Luật Bảo hiểm tiền gửi (BHTG) đã bổ sung một chương riêng quy định việc tổ chức BHTG tham gia xử lý tổ chức tín dụng (TCTD) được can thiệp sớm, kiểm soát đặc biệt, tham gia xử lý sự cố, khủng hoảng trong hoạt động của TCTD.
Sáng 7/1 Văn phòng Chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước về 12 luật đã được Quốc hội Khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, trong đó có Luật BHTG.
Luật BHTG được ban hành nhằm tạo hành lang pháp lý đầy đủ, rõ ràng để tổ chức BHTG nâng cao năng lực tài chính và tham gia hiệu quả vào quá trình cơ cấu lại TCTD, qua đó bảo vệ tốt hơn quyền lợi người gửi tiền, đảm bảo duy trì sự ổn định của hệ thống TCTD, an ninh, trật tự, an toàn xã hội theo định hướng tại Chiến lược phát triển BHTG và Chiến lược ngành ngân hàng.
Giới thiệu nội dung cơ bản của Luật, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đoàn Thái Sơn đề cập nội dung tổ chức BHTG tham gia xử lý TCTD được can thiệp sớm, kiểm soát đặc biệt; tham gia xử lý sự cố, khủng hoảng.
Theo đó, Luật BHTG bổ sung quy định tổ chức BHTG thực hiện cho vay đặc biệt tổ chức tham gia BHTG trong trường hợp: được can thiệp sớm và bị rút tiền hàng loạt, được kiểm soát đặc biệt và bị rút tiền hàng loạt; để thực hiện phương án phục hồi, phương án chuyển giao bắt buộc.
Tổ chức BHTG tự quyết định việc cho vay đặc biệt, bao gồm cả việc cho vay có/không có tài sản bảo đảm, có/không có lãi.
Nội dung mới nữa là Luật BHTG bổ sung quy định để đảm bảo an toàn hệ thống, trật tự an toàn xã hội theo quy định tại khoản 4 Điều 162 Luật các TCTD, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) báo cáo Chính phủ quyết định việc yêu cầu tổ chức BHTG chi trả trong trường hợp TCTD được kiểm soát đặc biệt bị mất hoặc có nguy cơ mất khả năng chi trả. Quy định này tạo cơ sở để tổ chức BHTG có thể chi trả sớm hơn cho người gửi tiền, thực hiện tốt hơn chức năng bảo vệ quyền lợi người gửi tiền.
Ngoài ra, Luật BHTG bổ sung quy định tổ chức BHTG được NHNN cho vay đặc biệt với lãi suất 0%, không có tài sản bảo đảm trong trường hợp quy định tại Điều 21 của Luật này và khi số tiền trong quỹ dự phòng nghiệp vụ không đủ để trả tiền bảo hiểm; đồng thời giao tổ chức BHTG xây dựng phương án tăng phí BHTG và quy định cụ thể nguồn để ưu tiên hoàn trả nợ vay đặc biệt cho NHNN.
Cùng với đó, Luật bổ sung quy định trường hợp phát sinh sự cố, khủng hoảng có nguy cơ gây mất an toàn hệ thống TCTD, tổ chức BHTG tham gia xử lý sự cố, khủng hoảng theo quy định tại Luật này. Chính phủ quyết định các biện pháp khác để tổ chức BHTG tham gia xử lý sự cố, khủng hoảng.
Ông Sơn cũng cho biết, về tổ chức BHTG, Luật điều chỉnh các quy định về mô hình tổ chức, hoạt động, nguồn vốn hoạt động, chế độ tài chính, hạch toán, kế toán của tổ chức bảo hiểm tiền gửi.
Với hoạt động đầu tư của tổ chức BHTG, Luật bổ sung các hình thức đầu tư, bao gồm: mua, bán trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi được phát hành bởi ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, ngân hàng thương mại cổ phần do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ; gửi tiền tại các ngân hàng thương mại nêu trên; hoạt động đầu tư khác theo quy định của Chính phủ.
Đồng thời, Luật cũng bổ sung các quy định để hạn chế rủi ro trong hoạt động đầu tư của tổ chức BHTG như tổ chức BHTG phải kiểm soát, quản lý rủi ro; giao Thống đốc NHNN quy định phương thức đầu tư của tổ chức BHTG và quy trình kiểm soát, quản lý rủi ro trong hoạt động đầu tư của tổ chức BHTG.
Luật BHTG có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã giao NHNN, Bộ Tài chính chủ trì xây dựng 1 Nghị định và 5 Thông tư quy định chi tiết để tổ chức thi hành luật.
