Tăng trưởng vẫn vững dù nhiều biến số
Bước sang năm 2027, Đông Nam Á được kỳ vọng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng nhờ những động lực mới: đa dạng hóa chuỗi cung ứng thu hút các khoản đầu tư mới, nhu cầu về công nghệ thúc đẩy xuất khẩu, trong khi sức mua ngày càng tăng mở rộng dư địa cho thị trường nội khối.
Tuy nhiên, triển vọng này vẫn chịu sức ép từ đà chậm lại của kinh tế toàn cầu, căng thẳng thương mại và công nghệ Mỹ – Trung, cùng những biến động trên thị trường năng lượng. Đây là những vấn đề trọng tâm được thảo luận tại phiên "Triển vọng kinh tế toàn cầu: Tác động đối với khu vực" của hội nghị.
 |
Toàn cảnh Hội nghị Fortune Southeast Asia 500 Summit 2026 |
Theo cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Ted Osius, kinh tế toàn cầu dự kiến tăng khoảng 2,7%, và có thể đạt 2,8% trong năm 2027; riêng châu Á ở mức 4,9%. Các sự kiện bên ngoài có thể gây ảnh hưởng, song nền kinh tế vẫn duy trì mức tăng trưởng đáng kể.
Ông Osius cho rằng Việt Nam tiếp tục là bên hưởng lợi từ những dịch chuyển hiện nay. Việt Nam có hệ thống chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo, đã chuẩn bị hạ tầng để đón làn sóng đầu tư mới, cùng lực lượng lao động trẻ sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hằng ngày, kể cả trong các hoạt động sáng tạo. "AI đã hiện diện và sẽ không có chuyện quay lại thời kỳ trước đó", ông nói.
Đồng Chủ tịch SEA500 Summit, ông Lee Williamson, Giám đốc Biên tập châu Á của Fortune, nhấn mạnh rằng nếu đặt các rủi ro chính trị và rủi ro khác sang một bên, Đông Nam Á vẫn đang phát triển rất tốt. Môi trường an ninh, hòa bình ổn định là điều kiện then chốt cho sự phát triển này. Các nền kinh tế trong khu vực hướng tới cơ chế hợp tác quốc tế, tuân thủ luật pháp và các nguyên tắc quốc tế, đồng thời linh hoạt trong việc mở rộng quan hệ đối tác. Nhiều nước vừa xuất khẩu sang Mỹ vừa duy trì hợp tác với Trung Quốc, với chính sách phát triển kinh tế linh hoạt và tự chủ.
Từ thu hút nhà máy đến nâng cao năng lực nội địa
Khi chuỗi cung ứng toàn cầu thay đổi, Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, đang đón làn sóng đầu tư mới vào điện tử, bán dẫn, xe điện, trung tâm dữ liệu và sản xuất tiên tiến. Song theo các diễn giả, thu hút được nhà máy mới chỉ là một phần của mục tiêu. Các nền kinh tế đang tìm cách tận dụng dòng vốn để nâng cao năng lực trong nước, phát triển doanh nghiệp nội địa vững mạnh hơn và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Câu hỏi đặt ra là yếu tố nào sẽ quyết định nền kinh tế nào vươn lên nhanh nhất trong chuỗi giá trị khi cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư chất lượng cao ngày càng gay gắt.
Theo ông Salil Chari, Chủ tịch khu vực châu Á - Thái Bình Dương của FedEx, mạng lưới của tập đoàn kết nối các thị trường chiếm tới 99% GDP toàn cầu, nên có góc nhìn trực tiếp về những thay đổi trong dòng thương mại. Đông Nam Á có vị thế rất rõ ràng trong sự dịch chuyển này. Riêng với Việt Nam, khối lượng giao thương với Singapore và Malaysia đã tăng gấp ba lần. Nhiều khách hàng của FedEx tại Việt Nam đang tìm cách kết nối các hệ thống công nghệ với nhau, trong đó có các trung tâm dữ liệu.
Tuy nhiên, các thị trường và doanh nghiệp đều đang phải chịu áp lực cạnh tranh từ dư thừa công suất. Ông Thammasak Sethaudom, Chủ tịch kiêm CEO SCG, cho rằng tình trạng dư thừa công suất tại Trung Quốc đang đưa vào thị trường nhiều sản phẩm có giá cạnh tranh, buộc mọi ngành nghề phải thích ứng. "Để tồn tại trong 10 năm tới, chúng ta phải có lời giải cho bài toán cạnh tranh này", ông nói.
Theo ông Thammasak Sethaudom, SCG đang tái cấu trúc theo hướng loại bỏ các nhà máy nhỏ, xây dựng nhà máy quy mô lớn hơn, đầu tư vào chuỗi giá trị và tự động hóa. Tự động hóa không chỉ nhằm tiết kiệm chi phí nhân công, vốn chỉ là lợi thế nhỏ, mà quan trọng hơn là nâng cao độ chính xác và chất lượng sản phẩm. Doanh nghiệp cần nhìn rộng hơn phạm vi một quốc gia: SCG đặt mục tiêu vận hành ở quy mô thị trường ASEAN thay vì riêng Việt Nam.
Về đầu tư, SCG đang chuẩn bị mua giấy phép các phần mềm công nghệ mới và xây dựng trung tâm kết nối hệ thống công nghệ. Một số khoản đầu tư cần 5–10 năm, trong khi số khác có thể thu hồi vốn trong vòng 2 năm. Thay vì tự phát triển từ đầu, tập đoàn chọn đầu tư vào những công ty công nghệ giỏi nhất toàn cầu.
Từ người dùng thành người tạo ra công nghệ, ông Liher Urbizu, Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành SAP Đông Nam Á, nhận định sức mạnh của khối ASEAN đang thể hiện rõ: nhiều doanh nghiệp trong nhóm 100 doanh nghiệp có khối lượng thương mại lớn nhất toàn cầu đến từ châu Á. ASEAN đang chuyển dịch từ vai trò nơi sử dụng công nghệ sang nơi tạo ra công nghệ, và trong hai năm qua nhiều khoản đầu tư đã đổ vào xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo trong khu vực.
Căng thẳng địa chính trị, sự dịch chuyển chuỗi cung ứng và chủ nghĩa bảo hộ gia tăng đang buộc doanh nghiệp xem xét lại cách thức và địa bàn hoạt động. Khi các công ty đa dạng hóa nguồn cung, sản xuất và đầu tư, Đông Nam Á trở thành mắt xích ngày càng quan trọng trong mạng lưới thương mại toàn cầu.
Điều còn bỏ ngỏ là khu vực sẽ tận dụng đà này ra sao để thúc đẩy giao thương và hội nhập sâu rộng hơn; doanh nghiệp cần chiến lược nào để ứng phó với thuế quan, sự phức tạp về quy định và bất ổn địa chính trị; và các nhà cung cấp dịch vụ logistics, tổ chức tài chính có thể hỗ trợ quản trị rủi ro, khai thác cơ hội xuyên biên giới ra sao. Theo nhiều diễn giả, lời giải nằm ở sự kết hợp giữa quy mô khu vực, tự động hóa, ứng dụng AI và đầu tư dài hạn vào năng lực nội tại.
