Vietnam International Sourcing Expo 2026 (VIS 2026) dự kiến được tổ chức vào đầu tháng 9/2026 tới đây sẽ được định vị là sự kiện xúc tiến thương mại quy mô lớn với mô hình “một điểm đến - đa ngành hàng”, lần đầu tiên quy tụ 4 triển lãm quốc tế hàng đầu trên cùng một nền tảng tích hợp. Cách tiếp cận này không chỉ giúp các nhà mua hàng (buyer) quốc tế tiếp cận nguồn cung đa dạng, mà còn mở ra khả năng tìm kiếm các giải pháp chuỗi cung ứng trọn gói và xây dựng quan hệ hợp tác dài hạn.
Theo Bộ Công thương, VIS 2026 không đơn thuần là một hội chợ triển lãm, mà được thiết kế như một “trung tâm giao dịch chuỗi cung ứng toàn cầu”. Tại đây, hàng trăm đoàn thu mua quốc tế sẽ trực tiếp đến Việt Nam để tìm kiếm đối tác trong nhiều lĩnh vực, trong đó thủy sản được xác định là một trong những ngành hàng trọng điểm.
Điểm đáng chú ý là sự kiện dự kiến thu hút nhiều đoàn thu mua lớn đến từ châu Âu, Hoa Kỳ, Nhật Bản và Trung Quốc - những thị trường đang gia tăng nhu cầu đối với các sản phẩm thủy sản chất lượng cao, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng tiêu chuẩn môi trường. Việc gặp gỡ trực tiếp giữa doanh nghiệp Việt Nam và nhà nhập khẩu quốc tế không chỉ rút ngắn chuỗi trung gian, mà còn góp phần tăng tốc quá trình đưa hàng hóa vào hệ thống phân phối toàn cầu.
Trong bức tranh chung của xuất khẩu Việt Nam, thủy sản từ lâu đã là một trong những ngành trụ cột, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng thương mại và tạo sinh kế cho hàng triệu lao động ven biển.
Trong nhiều năm qua, thủy sản luôn nằm trong nhóm ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng thương mại và sinh kế của hàng triệu lao động ven biển. Tuy nhiên, hiếm có giai đoạn nào ngành này đứng trước một bước ngoặt lớn như hiện nay, khi đồng thời phải đối diện với áp lực cải cách mạnh mẽ để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời mở ra những cơ hội mới trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Một trong những thách thức lớn nhất đến từ yêu cầu minh bạch và phát triển bền vững. Trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục các đợt thanh tra liên quan đến chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), ngành thủy sản Việt Nam đang bước vào quá trình chuyển đổi sâu rộng. Đây không chỉ là áp lực về tuân thủ, mà còn là cơ hội để tái định vị ngành theo hướng minh bạch, có trách nhiệm và phù hợp với các tiêu chuẩn thương mại mới.
EU từ lâu được xem là thị trường “định chuẩn” cho thủy sản toàn cầu, không chỉ bởi quy mô tiêu thụ mà còn bởi hệ thống tiêu chí nghiêm ngặt về truy xuất nguồn gốc, môi trường và trách nhiệm xã hội. Do đó, việc duy trì và mở rộng thị phần tại khu vực này mang ý nghĩa chiến lược đối với ngành thủy sản Việt Nam.
Số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho thấy, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 11,3 tỷ USD, tăng hơn 12% so với năm trước, phản ánh tín hiệu phục hồi tích cực sau giai đoạn suy giảm do biến động kinh tế toàn cầu. Trong đó, xuất khẩu sang EU đạt khoảng 1,2 tỷ USD, chiếm 12-15% tổng kim ngạch và duy trì đà tăng trưởng ổn định.
Kể từ khi EU áp dụng cảnh báo “thẻ vàng IUU” vào năm 2017, ngành khai thác thủy sản Việt Nam đã trải qua một quá trình cải cách sâu rộng, từ hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường kiểm soát hoạt động khai thác đến nâng cao tính minh bạch của toàn bộ chuỗi cung ứng. Thực tế, thị trường cũng đang ghi nhận tín hiệu tích cực. Các nhà nhập khẩu từ Hà Lan, Đức, Bỉ và Tây Ban Nha - những cửa ngõ quan trọng đưa thủy sản vào EU - đang gia tăng hoạt động tìm kiếm đối tác tại Việt Nam. Nhu cầu tập trung vào các sản phẩm có giá trị gia tăng cao như tôm chế biến, cá tra fillet, cá ngừ đóng hộp và nhuyễn thể đông lạnh. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong bối cảnh người tiêu dùng châu Âu ngày càng ưu tiên thực phẩm an toàn, minh bạch và bền vững.
Đồng thời, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu sau các cú sốc kinh tế và địa chính trị cũng đang mở ra “cửa sổ cơ hội” mới cho các quốc gia xuất khẩu có năng lực thích ứng nhanh như Việt Nam. Trong bối cảnh đó, VIS 2026 không chỉ đóng vai trò là một sự kiện xúc tiến thương mại, mà còn là phép thử quan trọng cho khả năng hội nhập sâu của ngành thủy sản Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu - nơi tiêu chuẩn không còn là lợi thế cạnh tranh, mà đã trở thành điều kiện bắt buộc.
