Danh mục tháng 7/2026 được tổng hợp là dữ liệu đáng chú ý, nhưng cần hiểu thêm tỷ trọng cao không đồng nghĩa với việc các quỹ mua cổ phiếu chỉ vì câu chuyện FTSE. Chẳng hạn, EVESG là quỹ cổ phiếu ESG của Eastspring, xây dựng danh mục dựa trên cả phân tích vĩ mô và phân tích doanh nghiệp, đồng thời đánh giá các yếu tố ESG. MAGEF của Mirae Asset tập trung vào những doanh nghiệp vốn hóa lớn, thanh khoản cao, có triển vọng tăng trưởng và năng lực tài chính tốt.
Tương tự, BVFED theo chiến lược “enhanced-indexing” - kết hợp giữa trường phái đầu tư thụ động và quản lý chủ động nhằm tối ưu lợi suất - nên phần lớn tài sản được phân bổ vào các cổ phiếu thuộc VN30.
Với DCDS, danh mục tháng 7/2026 cho thấy VIC chiếm 10,5% NAV, BID chiếm 8,2%, VHM 4,6%, HPG 4,1%, HDB 3,5% và VPB 3,3%. Đây đều là những cái tên nằm trong danh sách FTSE lần này.
Như vậy, FTSE có thể đang “gặp” một lượng cổ phiếu mà các nhà quản lý quỹ đã sở hữu từ trước, thay vì tạo ra toàn bộ nhu cầu mua mới.
Điều gì đáng chú ý nhất ở hành vi của nhà đầu tư tổ chức?
Thứ nhất, tổ chức thường đi trước thông tin, nhưng không nhất thiết “đánh cược” vào FTSE. Nhìn vào danh mục quỹ tháng 7, trước thời điểm FTSE công bố danh sách chính thức ngày 21/8, có những quỹ đã sở hữu tới 24/27 cổ phiếu được tổ chức này thêm mới.
Có thể thấy, danh mục của các nhà quản lý quỹ được xây dựng dựa trên những tiêu chí có tính chất tương đồng với tiêu chí mà dòng vốn quốc tế sẽ tìm kiếm. Đó là doanh nghiệp vốn hóa đủ lớn, thanh khoản tốt, khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, chất lượng tài chính và triển vọng tăng trưởng.
Thứ hai, không nên đánh đồng 27 cổ phiếu với 27 cơ hội ngang nhau. 27 cổ phiếu được đưa vào FTSE All-Cap trải rộng từ Large Cap đến Small Cap. Nhưng lượng tiền mà mỗi mã có thể nhận được phụ thuộc vào tỷ trọng trong chỉ số, vốn hóa điều chỉnh theo free-float, room ngoại, thanh khoản và khả năng đáp ứng các tiêu chí đầu tư. Vì vậy, việc một cổ phiếu nằm trong danh sách không có nghĩa sẽ có một lượng tiền FTSE đủ lớn để tạo ra lực cầu đáng kể. Thậm chí, một số cổ phiếu có thể được nhà đầu tư tạo lập đẩy giá mạnh trước khi dòng tiền thụ động thực sự xuất hiện. Khi đó, phần lợi nhuận kỳ vọng từ FTSE có thể đã được phản ánh một phần vào giá.
Thứ ba, tổ chức quan tâm đến “khả năng đầu tư”, chứ không chỉ câu chuyện nâng hạng. Việc Việt Nam được nâng hạng là một bước tiến lớn, nhưng để biến câu chuyện này thành dòng vốn dài hạn, thị trường còn phải tiếp tục cải thiện về quy mô, thanh khoản, chất lượng doanh nghiệp, room ngoại, sản phẩm đầu tư và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế, theo chia sẻ của đại diện FTSE Russel.
Ông Bùi Hoàng Hải, Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đánh giá, tác động quan trọng của nâng hạng không chỉ nằm ở dòng tiền thụ động ban đầu, mà ở việc thị trường Việt Nam được đặt lên “radar” của cộng đồng đầu tư toàn cầu và có cơ hội mở rộng cơ sở nhà đầu tư tổ chức quốc tế. Phần này có thể lớn hơn nhiều so với con số 1,5 tỷ USD.
Nhiều nhà đầu tư cá nhân đặt câu hỏi, quỹ đã mua trước thì liệu còn “sóng” để mua? Nếu một quỹ đã có tới 65,9% NAV nằm trong 24/27 cổ phiếu được FTSE lựa chọn, thì khi dòng tiền FTSE thực sự vào, quỹ đó có thể hưởng lợi từ việc giá trị tài sản tăng lên nhưng không đồng nghĩa quỹ sẽ tiếp tục mua mạnh tất cả các cổ phiếu đó. Ngược lại, nhà quản lý quỹ chủ động có thể lựa chọn chốt lời ở những cổ phiếu đã tăng quá nhanh và chuyển sang các cổ phiếu khác trong cùng nhóm hoặc ngoài danh sách FTSE nếu định giá trở nên kém hấp dẫn.
Nhà đầu tư cũng cần rõ ràng giữa dòng tiền thụ động và dòng tiền chủ động. ETF bám chỉ số buộc phải mua theo tỷ trọng chỉ số. Quỹ chủ động thì không. Vì vậy, nếu nhà đầu tư nhìn thấy một quỹ đang nắm giữ nhiều cổ phiếu FTSE và lập luận rằng “quỹ sẽ tiếp tục mua” để hành động theo là suy luận chưa đầy đủ.
Để “đọc vị” dòng tiền tổ chức, nhà đầu tư cần phân tích quỹ sở hữu bao nhiêu, tỷ trọng tăng hay giảm và cổ phiếu đó chiếm vị trí nào trong danh mục? Bởi vậy, FTSE có thể là “cú huých” nhưng không phải “tấm vé bảo đảm” cho giá cổ phiếu để nhà đầu tư cố chen chân lên tàu thật sớm.
