Dầu khí thêm động lực
Trong tháng 10/2026, giá dầu Brent tăng 13,6%, còn WTI tăng 15,2%. Đà tăng chủ yếu xuất phát từ lo ngại Mỹ và các đồng minh có thể mở rộng hoạt động quân sự nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, cùng nguy cơ nguồn cung bị gián đoạn qua eo biển Hormuz.
Ngày 3/11, sau thông tin Mỹ tấn công đảo Qeshm của Iran, giá dầu Brent tăng thêm 0,48 USD, tương đương 0,5%, lên 105,25 USD/thùng.
Rủi ro thiếu hụt nguồn cung tiếp tục là yếu tố hỗ trợ giá dầu trong trung hạn. Theo Giám đốc điều hành Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) Sultan Al Jaber, thế giới đã rút gần 1 tỷ thùng dầu khỏi các kho dự trữ kể từ khi chiến sự làm gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vào cuối tháng 2/2026.
Goldman Sachs cảnh báo, giá dầu Brent có thể lên 140 USD/thùng trong năm 2027 nếu sản lượng dầu tại khu vực Vịnh Ba Tư duy trì thấp hơn mức trung bình năm 2025 khoảng 3,5 triệu thùng/ngày.
Mặt bằng giá dầu cao tạo môi trường thuận lợi cho chuỗi giá trị dầu khí, nhất là khi hoạt động thăm dò, khai thác và vận chuyển được đẩy mạnh. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi giữa các doanh nghiệp có sự khác biệt, thể hiện qua kết quả kinh doanh quý III/2026.
Tại Tổng công ty cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (mã PVD), doanh thu hợp nhất quý III/2026 đạt 3.358,1 tỷ đồng, tăng 26,9% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 70,5%, còn 81,7 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu là chi phí lãi vay tăng do các khoản vay đầu tư giàn khoan PV DRILLING VIII và PV DRILLING IX, trong khi lãi chênh lệch tỷ giá giảm. Ngoài ra, thời gian hoạt động thực tế của một số giàn khoan như PV DRILLING V, PV DRILLING VI và PV DRILLING IX chưa đạt kế hoạch.
Dù lợi nhuận quý III giảm mạnh, triển vọng kinh doanh của PVD trong giai đoạn tới vẫn được đánh giá tích cực. Theo Công ty Chứng khoán Rồng Việt, tăng trưởng giai đoạn 2026-2027 của doanh nghiệp chủ yếu đến từ việc gia tăng công suất và số ngày hoạt động, thay vì tăng giá thuê giàn. Nhu cầu khoan tại Việt Nam, Malaysia và Indonesia được duy trì tích cực, trong khi phần lớn đội giàn PVD đã có việc làm, hỗ trợ tỷ lệ sử dụng ở mức cao.
Đáng chú ý, năm 2027 được kỳ vọng là thời điểm đóng góp của đội giàn mới thể hiện rõ hơn, với PVD IX hoạt động trọn năm và PVD X dự kiến bắt đầu khoan từ quý II/2027. Chứng khoán Rồng Việt dự báo, PVD đạt doanh thu 13.428 tỷ đồng trong năm 2026, tăng 24%, và 14.937 tỷ đồng trong năm 2027, tăng 11%. Lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ lần lượt đạt 1.067 tỷ đồng và 1.214 tỷ đồng.
Trong khi đó, Tổng công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (mã PVS) ghi nhận doanh thu thuần quý III/2026 đạt 10.500 tỷ đồng, tăng 9,9%; lợi nhuận sau thuế đạt 340 tỷ đồng, tăng 2,1% so với cùng kỳ.
Lũy kế 9 tháng, doanh thu PVS đạt 27.800 tỷ đồng, tăng 21%, hoàn thành 84% kế hoạch năm. Lợi nhuận sau thuế đạt 1.300 tỷ đồng, tăng 42%, vượt 31% kế hoạch năm. Động lực tăng trưởng doanh thu chủ yếu đến từ lĩnh vực xây lắp M&C và lắp đặt, bảo dưỡng.
Triển vọng PVS trong những tháng cuối năm 2026 và năm 2027 được hỗ trợ bởi mảng xây lắp, trong đó có Gói EPIC-1 tại mỏ Maydan Mahzam, dự kiến triển khai từ quý IV/2026 đến cuối năm 2031. Bên cạnh đó, giá trị hoàn nhập dự phòng trong năm 2026 có thể vượt 600 tỷ đồng, góp phần hỗ trợ lợi nhuận quý IV. Luật Dầu khí sửa đổi cũng được kỳ vọng thúc đẩy tiến độ các dự án thượng nguồn trong năm 2027.
Trong nhóm dầu khí, Tổng công ty cổ phần Vận tải Dầu khí (mã PVT) là một trong những doanh nghiệp có kết quả kinh doanh quý III nổi bật. Doanh thu thuần hợp nhất đạt hơn 5.600 tỷ đồng, tăng 27%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 375 tỷ đồng, tăng 42% so với cùng kỳ.
Động lực tăng trưởng chính đến từ mảng vận tải, với doanh thu hơn 3.500 tỷ đồng, tăng 40%, và lợi nhuận gộp 728 tỷ đồng, tăng 38%, chiếm khoảng 92% tổng lợi nhuận gộp của doanh nghiệp. Kết quả này được hỗ trợ bởi các tàu mới, trong đó có tàu dầu thô Aframax PVT Poseidon đưa vào khai thác từ tháng 11/2025, cùng mặt bằng giá cước thuận lợi khi xung đột Trung Đông gây gián đoạn tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz.
Lũy kế 9 tháng, PVT đạt doanh thu 15.500 tỷ đồng, tăng 34%; lợi nhuận sau thuế gần 1.600 tỷ đồng, tăng 61%. Doanh nghiệp hoàn thành 94% kế hoạch doanh thu và vượt 32% mục tiêu lợi nhuận cả năm.
Theo Công ty Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội, việc bổ sung PVT Poseidon nâng số tàu chở dầu thô của PVT lên 4 chiếc, qua đó gia tăng năng lực khai thác. Nhu cầu vận tải dầu khí, hoạt động khai thác tàu theo mô hình pool và khả năng cải thiện giá thuê tàu định hạn có thể tiếp tục mở rộng dư địa tăng trưởng cho doanh nghiệp trong năm 2027.
Cao su cũng hưởng lợi
PVT hưởng lợi rõ nét từ thị trường vận tải dầu, trong khi triển vọng PVD và PVS phụ thuộc nhiều hơn vào hoạt động thượng nguồn và tiến độ các dự án dầu khí.
Giá dầu tăng còn tạo hiệu ứng lan tỏa sang ngành cao su thông qua cao su tổng hợp, sản phẩm được sản xuất từ nguyên liệu hóa dầu. Khi giá dầu tăng, chi phí sản xuất cao su tổng hợp có xu hướng đi lên, làm giảm lợi thế cạnh tranh về giá của sản phẩm này so với cao su tự nhiên, qua đó có thể hỗ trợ nhu cầu đối với cao su tự nhiên.
Trong năm 2026, giá cao su tự nhiên duy trì ở vùng cao. Đến cuối tháng 10, giá TSR20 trên SICOM vẫn quanh mức 246,4 US cent/kg. Mặt bằng giá bán mủ thuận lợi có thể hỗ trợ doanh thu và biên lợi nhuận của các doanh nghiệp cao su, đặc biệt là những đơn vị có sản lượng khai thác lớn.
Kết quả kinh doanh quý III của các doanh nghiệp trong ngành phần nào phản ánh xu hướng này. Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (mã GVR) ghi nhận doanh thu đạt 9.506 tỷ đồng, tăng 2%, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt khoảng 3.300 tỷ đồng, tăng 76% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp mảng cao su tăng 15%, còn doanh thu mủ cao su đạt 8.177 tỷ đồng, tăng 7%.
Lũy kế 9 tháng, doanh thu GVR đạt 25.434 tỷ đồng, tăng 24%; lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 7.700 tỷ đồng, tăng 68%. Riêng doanh thu mủ cao su đạt 21.266 tỷ đồng, tăng 27%.
Tuy nhiên, tăng trưởng lợi nhuận của GVR còn đến từ các khoản thu nhập khác, đặc biệt là tiền bồi thường đất. Do đó, triển vọng doanh nghiệp cần được đánh giá trên cả hai động lực: giá bán mủ và khả năng ghi nhận thu nhập từ quỹ đất.
Tại Công ty cổ phần Cao su Phước Hòa (mã PHR), doanh thu quý III đạt hơn 1.153 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế hơn 409 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, doanh thu đạt gần 2.337 tỷ đồng, tăng 51%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt hơn 882 tỷ đồng, tăng 91% và vượt kế hoạch lợi nhuận cả năm. Tương tự GVR, PHR cũng có thêm đóng góp từ các khoản thu nhập liên quan đến đất đai.
Trong khi đó, Công ty cổ phần Cao su Đồng Phú (mã DPR) ghi nhận doanh thu quý III đạt 559,4 tỷ đồng, tăng 16%; lợi nhuận gộp đạt 238,6 tỷ đồng, tăng 30%, đưa biên lợi nhuận gộp lên 42,6%. Lợi nhuận sau thuế đạt 215,3 tỷ đồng, tăng 39%.
Lũy kế 9 tháng, doanh thu DPR đạt khoảng 1.219 tỷ đồng, trong đó mủ cao su đóng góp gần 80%. Giá bán cao su duy trì ở mức cao tiếp tục là yếu tố quan trọng hỗ trợ hoạt động kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp.
Công ty cổ phần Cao su Tây Ninh (mã TRC) ghi nhận doanh thu thuần quý III đạt 303,3 tỷ đồng, tăng 26,8%; lợi nhuận gộp đạt 117,7 tỷ đồng, tăng 31,5%. Doanh nghiệp cho biết, lợi nhuận từ hoạt động sản xuất - kinh doanh tăng khoảng 19 tỷ đồng nhờ giá bán mủ cao su cải thiện.
Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế quý III của TRC giảm 11,1%, còn 104,3 tỷ đồng do lợi nhuận khác giảm mạnh. Lũy kế 9 tháng, doanh thu đạt 705,7 tỷ đồng, tăng 18,1%; lợi nhuận sau thuế đạt 246,1 tỷ đồng, tăng 10,6%.
Trong nhóm doanh nghiệp niêm yết, GVR, PHR, DPR và TRC đều ghi nhận kết quả kinh doanh 9 tháng tích cực, nhưng động lực tăng trưởng có sự khác biệt. Nếu GVR và PHR có thêm đóng góp từ các khoản thu nhập liên quan đến đất đai, DPR và TRC thể hiện rõ hơn tác động của giá bán mủ đến hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Dù vậy, giá dầu tăng không đồng nghĩa mọi doanh nghiệp cao su đều hưởng lợi ngay lập tức. Giá cao su còn phụ thuộc vào nhu cầu sản xuất lốp xe, tiêu thụ ô tô, nguồn cung từ các quốc gia sản xuất lớn và khả năng chuyển biến động chi phí đầu vào thành giá bán của từng doanh nghiệp.
