Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam Trịnh Việt Hùng và Bộ trưởng Nông Lâm Ngư nghiệp Nhật Bản Takebe Arata. Ảnh: Khương Trung
Triển vọng xuất khẩu bưởi Việt Nam sang Nhật Bản đang khởi sắc khi hai nước thống nhất đẩy nhanh các thủ tục mở cửa thị trường, phấn đấu đưa sản phẩm vào lưu thông ngay trong mùa vụ năm 2027.
Thông tin được đưa ra sau cuộc hội đàm ngày 6/11 tại Nhật Bản giữa Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Bộ trưởng Bộ Nông Lâm Ngư nghiệp Nhật Bản Takebe Arata.
Tại cuộc hội đàm, hai bên đã trao đổi các giải pháp thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, tập trung vào mở cửa thị trường, chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi giá trị bền vững.
Bộ trưởng Takebe Arata đề nghị hai nước đẩy nhanh tiến độ mở cửa thị trường đối với các mặt hàng bưởi, nho, đào và chanh leo, đồng thời xem xét những đề xuất liên quan đến cá nóc, thịt lợn, thịt bò và thịt gà. Trên cơ sở trao đổi, hai bên thống nhất ưu tiên hoàn tất thủ tục đối với bưởi Việt Nam và nho Nhật Bản, hướng tới đưa hai sản phẩm vào thị trường của nhau trong mùa vụ năm 2027.
Sau giai đoạn này, Việt Nam và Nhật Bản sẽ tiếp tục xúc tiến mở cửa thị trường đối với chanh leo Việt Nam, đào Nhật Bản, thức ăn cho thú cảnh có thành phần thịt gia cầm của Việt Nam và cá nóc Nhật Bản.
Đối với thịt lợn, thịt bò, thịt gà và cá nóc, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng nhất trí xem xét các đề xuất của phía Nhật Bản theo nguyên tắc lần lượt từng cặp sản phẩm.
Phía Nhật Bản cũng kiến nghị Việt Nam rút ngắn thời gian thẩm định hồ sơ đăng ký của các doanh nghiệp nước này có nhu cầu xuất khẩu thủy sản sang Việt Nam. Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết sẽ chỉ đạo cơ quan chuyên môn đẩy nhanh tiến độ xem xét, đồng thời tăng cường trao đổi để xử lý các vấn đề liên quan.
Trao đổi về triển vọng xuất khẩu, ông Nguyễn Đình Tùng, Phó chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VinaFruit) cho biết, đoàn công tác đang xúc tiến thương mại trái cây hai chiều tại Nhật Bản và kỳ vọng thị trường này sớm mở cửa cho trái bưởi Việt Nam.
Theo ông Tùng, với những thỏa thuận mở cửa thị trường gần đây, bưởi và dừa tươi có tiềm năng trở thành hai mặt hàng xuất khẩu nổi bật của ngành rau quả trong những năm tới.
Việc tiếp cận thị trường Nhật Bản được kỳ vọng giúp bưởi Việt Nam có thêm dư địa phát triển, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Tuy nhiên, cơ hội xuất khẩu chỉ có thể chuyển thành đơn hàng thực tế khi các thủ tục mở cửa hoàn tất và sản phẩm đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhập khẩu.
Đặc biệt, các doanh nghiệp cần chú trọng kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tổ chức vùng nguyên liệu ổn định, đáp ứng những tiêu chuẩn của thị trường Nhật Bản.
Cùng với mở cửa thị trường, Việt Nam đề nghị Nhật Bản tăng cường hợp tác trong phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu.
Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh yêu cầu triển khai hiệu quả Tầm nhìn trung và dài hạn hợp tác nông nghiệp Việt Nam - Nhật Bản giai đoạn 2025 - 2030, được hai nước ký kết tháng 9/2025. Các lĩnh vực hợp tác được ưu tiên gồm chuyển đổi số, nông nghiệp thông minh, nghiên cứu giống cây trồng, công nghệ bảo quản sau thu hoạch, chế biến và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Việt Nam cũng khuyến khích doanh nghiệp Nhật Bản tăng cường đầu tư, chuyển giao công nghệ, tham gia phát triển chuỗi giá trị nông, lâm, thủy sản; đồng thời mở rộng hợp tác đào tạo nhân lực và trao đổi kinh nghiệm quản lý.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam trong 10 tháng năm 2026 đạt khoảng 63,02 tỷ USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước. Riêng Nhật Bản chiếm 7,3% thị phần xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam, với giá trị tăng 4,8% so với cùng kỳ.
Năm 2025, nhiều mặt hàng nông sản Việt Nam ghi nhận kết quả tích cực tại thị trường này. Xuất khẩu cà phê đạt gần 600 triệu USD, trong khi rau quả đạt khoảng 237 triệu USD. Các sản phẩm như cà tím, xoài, đỗ xanh, sơ ri, dứa, vải và dừa cũng ghi nhận tăng trưởng, dù quy mô xuất khẩu còn khiêm tốn. Ngược lại, một số mặt hàng gồm khoai mỡ, khoai tây, ngô, ớt, thanh long và gừng giảm so với năm trước.
Kết quả phản ánh dư địa phát triển của nông sản Việt Nam tại Nhật Bản, đồng thời cho thấy sức cạnh tranh giữa các ngành hàng chưa đồng đều.
Vì vậy, bên cạnh xúc tiến mở cửa thị trường, việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đầu tư công nghệ sau thu hoạch và xây dựng chuỗi cung ứng ổn định cần được doanh nghiệp chú trọng để khai thác hiệu quả cơ hội xuất khẩu.
Nếu hoàn tất thủ tục theo kế hoạch, bưởi Việt Nam có thể vào thị trường Nhật Bản từ mùa vụ 2027. Cùng với việc mở cửa thêm các mặt hàng nông sản, hợp tác về công nghệ và đầu tư sẽ góp phần nâng cao giá trị xuất khẩu, mở rộng thị trường cho nông sản Việt.
