Phiên họp sáng 21/8 của Quốc hội.
Sáng 21/8, Dự thảo về cơ chế chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào Luật Phát triển đô thị đã được trình Quốc hội.
Thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày tóm tắt nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, nước ta có hơn 3.260 km bờ biển, 28 tỉnh, thành phố có biển, quỹ đất ven biển tại các đô thị lớn ngày càng hạn hẹp. Dự án lấn biển khác cơ bản so với lấn biển thông thường, có ba đặc thù pháp luật hiện hành chưa xử lý: một là đất chưa hình thành khi lập quy hoạch; hai là quy mô lớn, thời gian thu hồi vốn kéo dài; ba là cần khối lượng vật liệu san lấp đất lớn. Do đó, cơ chế đề xuất chỉ điều chỉnh việc hình thành khu đô thị lấn biển, không điều chỉnh hoạt động lấn biển nói chung.
Về nội dung cơ chế, chính sách, Bộ trưởng nêu nguyên tắc, Dự án phải phù hợp với quy hoạch, bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển, không cản trở hoạt động hàng hải; được quyết định trên cơ sở đánh giá đầy đủ điều kiện về tự nhiên, hải văn, hệ sinh thái, tác động tới khu vực ven biển và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm quyền tiếp cận biển của người dân.
Với quy định nhà đầu tư chiến lược, Bộ trưởng nêu ba nội dung đặc thù gồm: Vốn chủ sở hữu tối thiểu 15% với dự án từ 100 đến 200.000 tỷ đồng, và 10% với dự án trên 200.000 tỷ đồng; thời gian hoạt động không quá 70 năm; chưa hoàn thành hạ tầng kỹ thuật thì không được chuyển nhượng toàn bộ dự án, phần chuyển nhượng không quá 50% diện tích đã hoàn thành hạ tầng kỹ thuật.
Về quy hoạch, khoáng sản, theo tờ trình, Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất khi chưa có quy định hoặc yêu cầu cao hơn chuẩn quốc gia nhưng phải đáp ứng yêu cầu về hạ tầng. Dự án được áp dụng cơ chế khai thác khoáng sản như dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia. Khai thác cát biển phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường. Giao khu vực biển trong vùng lãnh hải do Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định sau khi có ý kiến của các bộ, ngành liên quan.
Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Dự thảo đã được hoàn thiện theo hướng không quy định cụ thể tiêu chí về tổng mức đầu tư xây dựng, Bộ trưởng cho biết.
Theo Bộ trưởng, việc sớm ban hành cơ chế chính sách cho khu đô thị lấn biển có ý nghĩa quan trọng, tạo khung khổ pháp lý ổn định để hình thành các cực tăng trưởng mới gắn với biển, khơi thông hiệu quả nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước, đồng thời bảo đảm quản lý chặt chẽ tài nguyên ven biển, bảo vệ môi trường, quốc phòng, an ninh.
Chính phủ đề nghị Quốc hội xem xét cho phép xây dựng cơ chế chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển, đồng thời xem xét thông qua cùng với dự án Luật Phát triển đô thị.
Thẩm tra, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội tán thành sự cần thiết xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển nhằm mở rộng không gian phát triển, khai thác tiềm năng kinh tế biển và huy động nguồn lực ngoài ngân sách.
Cơ bản thống nhất với nội dung các quy định về cơ chế đặc thù để triển khai dự án xây dựng khu đô thị lấn biển quy mô lớn, nhưng cơ quan thẩm tra cho rằng cần rà soát kỹ từng chính sách về phạm vi, đối tượng, tiêu chí dự án, nhà đầu tư chiến lược, tỷ lệ vốn chủ sở hữu, điều kiện chuyển nhượng dự án, thời hạn hoạt động, các đặc thù về quy hoạch, khai thác khoáng sản san lấp, ưu đãi đối với nhà đầu tư, các yêu cầu về quốc phòng, an ninh, về môi trường và cơ chế quản lý, kiểm soát để bảo đảm tính hợp lý và khả thi.
Theo cơ quan thẩm tra, các cơ chế, chính sách hiện tập trung nhiều vào ưu đãi, hỗ trợ và thu hút đầu tư, trong khi cơ chế bảo đảm quản lý, vận hành và kiểm soát rủi ro trong toàn bộ vòng đời dự án chưa được quy định đầy đủ.
Do đó, Ủy ban đề nghị cân nhắc kỹ cách thiết kế các cơ chế, chính sách về dự án khu đô thị lấn biển trong Luật Phát triển đô thị, trong đó có thể tính đến phương án tích hợp những nội dung thực sự cần thiết vào các điều, khoản tương ứng của Chương II, bảo đảm cùng một vấn đề được điều chỉnh theo một nguyên tắc và một hệ thống tiêu chí thống nhất trong dự án Luật.
