Doanh nghiệp FDI, nguồn cung hàng mới còn nhiều dư địa
Nhu cầu vốn cho tăng trưởng trong giai đoạn 2026-2030 là 38,5 triệu tỷ đồng tổng vốn đầu tư toàn xã hội, trung bình mỗi năm cần 7,7 triệu tỷ đồng, cao gấp hai lần so với giai đoạn 2021-2025.
Chia sẻ tại cuộc hội thảo diễn ra ngày 28/7, Phó Chủ tịch Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước Hoàng Văn Thu cho biết mục tiêu phát triển thị trường vốn là kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực cho nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng. Đến năm 2030 phần lớn vốn huy động trung và dài hạn được thực hiện thông qua thị trường vốn. Trong đó có định hướng phát huy tối đa nguồn lực của khu vực tư nhân, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, vốn các tổ chức tài chính quốc tế, thu hút nguồn lực nước ngoài tham gia lâu dài vào thị trường trong nước.
Trong bối cảnh đó, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) được đánh giá là một nguồn lực còn nhiều dư địa để khai thác thông qua thị trường chứng khoán.
Thực tế, dòng vốn FDI vào Việt Nam tiếp tục duy trì xu hướng tích cực. Năm 2025, tổng vốn đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn đạt trên 38,4 tỷ USD, tăng 0,5% so với năm 2024; vốn thực hiện ước đạt trên 27,6 tỷ USD, tăng 9%. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng vốn đăng ký đạt 34,6 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi vốn thực hiện đạt 13,03 tỷ USD, tăng 11,2%.
Đáng chú ý, các nhà đầu tư hiện hữu vẫn tiếp tục mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam. Diễn biến này phản ánh niềm tin của nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh, đồng thời cho thấy nhu cầu mở rộng quy mô sản xuất và thu hút dòng vốn chất lượng cao vẫn đang hiện hữu.
Tuy nhiên, sự hiện diện của các doanh nghiệp FDI trên thị trường chứng khoán lại chưa tương xứng với quy mô của khu vực này trong nền kinh tế. Từ khi thị trường chứng khoán Việt Nam hoạt động, chỉ có 11 doanh nghiệp FDI từng niêm yết hoặc đăng ký giao dịch; hiện còn 10 doanh nghiệp trên tổng số gần 1.600 doanh nghiệp niêm yết, đăng ký giao dịch toàn thị trường.
Quy mô của nhóm doanh nghiệp này cũng còn khá khiêm tốn, với vốn điều lệ 12.629 tỷ đồng và tổng tài sản 44.696 tỷ đồng vào cuối năm 2025, tương ứng lần lượt chỉ khoảng 0,15% và 0,48% toàn thị trường. Đáng chú ý, từ năm 2017 đến nay, có 4 doanh nghiệp FDI chuyển đổi thực hiện đăng ký công ty đại chúng nhưng chưa có thêm trường hợp nào niêm yết hoặc đăng ký giao dịch.
Những con số trên cho thấy mức độ tham gia của doanh nghiệp FDI trên thị trường chứng khoán vẫn còn rất hạn chế, đồng thời mở ra dư địa đáng kể để gia tăng nguồn cung hàng hóa và thu hút thêm dòng vốn thông qua kênh thị trường vốn.
"Thu hút vốn ngoại qua nhà đầu tư nước ngoài sẽ có những chuyển biến tích cực nhờ cải cách và nâng hạng thị trường, trong khi đó sự tham gia của các doanh nghiệp FDI còn rất hạn chế và còn nhiều dự địa để phát triển", ông Hoàng Văn Thu chia sẻ.
 |
Khuyến khích IPO gắn với niêm yết để mở rộng kênh huy động vốn
Tăng nguồn cung hàng hóa cho thị trường vốn thông qua đẩy mạnh IPO gắn với niêm yết, thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân huy động vốn và niêm yết trên TTCK, nâng cao quản trị công ty và minh bạch thông tin là một trong những giải pháp quan trọng thu hút các doanh nghiệp FDI tham gia thị trường chứng khoán với mục đích tăng vốn, mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam.
Việc thúc đẩy doanh nghiệp FDI tham gia thị trường chứng khoán được kỳ vọng tạo ra thêm nguồn cung hàng hóa chất lượng, đa dạng hóa danh mục cổ phiếu và góp phần gia tăng quy mô vốn hóa, thanh khoản của thị trường. Các doanh nghiệp FDI với nền tảng tài chính và năng lực quản trị được đánh giá là có thể đóng góp vào việc nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường vốn.
Ở chiều ngược lại, sự hiện diện nhiều hơn của doanh nghiệp FDI trên thị trường chứng khoán cũng có thể gia tăng sức hấp dẫn của Việt Nam đối với cả dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII).
Định hướng này gắn với mục tiêu phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch, hiện đại, an toàn và bền vững; đồng thời tăng nguồn cung hàng hóa thông qua đẩy mạnh IPO gắn với niêm yết, thúc đẩy doanh nghiệp huy động vốn và nâng cao quản trị công ty, minh bạch thông tin.
 |
Thu hút vốn FDI duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực cả về quy mô vốn và cơ cấu đầu tư, khẳng định niềm tin vững chắc của nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh Việt Nam. |
Đối với doanh nghiệp FDI, thị trường chứng khoán có thể trở thành một kênh bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ đầu tư phát triển. Việc tham gia thị trường cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn rộng hơn, đồng thời tăng cường yêu cầu về quản trị doanh nghiệp và công bố thông tin.
Về phía nền kinh tế, việc khuyến khích doanh nghiệp FDI tham gia thị trường vốn được đặt trong định hướng phát huy tối đa nguồn lực của khu vực tư nhân, thu hút vốn đầu tư nước ngoài và các nguồn lực quốc tế tham gia lâu dài vào thị trường trong nước.
Trong trung và dài hạn, trọng tâm chính sách là tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, rà soát và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo lộ trình phù hợp, trên cơ sở đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm công khai, minh bạch và áp dụng thống nhất, không phân biệt đối xử giữa các nhà đầu tư.
Cùng với đó, việc đẩy nhanh lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán trên cơ sở cải cách thực chất về khả năng tiếp cận thị trường, chất lượng và sự đa dạng của nguồn cung hàng hóa, minh bạch thông tin, an toàn hệ thống và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư sẽ là nền tảng để tăng sức hấp dẫn của thị trường.
Định hướng xuyên suốt, phát triển thị trường vốn trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn hiệu quả, nâng cao sức hấp dẫn của Việt Nam đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài, phù hợp Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Trong đó, thúc đẩy doanh nghiệp FDI thực hiện IPO gắn với niêm yết có thể trở thành một hướng đi quan trọng để vừa bổ sung nguồn cung chất lượng cho thị trường, vừa mở rộng khả năng huy động vốn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam.
