Thanh toán không dùng tiền mặt tăng mạnh

Thanh toán không dùng tiền mặt tăng mạnh

0:00 / 0:00
0:00
(ĐTCK) Ngân hàng Nhà nước vừa công bố một số kết quả trong thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM), chuyển đổi số, Đề án 06 (Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 06/01/2022) - chiến lược quốc gia về "Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030).

TTKDTM tăng tốc mạnh, tiền mặt dần lùi bước

Sau thời gian triển khai Quyết định số 1813 (Quyết định số 1813/QĐ-TTg ngày 28/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án phát triển TTKDTM tại Việt Nam giai đoạn 2021 - 2025), hoạt động TTKDTM phát triển khá mạnh, nhiều con số ấn tượng vượt các mục tiêu đề ra, cụ thể như:

Giá trị TTKDTM năm 2025 gấp khoảng 28 lần GDP (vượt mục tiêu đề ra tại Quyết định 1813). Số lượng và giá trị giao dịch TTKDTM bình quân hàng năm tăng tương ứng 58,86% và 24,36% (vượt mục tiêu đặt ra tại Quyết định 1813).

Trong giai đoạn 2021-2025, bình quân hàng năm, giao dịch qua kênh Internet tăng tương ứng 60,6% về số lượng và 31,92% về giá trị; giao dịch qua kênh điện thoại di động tăng tương ứng 73,32% về số lượng và 52,55% về giá trị; giao dịch qua kênh QR Code tăng tương ứng 106,24% về số lượng và 128,15% về giá trị (vượt các mục tiêu đề ra).

Đến cuối năm 2024, tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại ngân hàng đạt 86,97% (vượt mục tiêu đặt ra tại Quyết định 1813). Tính đến tháng 12/2025, số lượng tài khoản thanh toán của cá nhân đạt trên 232 triệu tài khoản (tăng 13,68% so với cùng kỳ năm 2024). Tỷ lệ TTKDTM trong thương mại điện tử đến cuối năm 2024 đạt 66,8% (đạt mục tiêu đặt ra tại Quyết định 1813).

100% cơ sở giáo dục đại học (trường đại học, cao đẳng) trên địa bàn đô thị chấp nhận thanh toán học phí thông qua hệ thống ngân hàng; 82% số người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp trên địa bàn đô thị được chi trả thông qua các phương thức TTKDTM (vượt mục tiêu đặt ra tại Quyết định 1813)…

Đối với công tác phối hợp thu ngân sách nhà nước (NSNN) bằng phương thức TTKDTM tiếp tục được chú trọng và tăng cường. Bộ Tài chính đã chủ trì, phối hợp với NHNN đẩy mạnh công tác phối hợp thu NSNN với các ngân hàng thương mại. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng của NHNN đã được kết nối với toàn bộ Kho bạc Nhà nước (KBNN) cấp tỉnh trong cả nước, đáp ứng được nhu cầu thu, chi ngân sách của người dân và doanh nghiệp một cách nhanh chóng, kịp thời. NHNN đã chỉ đạo các TCTD chủ động đầu tư cơ sở hạ tầng và công nghệ kết nối với các cơ quan liên quan (Thuế, Hải quan, KBNN) cải tiến, đa dạng hóa các kênh thu, nộp thuế, tạo nhiều tiện ích và thuận lợi cho doanh nghiệp và cá nhân nộp thuế.

Trong năm 2025 so với năm 2024, hoạt động TTKDTM tiếp tục tăng trưởng khá. Cụ thể, giao dịch TTKDTM tăng 42,21% về số lượng và 22,65% về giá trị; qua kênh Internet tăng 53,95% về số lượng và 35,75% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 36,62% về số lượng và 20,07% về giá trị, trong đó qua phương thức QR code tăng 50,94% về số lượng và 124,06% về giá trị; qua Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 6,07% về số lượng và 56,55% về giá trị; qua Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 24,33% về số lượng và 7,71% về giá trị.

Tính đến tháng 12 năm 2025, số lượng thẻ ngân hàng đang lưu hành đạt trên 164 triệu thẻ (tăng 5,32% so với cùng kỳ năm 2024). Trong giai đoạn 2021-2025, bình quân hàng năm, số lượng giao dịch nội địa qua thẻ ngân hàng tăng khoảng 13,9%; với giá trị giao dịch tăng 12,08%.

Tính đến cuối năm 2025, số lượng ATM giảm 1,09% so với năm 2024; số lượng POS tăng 19,86% so với năm 2024. Trong năm 2025, giao dịch qua ATM giảm 17,30% về số lượng và giảm 6,02% về giá trị so với năm 2024. Qua đó cho thấy tiền mặt đang dần được thay thế trong cuộc sống hàng ngày.

Làm sạch dữ liệu, mở đường cho ngân hàng số toàn diện

Liên quan Đề án 06, ngành ngân hàng xác định dữ liệu dân cư là “nguồn tài nguyên vàng” để làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu ngành. Công tác làm sạch dữ liệu được phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, đảm bảo dữ liệu luôn “đúng, đủ, sạch, sống”.

NHNN đã triển khai hệ thống kết nối, khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (CSDLQGvDC) cho hệ thống dịch vụ công trực tuyến (cấp chứng thư số) từ tháng 12/2022. Đến ngày 14/01/2026, hệ thống đã kết nối, khai thác dữ liệu dân cư phục vụ xử lý hơn 1.739 lượt hồ sơ.

NHNN là một trong những bộ, ngành hoàn thành sớm nhiệm vụ đồng bộ 100% cơ sở dữ liệu chuyên ngành được giao lên Trung tâm dữ liệu quốc gia theo Nghị quyết 71/NQ-CP. Không chỉ dừng lại ở nội bộ, NHNN còn chủ động xây dựng các API chia sẻ dữ liệu liên thông với Văn phòng Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước qua nền tảng NDXP (Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia), góp phần tạo nên một hệ sinh thái dữ liệu mở và hiệu quả cho cả hệ thống chính trị.

Công tác cải cách hành chính gắn liền với số hoá toàn trình cũng được đẩy mạnh để tiết giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Trong năm 2025, NHNN tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa 269/298 thủ tục hành chính, đạt 90,3%, cắt giảm 255 điều kiện kinh doanh, thay thế hồ sơ giấy bằng dữ liệu đối với 21 thủ tục. Năm 2025, NHNN đã chính thức cung cấp thêm 32 dịch vụ công toàn trình, nâng tổng số đã cung cấp lên 57 dịch vụ, hoàn thành nhiệm vụ 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện liên quan đến doanh nghiệp được nâng cấp lên dịch vụ công toàn trình.

Về phía các TCTD, trung gian thanh toán, thực hiện Kế hoạch triển khai Đề án 06 của ngành ngân hàng và Kế hoạch phối hợp giữa Bộ Công an và NHNN, nhiều TCTD, trung gian thanh toán đã và đang phối hợp với C06 triển khai mở rộng giải pháp xác thực khách hàng qua thẻ căn cước công dân gắn chíp và triển khai giải pháp xác thực khách hàng qua ứng dụng VNeID trong việc mở tài khoản và sử dụng các dịch vụ ngân hàng điện tử, cụ thể:

Tính đến ngày 23/01/2026, cả ngành ngân hàng đã có hơn 146,1 triệu hồ sơ khách hàng (CIF) cá nhân; hơn 1,6 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức có tài khoản thanh toán đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VneID.

57 TCTD và 39 tổ chức trung gian thanh toán đã triển khai ứng dụng thẻ căn cước công dân gắn chip qua ứng dụng điện thoại. 63 TCTD đã triển khai ứng dụng thẻ căn cước công dân gắn chip qua thiết bị tại quầy. 32 TCTD và 15 trung gian thanh toán đang triển khai ứng dụng VneID, trong đó có 21 đơn vị đã triển khai chính thức. 29 ngân hàng và 4 trung gian thanh toán đã triển khai liên kết tài khoản an sinh xã hội với tài khoản ngân hàng phục vụ cho chi trả an sinh xã hội thông qua ứng dụng VNeID.

Hiệu quả của dữ liệu số được minh chứng rõ nét qua Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) của NHNN đã triển khai thí điểm, tính từ thời điểm bắt đầu triển khai đến hết ngày 14/01/2026, có hơn 2,6 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo, trong đó có hơn 831 nghìn lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận cảnh báo với tổng số tiền giao dịch tương ứng là gần 3,06 nghìn tỷ đồng.

Tin bài liên quan