Câu chuyện làm thế nào để nhiều thế hệ cùng làm việc, cùng phát triển và vẫn giữ được sự gắn kết trở thành một vấn đề được nhiều doanh nghiệp đặc biệt quan tâm và chia sẻ tại Workplace Culture Masterclass 05 do Great Place To Work tổ chức ngày 22/9
Theo bà Hà Minh Châu, Chuyên gia tư vấn cấp cao Great Place To Work ASEAN & ANZ, Gen Z có xu hướng tìm kiếm “meaning” (ý nghĩa) trong công việc. Nếu các thế hệ trước thường đặt nặng vấn đề có công việc ổn định, thu nhập và trách nhiệm với gia đình; người trẻ ngày nay muốn nhìn thấy mối liên hệ giữa những gì họ làm mỗi ngày với một mục tiêu có giá trị đối với bản thân.
Điều này khiến doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận. Không thể chỉ yêu cầu người trẻ “gắn bó” mà không cho họ thấy vì sao công việc của mình đáng để gắn bó.
Nhưng với những người lao động có thâm niên, điều họ cần không đơn thuần là một vị trí hay mức thu nhập. Theo bà Châu, đó còn là nhu cầu ghi nhận đối với những giá trị họ đã tích lũy.
Đặc biệt, đằng sau nhu cầu ấy còn là “tacit knowledge” (tri thức ẩn) - những kinh nghiệm được hình thành qua nhiều năm va chạm thực tế, hiểu con người, hiểu doanh nghiệp và biết cách xử lý những tình huống không nằm trong bất kỳ quy trình nào. Đó có thể là cách làm một đề xuất để dễ được phê duyệt hơn, cách xử lý một vấn đề để công việc vận hành trơn tru hay khả năng nhận ra một rủi ro trước khi nó trở thành sự cố.
Tuy nhiên, trong bối cảnh công nghệ và trí tuệ nhân tạo thay đổi nhanh chóng, những người có nhiều năm kinh nghiệm lại gặp tâm lý lo ngại về nguy cơ bị thay thế hoặc đào thải. Vì vậy, việc doanh nghiệp ghi nhận vai trò và kinh nghiệm của họ trở nên quan trọng.
“Trí tuệ nhân tạo chỉ cho chúng ta tri thức tường minh, còn tri thức ẩn bắt buộc phải đến những người có tuổi, gọi là wisdom (sự từng trải)”, bà Châu nói và nhấn mạnh thêm, những kiến thức này cần được truyền lại trong một tổ chức nhiều thế hệ thông qua các chương trình cố vấn, đồng hành hoặc những hình thức kết nối giữa nhân sự lâu năm và người mới.
Như vậy, bài toán nhân sự trong một tổ chức nhiều thế hệ không đơn giản là tìm cách để Gen Z hòa nhập với những giá trị sẵn có. Người trẻ cần được trao không gian để thể hiện cá tính, tìm thấy ý nghĩa trong công việc và đóng góp bằng những cách mới; trong khi những người đi trước cần được ghi nhận về kinh nghiệm và những tri thức không dễ dàng thay thế.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, bà Thanh Nguyễn, Giám đốc Nhân sự Perfetti Van Melle Việt Nam cho rằng, sự khác biệt giữa các thế hệ là điều không thể tránh khỏi. Người đi trước có thể coi việc có mặt tại văn phòng từ 8 giờ sáng đến 5 giờ chiều là một phần của kỷ luật, trong khi Gen Z có xu hướng muốn “flexible working” (làm việc linh hoạt) và thể hiện cá tính rõ hơn.
 |
| Các diễn giả cho rằng, lao động đa thế hệ đang buộc doanh nghiệp phải thay đổi cách quản trị, dung hòa khác biệt và tạo không gian để mỗi thế hệ phát huy thế mạnh. |
Nhưng theo bà Thanh, điểm chung quan trọng hơn sự khác biệt: ai cũng muốn năng lực của mình được nhìn nhận và đóng góp của mình có giá trị.
“Cái mình cần tập trung là kết quả công việc và giá trị mà các bạn tạo ra cho doanh nghiệp là gì”, bà nói.
Đó cũng là cách Perfetti Van Melle Việt Nam tiếp cận lực lượng nhân sự trẻ. Mỗi năm doanh nghiệp tuyển khoảng 10-15 thực tập sinh; sau khoảng 6 tháng, nhiều người được giữ lại. Với chương trình management trainee (quản trị viên tập sự), nhân sự trẻ tiếp tục có cơ hội phát triển trong tổ chức.
Theo bà Thanh, những người trẻ này mang đến sự nhiệt huyết, ý tưởng mới và cách làm mới. Điều quan trọng là doanh nghiệp phải đón nhận sự khác biệt thay vì cố đưa tất cả về một khuôn mẫu.
Khi đó, bài toán đa thế hệ không còn là câu chuyện doanh nghiệp phải chọn đứng về phía người trẻ hay người có kinh nghiệm. Một tổ chức biết kết nối hai nguồn lực này có thể vừa làm mới mình, vừa giữ được những giá trị đã được tích lũy qua nhiều năm.
