Thông điệp này xuất hiện trước thềm quyết định nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức có hiệu lực mở ra kỳ vọng về sự cộng hưởng giữa chi phí vốn hạ nhiệt và dòng vốn ngoại mới cho thị trường.
15% không còn là “trần cứng”
Tại buổi làm việc với ngành ngân hàng, Thủ tướng chỉ đạo trong bối cảnh cung - cầu vốn hiện nay, Ngân hàng Nhà nước cần lượng hóa và thường xuyên đánh giá “điểm cân bằng” giữa yêu cầu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng. Trên cơ sở đó, cập nhật các giải pháp điều hành lãi suất, tỷ giá, cung tiền, thanh khoản và tín dụng theo từng kịch bản cụ thể, đồng thời xác định rõ ngưỡng cảnh báo.
 |
TS. Phạm Tiến Đạt, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế tài chính |
Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước điều hành bám sát mục tiêu tăng trưởng tín dụng (15%) nhưng không coi đây là “trần cứng” trong mọi thời điểm. Việc điều hành phải chủ động, linh hoạt theo diễn biến thực tế, bảo đảm vốn đến đúng lĩnh vực, đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng mục đích với chi phí hợp lý. Nguồn vốn tín dụng cần tập trung vào lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp, đổi mới sáng tạo, nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, hạ tầng thiết yếu và các dự án trọng điểm quốc gia.
Thủ tướng cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng tiếp tục tiết giảm chi phí, ổn định mặt bằng lãi suất, giảm thực chất lãi suất cho vay, qua đó chia sẻ trách nhiệm với người dân, doanh nghiệp.
Thông điệp mới về chính sách tiền tệ của Chính phủ được thị trường đón nhận tích cực trong bối cảnh nhu cầu vốn trong nền kinh tế rất lớn (ước tính tổng nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển vào khoảng 38,5 triệu tỷ đồng trong cả giai đoạn 2026 - 2030 để phục vụ mục tiêu tăng trưởng 10% hàng năm trong giai đoạn này) và khoảng cách giữa huy động vốn và cho vay ra của các ngân hàng vốn tiếp tục nới rộng tạo sức ép lên mặt bằng lãi suất cũng như khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, người dân.
Thực tế, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 6 tháng tại một số ngân hàng đã lên tới 9,5%/năm, kỳ hạn 12 tháng khoảng 9 - 9,2%/năm, cao hơn đáng kể so với mức 5 - 6%/năm hồi đầu năm. Chi phí vốn tăng mạnh khiến mặt bằng lãi suất cho vay của các ngân hàng neo ở mức cao.
 |
“Cú huých” nâng hạng
Bên cạnh tín hiệu tích cực về việc khơi thông dòng vốn tín dụng, thị trường vốn Việt Nam đang tiến gần hơn tới cột mốc được nâng hạng lên thị trường mới nổi theo tiêu chuẩn FTSE Russell.
Theo đánh giá của SSI Research, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang đi đúng lộ trình, với quy mô dòng vốn thụ động ước tính khoảng 1,67 tỷ USD từ các quỹ ETF toàn cầu; thị trường có thể bắt đầu đón dòng vốn từ các quỹ thụ động kể từ tháng 9/2026.
Ở một góc nhìn khác, Vietcap dự báo có khoảng 29 cổ phiếu Việt Nam có khả năng được đưa vào các bộ chỉ số FTSE sau khi nâng hạng chính thức, với tổng dòng vốn thụ động ước tính khoảng 1,5 tỷ USD.
Để chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới, nguồn cung hàng hóa chất lượng cho thị trường tiếp tục được bổ sung thông qua loạt thương vụ IPO và niêm yết - đã và sắp triển khai - như Dienmayxanh, Highlands Coffee, CP Vietnam, HDBS hay LPBS. Điều này được kỳ vọng góp phần đa dạng hóa cơ hội đầu tư và gia tăng chiều sâu cho thị trường.
Đáng chú ý, dự thảo sửa đổi Luật Chứng khoán đang được xây dựng theo hướng bổ sung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và cắt giảm thủ tục hành chính, hướng tới đồng bộ hóa với các chuẩn mực và thông lệ quốc tế mà các tổ chức xếp hạng thị trường đặt ra.
Một trong những nhiệm vụ được Thủ tướng giao cụ thể cho Bộ Tài chính tại cuộc làm việc ngày 13/8 vừa qua là triển khai hiệu quả, đúng thời hạn các nhiệm vụ về cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với mục tiêu tăng trưởng cao, liên tục đến năm 2045 (theo Quyết định số 1413/QĐ-TTg ngày 27/7/2026); trong đó, có giải pháp phát triển thị trường vốn để cung ứng vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, giảm bớt áp lực dồn lên hệ thống ngân hàng thương mại. Trên thực tế, kênh trái phiếu doanh nghiệp đang cho thấy tín hiệu hấp dẫn nhất định với mức lợi suất phổ biến 9 - 10%/năm, dù thị trường này, theo giới chuyên gia, đang trong quá trình điều chỉnh kỳ vọng khi cả bên phát hành và nhà đầu tư chưa hoàn toàn thích nghi với mặt bằng lãi suất mới.
Hợp lực chính sách cho mục tiêu tăng trưởng hai chữ số
Thủ tướng khẳng định, thời gian qua, Chính phủ điều hành kinh tế vĩ mô bằng công cụ tài khóa với việc giảm, giãn thuế, phí, đồng thời quyết liệt cắt giảm thủ tục và chi phí tuân thủ cho nền kinh tế, người dân, doanh nghiệp, nhằm không gây thêm sức ép lên Ngân hàng Nhà nước và hệ thống ngân hàng về tín dụng, lãi suất.
Về phía Ngân hàng Nhà nước, cơ quan này được yêu cầu duy trì các mức lãi suất điều hành, tăng cường cung ứng thanh khoản để hỗ trợ tổ chức tín dụng tiếp cận vốn chi phí thấp; điều hành tỷ giá linh hoạt, phối hợp đồng bộ với các công cụ chính sách tiền tệ khác và tiếp tục quản lý chặt chẽ thị trường vàng.
Bức tranh tỷ giá gần đây cũng cho thấy một số tín hiệu đáng chú ý: tỷ giá trên thị trường tự do hiện đang thấp hơn tỷ giá liên ngân hàng. Đây là hiện tượng không thường xuyên xuất hiện, từng được ghi nhận vào các năm 2006 và 2012 và sau đó thị trường chứng khoán đều có những đợt tăng đáng kể. Diễn biến này, theo Dragon Capital, cho thấy công tác quản lý thị trường ngoại hối đang đạt kết quả tích cực và tạo thêm dư địa cho Ngân hàng Nhà nước gia tăng dự trữ ngoại hối.
Định hướng tín dụng tập trung vào các dự án hạ tầng thiết yếu, dự án trọng điểm quốc gia tiếp tục được xác định là đòn bẩy cho tăng trưởng dài hạn. Cùng với đó, Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, đồng thời giao nghiên cứu, tham mưu tăng huy động nguồn vốn quốc tế bao gồm: vốn ODA, vay song phương, phát hành trái phiếu quốc tế với thời hạn và lãi suất phù hợp nhằm tạo thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Dù định hướng chính sách đã khá rõ ràng, diễn biến lãi suất trên thị trường trong ngắn hạn vẫn là yếu tố cần được nhà đầu tư và doanh nghiệp theo dõi sát.
Về mặt lý thuyết, lãi suất giữ vai trò trung tâm trong định giá tài sản tài chính. Theo mô hình chiết khấu dòng tiền (thường dùng để định giá doanh nghiệp), lãi suất thị trường tăng sẽ kéo tỷ lệ chiết khấu lên và làm giảm giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai; đồng thời, mặt bằng lãi suất đủ hấp dẫn cũng có thể tạo ra sự dịch chuyển một phần dòng vốn từ các tài sản rủi ro như cổ phiếu sang kênh tiền gửi.
Mặt bằng lãi suất giai đoạn cuối năm được đánh giá là khó tăng lên một nền cao mới, nhưng khả năng giảm mạnh trong ngắn hạn không dễ xảy ra do nhu cầu tín dụng của nền kinh tế vẫn lớn.
Với mặt bằng định giá thị trường chứng khoán hiện được đánh giá đã về vùng hợp lý so với đầu năm, chiến lược tích lũy có chọn lọc, ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững và lợi nhuận bền vững tiếp tục được nhiều tổ chức đầu tư khuyến nghị, thay vì giải ngân dàn trải.
Việc khơi thông tín dụng theo hướng linh hoạt, thực chất và song song đẩy nhanh lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán đang cho thấy một cách tiếp cận đồng bộ hơn trong điều hành chính sách tài chính - tiền tệ, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số một cách bền vững. Hai mạch chính sách này, nếu được triển khai nhất quán và giám sát rủi ro chặt chẽ, có thể bổ trợ lẫn nhau: tín dụng ngân hàng linh hoạt hơn giúp duy trì động lực tăng trưởng ngắn hạn, trong khi thị trường vốn được nâng hạng và mở rộng chiều sâu sẽ dần gánh vác vai trò cung ứng vốn trung, dài hạn, giảm bớt áp lực dồn lên hệ thống ngân hàng.
