Định hướng quản lý của Nhà nước
Theo ông Bùi Hoàng Hải, Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCK), năm 2025 đánh dấu bước ngoặt khi Quốc hội thông qua Luật Công nghiệp công nghệ số và Chính phủ ban hành Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo nguyên tắc thận trọng, có kiểm soát.
UBCK đánh giá, RWA là hướng phát triển tiềm năng. Tuy nhiên, ông Hải nhấn mạnh, công nghệ không làm thay đổi bản chất kinh tế của tài sản; giá trị token phải dựa trên tài sản thực, quyền sở hữu hợp pháp và dòng tiền có thể kiểm chứng.
Cơ quan quản lý đưa ra bốn định hướng gồm cân bằng giữa đổi mới và kiểm soát rủi ro, hoàn thiện khung pháp lý từ kết quả thí điểm, chủ động bảo vệ nhà đầu tư và tăng cường phối hợp liên ngành.
Đến nay, năm doanh nghiệp đã được chấp thuận về nguyên tắc để triển khai tài sản mã hóa. Để được cấp phép chính thức, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện nghiêm ngặt về nhân sự, năng lực tài chính, an toàn hệ thống và vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng.
Theo UBCK, trọng tâm tiếp theo là xây dựng cơ chế giám sát hiệu quả, đáp ứng các chuẩn mực phòng chống rửa tiền của FATF, qua đó hỗ trợ mục tiêu đưa Việt Nam ra khỏi “danh sách xám”.
PGS.TS. Đặng Văn Thanh, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Ngân sách của Quốc hội cho rằng, tài sản mã hóa có thể trở thành một cấu phần quan trọng của thị trường tài chính, mở thêm kênh huy động vốn bên cạnh tín dụng và thị trường chứng khoán. Trong khi đó, GS.TS. Phan Trung Lý, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội nhấn mạnh, khung pháp lý cho tài sản mã hóa cần vừa khuyến khích đổi mới, vừa bảo đảm minh bạch, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ nhà đầu tư.
Bài toán xây dựng niềm tin
Theo ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở việc thiếu sự kết nối giữa các chủ thể trên thị trường. Blockchain có thể hỗ trợ giao dịch nhưng không thể thay thế niềm tin; muốn thị trường phát triển, token phải được bảo đảm bằng dữ liệu minh bạch, tài sản xác thực và cơ chế giám sát liên tục.
Ông Wookeun Yoon, chuyên gia tài chính của Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN+3 (AMRO) lưu ý, token hóa không mặc nhiên giúp mọi tài sản trở nên thanh khoản hơn; trên thực tế, các mô hình RWA thành công chủ yếu gắn với trái phiếu chính phủ hoặc công cụ thị trường tiền tệ.
Theo bà Nguyễn Thanh Tuyền, Tổng giám đốc Silver Lion Enterprise Impact, Việt Nam có lợi thế về công nghệ và nhân lực, nhưng điều quan trọng là lựa chọn tài sản phù hợp để mã hóa và bảo đảm tính minh bạch. Bà Tuyền cho rằng, thị trường cần ưu tiên những ứng dụng tạo giá trị thực cho nền kinh tế thay vì chạy theo các xu hướng ngắn hạn.
Ở góc độ hạ tầng, ông Kevin Iwanaga, Giám đốc Chiến lược và Đối tác Trung tâm Tài chính Quốc tế Đà Nẵng cho rằng, Việt Nam cần xây dựng hệ sinh thái cấp độ tổ chức, từ phát hành, giao dịch, lưu ký đến thanh toán, kiểm toán và giám sát thị trường để thu hút dòng vốn quốc tế.
Doanh nghiệp chuẩn bị cho thị trường mới
Một số doanh nghiệp đã chủ động chuẩn bị cho giai đoạn thị trường tài sản mã hóa chính thức vận hành.
Theo bà Riley Trần, Giám đốc Chiến lược, Công ty cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa Sacom (SCEX), doanh nghiệp đã triển khai chương trình mô phỏng giao dịch SCS Simulator, thu hút gần 50.000 tài khoản, nhằm giúp nhà đầu tư làm quen với quy trình giao dịch và các yêu cầu tuân thủ.
Trong khi đó, Công ty cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa Techcom (TCEX) tập trung vào bảo mật hệ thống. Ông Lưu Minh Trung, Giám đốc Phát triển sản phẩm của TCEX cho biết, doanh nghiệp ưu tiên đáp ứng các tiêu chuẩn pháp lý và an toàn thông tin trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.
Không phát triển sàn giao dịch, Galaxy Holdings lựa chọn hướng đi là token hóa tài sản truyền thống. Theo ông Hoàng Trung Quân, Giám đốc Phát triển Blockchain của Galaxy Holdings, doanh nghiệp tập trung vào các tài sản có thanh khoản và giá trị thực, trong đó có tài sản gắn với ESG, vốn xanh và tín chỉ carbon.
