2025 - năm tăng điểm mạnh nhưng phân hóa sâu
Năm 2025 được xem là một năm đặc biệt của thị trường chứng khoán Việt Nam, khi nhiều yếu tố trái chiều cùng tồn tại. Thị trường vừa chịu tác động từ lo ngại suy thoái kinh tế toàn cầu, căng thẳng thương mại và chính sách thuế quan, vừa được nâng đỡ bởi kỳ vọng nâng hạng và triển vọng tăng trưởng tích cực của kinh tế trong nước.
Trong quý I/2025, VN-Index tăng nhẹ 3,2% so với quý trước đó, trong bối cảnh thanh khoản duy trì ở mức thấp. Sang quý II, thị trường ghi nhận cú điều chỉnh mạnh trong tháng 4/2025 sau thông tin Mỹ áp thuế đối ứng trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, lực cầu nhanh chóng quay trở lại, giúp VN-Index phục hồi và kết thúc quý II với mức tăng 5,3% so với quý trước.
Đà tăng trở nên rõ nét hơn trong quý III/2025. VN-Index đóng cửa quý III ở mức 1.661,7 điểm, tăng 20,75% so với quý II. Sang quý IV/2025, chỉ số tiếp tục ghi nhận đà tăng và lập đỉnh mới tại 1.805,93 trong phiên 25/12/2025, ghi nhận mức tăng 42,5% so với cuối năm 2024.
 |
Ông Phan Tấn Nhật, Chuyên gia Chiến lược thị trường Công ty Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội |
Xét trong lịch sử, mức tăng này thuộc nhóm cao nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam, chỉ đứng sau một số giai đoạn đặc biệt như năm 2006 (Việt Nam gia nhập WTO), năm 2009 (phục hồi sau khủng hoảng tài chính toàn cầu), năm 2017 (trước chiến tranh thương mại Mỹ - Trung) và năm 2021 (phục hồi hậu đại dịch).
Điểm đáng chú ý của thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2025 nằm ở cấu trúc tăng trưởng mang tính tập trung cao. Nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup có ảnh hưởng vượt trội lên chỉ số VN-Index. Nếu loại bỏ tác động của nhóm này, mức tăng thực chất của VN-Index trong năm 2025 chỉ khoảng 10%. Điều đó cho thấy phần lớn cổ phiếu có diễn biến giá kém tích cực, dù kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp vẫn tăng trưởng tương đối ổn định. Diễn biến trên phản ánh rõ quá trình tái định giá đang diễn ra giữa các nhóm ngành trong bối cảnh thị trường bước sang giai đoạn mới - được nâng hạng lên thị trường mới nổi.
Về nền tảng vĩ mô, thị trường năm 2025 được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố tích cực: GDP tăng trưởng khoảng 8%; mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 ở mức trên 10%; mặt bằng lãi suất duy trì ở mức thấp; tăng trưởng tín dụng tích cực cùng với kỳ vọng từ các động lực tăng trưởng mới theo các Nghị quyết 57, 59, 66, 68-NQ/TW ban hành trong năm 2025. Đáng chú ý, mặt bằng định giá chung của thị trường cuối năm 2025 vẫn ở mức tương đối hợp lý, với P/E khoảng 14,7 lần, P/B khoảng 2 lần và vốn hóa thị trường tương đương khoảng 77% GDP năm 2024.
Triển vọng 2026: Phân hóa mạnh và lựa chọn có trọng tâm
Năm 2026, thị trường chứng khoán trong nước được dự báo sẽ đối diện với những thử thách mới, trong bối cảnh dòng tiền chịu tác động đan xen từ các yếu tố toàn cầu và nội tại nền kinh tế trong nước.
Trên bình diện quốc tế, căng thẳng địa chính trị, xung đột thương mại, xu hướng áp đặt thuế quan và cạnh tranh công nghệ dự báo chưa sớm hạ nhiệt. Các quốc gia lớn ngày càng tận dụng lợi thế về năng lượng, công nghệ lõi như chip bán dẫn, đất hiếm cũng như quy mô thị trường tiêu thụ để tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Xu hướng này khiến dòng chảy thương mại toàn cầu thu hẹp và buộc nhiều nền kinh tế phải ưu tiên tự chủ các nguồn cung chiến lược, từ an ninh năng lượng đến an ninh công nghệ và an ninh kinh tế.
Ở trong nước, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 trên 10%. Để hiện thực hóa mục tiêu này, ba trụ cột tăng trưởng chính được kỳ vọng gồm: đẩy mạnh đầu tư công, kích thích tiêu dùng nội địa và duy trì ổn định hoạt động xuất nhập khẩu cùng dòng vốn FDI chất lượng cao.
Trên cơ sở đó, thị trường chứng khoán năm 2026 nhiều khả năng sẽ vận động theo hướng phân hóa rõ nét hơn, thay vì lan tỏa đồng đều. Dòng tiền có xu hướng tập trung vào các nhóm ngành gắn với động lực tăng trưởng nội tại và đóng vai trò nền tảng của nền kinh tế. Nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup đã có mức tăng giá vượt trội và tạo ảnh hưởng đột biến lên VN-Index trong năm 2025; do đó, trong năm 2026, khả năng nhóm này chịu áp lực điều chỉnh và tác động kém tích cực tới chỉ số chung là kịch bản cần được tính đến.
Chúng tôi đã xây dựng hai kịch bản cho chỉ số VN-Index trong năm 2026. Ở kịch bản cơ sở, sau khi lập đỉnh 1.805,93 điểm trong năm 2025, VN-Index có thể chịu áp lực điều chỉnh, kiểm định lại vùng 1.500 - 1.580 điểm. Đây được xem là vùng giá phù hợp để nhà đầu tư chọn lọc các vị thế trung hạn. Sau giai đoạn điều chỉnh, chỉ số có thể quay lại xu hướng tăng trung - dài hạn, hướng tới vùng mục tiêu 1.900 - 1.950 điểm, thậm chí mở rộng lên 2.000 điểm.
Ở kịch bản kém tích cực hơn, VN-Index có thể điều chỉnh sâu hơn về vùng 1.450 - 1.500 điểm trước khi phục hồi và kiểm định lại vùng đỉnh 1.800 điểm của năm 2025. Khi đó, thị trường nhiều khả năng dao động trong biên độ rộng từ 1.450 - 1.800 điểm trong phần lớn năm 2026.
Dòng tiền chọn lọc trong chu kỳ tái định giá mới
Năm 2026, dòng tiền trên thị trường chứng khoán dự báo tiếp tục phân hóa mạnh, ưu tiên các nhóm ngành có nền tảng cơ bản vững
Các dữ liệu định lượng và định tính cho thấy dòng tiền đang có xu hướng chọn lọc rõ rệt hơn, trong bối cảnh thị trường bước vào chu kỳ tái định giá mới. Cách tiếp cận của chúng tôi dựa trên hai trục chính: định giá cơ bản và xu hướng giá của các nhóm ngành tại thời điểm cuối năm 2025 (số liệu cập nhật đến ngày 25/12/2025).
Xét trên bình diện chung, mặt bằng định giá của thị trường chưa ở mức quá cao, với P/E trung bình khoảng 15 lần, P/B xấp xỉ 2 lần và ROE quanh 13,5%. Tuy nhiên, phía sau các chỉ số trung bình là sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngành về hiệu quả kinh doanh, chất lượng tài sản và triển vọng tăng trưởng.
Ngân hàng tiếp tục được đánh giá là nhóm ngành nền tảng của thị trường. Với tỷ trọng vốn hóa gần 30% toàn thị trường, đóng góp hơn 20% lợi nhuận sau thuế và mặt bằng định giá thấp nhất thị trường, ngân hàng vẫn giữ vai trò quan trọng đối với diễn biến chung của VN-Index. Dù xu hướng giá ngắn hạn chủ yếu ở trạng thái tích lũy và vai trò dẫn dắt chưa rõ nét như các chu kỳ trước, đây vẫn là nhóm phù hợp cho chiến lược đầu tư trung - dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng năm 2026 tiếp tục là biến số cần theo dõi.
Bên cạnh đó, nhóm cổ phiếu công nghệ - viễn thông nổi bật về chất lượng hoạt động và hiệu quả kinh doanh, với các chỉ số ROE và ROA thuộc nhóm cao nhất thị trường. Tuy nhiên, định giá của nhóm này hiện cao hơn mặt bằng chung, do đó, chiến lược phù hợp là nắm giữ chọn lọc và ưu tiên giải ngân khi thị trường xuất hiện các nhịp điều chỉnh.
Ở chiều ngược lại, nhóm bất động sản dân dụng dù có quy mô vốn hóa lớn và ảnh hưởng mạnh tới chỉ số, song vẫn đối mặt với hiệu quả kinh doanh thấp và định giá kém hấp dẫn, chịu tác động lớn từ yếu tố chu kỳ và chính sách. Dòng tiền hiện chủ yếu tập trung vào một số cổ phiếu đầu ngành, đặc biệt là nhóm liên quan đến Vingroup, trong khi phần còn lại của ngành vẫn còn nhiều thách thức.
Trong bức tranh phân hóa đó, nhóm bất động sản khu công nghiệp được đánh giá tích cực hơn về chất lượng hoạt động, với biên lợi nhuận gộp cao, ROA tốt và mặt bằng định giá thấp hơn thị trường chung. Nhóm này phù hợp với chiến lược đầu tư trung dài hạn, nhất là với nhà đầu tư ưu tiên dòng tiền cổ tức ổn định.
Đối với nhóm tiêu dùng và bán lẻ, hiệu quả kinh doanh nhìn chung tích cực, song mặt bằng định giá đã ở mức cao. Chiến lược phù hợp là chọn lọc kỹ lưỡng các doanh nghiệp đầu ngành có lợi thế quy mô và khả năng duy trì biên lợi nhuận.
Ở góc độ phòng thủ, nhóm điện - nước - môi trường tiếp tục phù hợp với chiến lược đầu tư dòng tiền cổ tức nhờ tăng trưởng ổn định và định giá thấp.
Trong khi đó, nhóm chứng khoán mang tính chu kỳ cao, triển vọng phụ thuộc lớn vào sự cải thiện thanh khoản và xu hướng dòng tiền trong năm 2026.
Nhìn tổng thể, dù VN-Index duy trì xu hướng tăng trung dài hạn, động lực tăng điểm trong năm 2025 mang tính tập trung cao, khiến hiệu suất của nhiều nhóm ngành kém hơn chỉ số chung. Bước sang năm 2026, dòng tiền sẽ tiếp tục phân hóa mạnh, ưu tiên các nhóm ngành có nền tảng cơ bản vững, định giá hợp lý và gắn với động lực tăng trưởng dài hạn, thay vì lan tỏa đồng đều trên toàn thị trường.
