Lợi nhuận doanh nghiệp đồng pha với chu kỳ tăng trưởng mới
Để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số, từ đầu năm đến nay, Chính phủ đồng thời triển khai nhiều nhóm giải pháp, từ thúc đẩy đầu tư công, mở rộng tín dụng có kiểm soát, kích cầu tiêu dùng, cải cách thể chế đến khuyến khích khu vực kinh tế tư nhân và thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.
Các chính sách này được kỳ vọng thúc đẩy tổng cầu, mở rộng hoạt động đầu tư, sản xuất và tiêu dùng, qua đó cải thiện doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp.
Theo số liệu Cục Thống kê quốc gia (Bộ Tài chính) công bố ngày 3/7, GDP quý II/2026 tăng 8,39%, đưa mức tăng trưởng 6 tháng đầu năm lên 8,18% - cao nhất kể từ năm 2011, trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn còn nhiều bất ổn.
Diễn biến tích cực của kinh tế vĩ mô cũng phản ánh vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Báo cáo ước tính kết quả kinh doanh quý II/2026 của SSI Research dự báo lợi nhuận của 48 doanh nghiệp niêm yết tăng bình quân khoảng 20% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, một số doanh nghiệp được kỳ vọng tăng trưởng đột biến như Cao su Phước Hòa (mã PHR), Than Vàng Danh (mã TVD)...
Dù đạt mức tăng trưởng cao nhất trong hơn một thập kỷ, GDP 6 tháng đầu năm vẫn thấp hơn khoảng 1,52 điểm phần trăm so với mục tiêu 9,7%, tạo áp lực lớn cho nửa cuối năm khi Chính phủ vẫn kiên định mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 10% trở lên. Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, để hoàn thành mục tiêu này, tăng trưởng 6 tháng cuối năm cần đạt khoảng 11,7%.
Tại Nghị quyết 168/NQ-CP và Nghị quyết 169/NQ-CP ban hành ngày 27/6, Chính phủ giao chỉ tiêu tăng trưởng cụ thể cho từng địa phương, ngành nhằm tạo áp lực thực thi và thúc đẩy hoàn thành mục tiêu cả năm.
Song song với đó, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung tối đa cho mục tiêu tăng trưởng, lần đầu áp dụng cơ chế chấm điểm giải ngân đầu tư công; chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, giữ ổn định mặt bằng lãi suất và nâng cao chất lượng tín dụng; đồng thời yêu cầu Bộ Tài chính điều hành chính sách tài khóa theo hướng mở rộng hợp lý, khẩn trương trình các chính sách kích cầu như giảm thuế xăng dầu, bố trí nguồn lực tăng lương...
Trong thời gian ngắn, hàng loạt chính sách hỗ trợ tăng trưởng đã được ban hành, nổi bật như gói tài khóa 125.000 tỷ đồng thông qua gia hạn thuế, tiền thuê đất và tăng lương cơ sở từ ngày 1/7 nhằm kích thích tiêu dùng nội địa, hỗ trợ phục hồi tổng cầu; cùng Nghị quyết 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, hướng tới thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao.
Ở lĩnh vực tiền tệ, Thông tư 25/2026/TT-NHNN nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ mức 30% lên 40%; Công văn 4551/NHNN-CSTT cho phép cấp tín dụng đặc thù đối với 18 dự án hạ tầng trọng điểm với tổng nhu cầu vốn khoảng 752.000 tỷ đồng và không tính vào hạn mức tăng trưởng tín dụng hằng năm. Đây được xem là những chính sách quan trọng nhằm khơi thông dòng vốn cho nền kinh tế.
Theo Công ty Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam, Thông tư 25/2026/TT-NHNN có thể giải phóng khoảng 1 triệu tỷ đồng tín dụng trung và dài hạn, góp phần giảm chi phí vốn và tạo điều kiện hạ lãi suất cho vay. Trong khi đó, Công văn 4551/NHNN-CSTT mở rộng dư địa tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng, đồng thời định hướng dòng vốn vào các dự án hạ tầng trọng điểm.
Doanh nghiệp chủ động sẽ hưởng lợi sớm
Các nhóm ngành gắn liền với đầu tư công, vật liệu xây dựng và hạ tầng được kỳ vọng hưởng lợi sớm nhất trong chu kỳ tăng trưởng mới.
Trên thực tế, tác động của tăng trưởng kinh tế đến doanh nghiệp không diễn ra đồng thời. Thông thường, đầu tư công và tín dụng tạo hiệu ứng sớm nhất, kéo theo nhu cầu đối với vật liệu xây dựng, hạ tầng, logistics và dịch vụ tài chính.
Khi các dự án được triển khai, thu nhập và việc làm cải thiện sẽ thúc đẩy tiêu dùng trong nước, mở ra cơ hội cho nhóm bán lẻ, hàng tiêu dùng và dịch vụ. Tiếp đó, khi niềm tin thị trường phục hồi, khu vực tư nhân sẽ mạnh dạn mở rộng đầu tư, hình thành chu kỳ tăng trưởng mới.
Theo các công ty chứng khoán, triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp trong nửa cuối năm tích cực hơn nhờ kỳ vọng nền kinh tế tăng tốc. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi sẽ phân hóa rõ rệt giữa các ngành cũng như giữa các doanh nghiệp trong cùng ngành.
Báo cáo của SSI Research cho thấy, lợi nhuận sau thuế quý II/2026 của Cao su Phước Hòa ước tính tăng 1.272% so với cùng kỳ; Than Vàng Danh tăng 177%, FPT Retail (mã FRT) tăng 78%, Thế Giới Di Động (mã MWG) tăng 69%, Hòa Phát (mã HPG) tăng 52%. Ngược lại, IDICO (mã IDC), Kinh Bắc (mã KBC) và Becamex IDC (mã BCM) có thể ghi nhận lợi nhuận suy giảm do nền so sánh cao hoặc tiến độ ghi nhận doanh thu chậm hơn kỳ vọng.
Ngoài ra, SSI Research dự báo lợi nhuận của Sacombank (mã STB), PV GAS (mã GAS), Hải An (mã HAH), Nhơn Trạch 2 (mã NT2)... có thể giảm so với cùng kỳ, trong khi Imexpharm (mã IMP) và VIB chỉ duy trì mức tăng trưởng thấp hoặc đi ngang.
Trong báo cáo chiến lược mới công bố, SSI Research nhận định, bức tranh kinh tế Việt Nam nửa cuối năm vẫn tích cực, trong đó yếu tố quyết định là hiệu quả thực thi chính sách. Lợi nhuận doanh nghiệp nhiều khả năng tăng trưởng trên diện rộng ở các nhóm ngân hàng, bán lẻ, vật liệu xây dựng, cao su và thực phẩm - đồ uống. Trong khi đó, doanh nghiệp phân bón và dầu khí trung nguồn có thể chịu áp lực do phải trích lập dự phòng hàng tồn kho sau khi giá dầu giảm mạnh.
Nhóm hưởng lợi sớm nhất nhiều khả năng vẫn là các doanh nghiệp gắn với đầu tư công. Các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng, vật liệu xây dựng, thép, đá xây dựng... được kỳ vọng hưởng lợi khi tiến độ giải ngân tiếp tục được đẩy nhanh.
Công ty Chứng khoán MB (MBS) dự báo, lợi nhuận nhóm vật liệu xây dựng quý II tăng khoảng 11%, nhờ động lực từ đầu tư công và nhu cầu xây dựng dân dụng. Tiêu thụ thép nội địa tăng 21%, trong đó thép xây dựng tăng 27% và HRC tăng 24%.
Đối với bất động sản khu công nghiệp, MBS kỳ vọng lợi nhuận tăng khoảng 58%, chủ yếu nhờ khoản đền bù đất tăng mạnh tại Cao su Phước Hòa và Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (mã GVR).
Nhóm ngân hàng cũng được kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận khoảng 16% khi tăng trưởng tín dụng đến cuối quý II ước đạt khoảng 9% so với đầu năm, tiếp tục được dẫn dắt bởi khách hàng doanh nghiệp.
Ở chiều ngược lại, lợi nhuận ngành hàng không được dự báo giảm 61%, trong khi nhóm doanh nghiệp xuất khẩu có thể giảm khoảng 35% do chi phí gia tăng.
Ngay trong lĩnh vực bất động sản cũng xuất hiện sự phân hóa rõ rệt. Theo MBS, bất động sản khu công nghiệp tiếp tục được đánh giá tích cực nhờ dòng vốn FDI duy trì đà tăng và tác động từ Nghị quyết 10-NQ/TW. Các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất lớn, sẵn sàng chuyển đổi mục đích sử dụng sẽ có nhiều lợi thế trong chu kỳ phát triển mới. Trong khi đó, bất động sản dân cư vẫn đối mặt nhiều thách thức, lợi nhuận có thể chỉ tăng khoảng 9%. Mặt bằng lãi suất cho vay bất động sản tăng lên 12-13%/năm, cùng tâm lý chờ quy hoạch tại một số đô thị lớn, đang ảnh hưởng đến thanh khoản thị trường.
Đáng chú ý, tăng trưởng kinh tế cao không đồng nghĩa mọi doanh nghiệp đều tự động gia tăng lợi nhuận. Ngay trong cùng một ngành, doanh nghiệp có năng lực sản xuất lớn hơn, khả năng mở rộng công suất nhanh, quản trị tài chính hiệu quả sẽ tận dụng cơ hội tốt hơn. Ngược lại, doanh nghiệp hạn chế về vốn, công nghệ hoặc thị trường có thể đứng ngoài làn sóng tăng trưởng.
PGS.TS. Vũ Sỹ Cường, chuyên gia kinh tế, Học viện Tài chính nhận định, chỉ khi đầu tư công được giải ngân đúng tiến độ, dòng vốn FDI gắn kết chặt chẽ hơn với doanh nghiệp trong nước, tín dụng được phân bổ vào các lĩnh vực tạo giá trị gia tăng cao và các rào cản thể chế được tháo gỡ kịp thời, các nguồn lực hiện có mới có thể chuyển hóa thành năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Trong khi đó, ông Phạm Ngọc Thạch, Phó trưởng ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho rằng, cải cách thể chế vẫn là dư địa hỗ trợ doanh nghiệp lớn nhất hiện nay. Theo ông Thạch, cần tiếp tục cắt giảm chi phí tuân thủ, đơn giản hóa các quy định về thuế, kế toán và hóa đơn điện tử, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
