp ứng tiêu chuẩn.
Danh mục cổ phiếu tiêu biểu được MBS đưa ra gồm VHM, VCB, STB, TCB, FPT, GMD, PHP. Trong đó, FPT có mức P/E dự phóng 2026 - 2027 khoảng 10,1 lần, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 5 năm (20,1 lần) trong khi duy trì tăng trưởng kép lợi nhuận ròng 17%. Định giá hiện tại cơ bản đã phản ánh các rủi ro doanh nghiệp gặp phải. Backlog tăng trưởng bền vững, đạt 32% so với cùng kỳ, với nhiều hợp đồng lớn, kỳ vọng sẽ dần được hấp thụ vào doanh thu. Mảng công nghệ thông tin ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh nhờ xu hướng chuyển đổi số của Chính phủ và các doanh nghiệp nội, trong khi triển vọng kinh doanh của các công ty liên kết như FOX, FRT vẫn duy trì tích cực.
Với VHM, MBS kỳ vọng, việc mở bán các đại dự án như Global Gate Hạ Long (4,120 ha), Làng Vân (512 ha) và Mỹ Lâm (455 ha) sẽ giúp doanh số bán hàng của doanh nghiệp này trong năm 2026 tăng trưởng 47% so với năm ngoái; lợi nhuận tăng 35% nhờ tiếp tục ghi nhận từ dự án Green Paradise, Green City, Wonder City và OCP2&3. MBS cũng kỳ vọng vào tiềm năng phát triển dài hạn của VHM từ các đại đô thị mới như Vinhomes ven vịnh Cam Ranh, Vinhomes Cam Lâm và Khu đô thị thể thao Olympic khi định hướng giãn dân tại các thành phố lớn đang được triển khai.
Trong khi đó, với TCB, MBS cho rằng, P/B hiện ở mức 1,1 lần, thấp hơn toàn ngành, là mức định giá hấp dẫn so với dư địa tăng trưởng và khả năng sinh lợi hàng đầu của ngân hàng này...
