Nâng chất thị trường chứng khoán

Góp sức cùng thành công chung của thị trường

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã ghi dấu nhiều bước tiến tích cực trong năm 2025. Bất chấp những biến động phức tạp của tình hình địa chính trị và kinh tế toàn cầu, thị trường trong nước vẫn có một năm tăng trưởng mạnh mẽ, thiết lập các kỷ lục mới cả về điểm số lẫn thanh khoản.

Đáng chú ý, trong năm 2025, FTSE Russell đã chính thức công bố Việt Nam đáp ứng đầy đủ các tiêu chí và nâng hạng thị trường chứng khoán từ cận biên lên mới nổi thứ cấp. Đây là bước tiến quan trọng, bởi nâng hạng không chỉ dừng lại ở việc đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật của các tổ chức xếp hạng quốc tế, mà còn phản ánh quá trình nâng cấp toàn diện về chất lượng vận hành, chuẩn mực quản trị và cấu trúc thị trường. Do đó, quá trình nâng hạng đòi hỏi sự đồng bộ ở mọi phương diện, từ khuôn khổ pháp lý, hạ tầng kỹ thuật, hệ thống sản phẩm cho đến chất lượng các chủ thể tham gia thị trường.

Năm 2025 cũng ghi nhận thêm một dấu mốc quan trọng khi Hệ thống công nghệ thông tin mới (KRX) được đưa vào vận hành ổn định, an toàn và thông suốt từ tháng 5/2025. Việc hệ thống KRX chính thức đi vào hoạt động được xem là bước ngoặt lớn, giúp thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực quốc tế về thanh khoản, an toàn hệ thống và khả năng mở rộng.

Ông Nguyễn Tiến Dũng , Phó tổng giám đốc Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam (VNX)

Song song với quá trình hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, năm 2025 cũng chứng kiến những bước tiến mới về hàng hóa và sản phẩm trên thị trường. Thị trường cổ phiếu đón nhận thêm nhiều doanh nghiệp niêm yết mới, thu hút sự quan tâm lớn của nhà đầu tư. Trên thị trường phái sinh, Hợp đồng tương lai chỉ số VN100 được đưa vào giao dịch tại Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội từ ngày 10/10/2025.

Những kết quả đạt được trong năm 2025 là thành quả chung của toàn thị trường, dưới sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Chính phủ và Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cùng sự phối hợp hiệu quả của các bộ, ngành, đơn vị liên quan, đặc biệt là nỗ lực và quyết tâm của toàn ngành chứng khoán, trong đó có đóng góp của VNX.

Theo đó, dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, VNX đã phát huy vai trò điều phối, chỉ đạo và đôn đốc các công ty con, kịp thời đề xuất, báo cáo để đưa hệ thống KRX vào vận hành an toàn, hiệu quả. Việc KRX vận hành thành công không chỉ đáp ứng nhu cầu giao dịch hiện tại, mà còn mở ra dư địa triển khai các sản phẩm mới và các cơ chế giao dịch hiện đại hơn trong tương lai.

Hệ thống mới và sản phẩm mới cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện đồng bộ hàng loạt quy định, quy chế liên quan. Trong năm qua, VNX đã ban hành 5 quy chế phục vụ cho việc vận hành hệ thống KRX, đồng thời ban hành mới hoặc sửa đổi nhiều quy chế nghiệp vụ khác, như quy chế hướng dẫn hoạt động thành viên tạo lập thị trường chứng chỉ quỹ ETF, quy chế liên quan đến chỉ số, hay quy chế thành viên giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, qua đó tạo thuận lợi cho việc kết nối và giao dịch trực tuyến.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh thị trường diễn biến sôi động, năm 2025, VNX cũng thể hiện rõ vai trò trong công tác giám sát thông qua việc chỉ đạo các công ty con triển khai đồng bộ các hoạt động giám sát, góp phần bảo đảm thị trường chứng khoán vận hành an toàn, minh bạch và hiệu quả.

2026 - Nỗ lực cho bước chuyển mới

Nâng hạng không chỉ là đạt tiêu chí kỹ thuật, mà là quá trình nâng cấp toàn diện chất lượng vận hành, quản trị và cấu trúc thị trường.

Trên nền tảng những kết quả đạt được trong năm 2025, năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ bước sang một giai đoạn phát triển mới - giai đoạn của thị trường mới nổi. Việc nâng hạng có hiệu lực chính thức trong năm 2026 đi kèm với những yêu cầu cao hơn về tính chuyên nghiệp và chuẩn mực vận hành. Đây vừa là áp lực, vừa là động lực để VNX và các đơn vị liên quan tiếp tục nỗ lực triển khai hiệu quả các kế hoạch và định hướng đã đề ra.

Bên cạnh các hoạt động thường xuyên, ngay từ những tháng đầu năm 2026, VNX đã tập trung triển khai nhiều nhóm công việc trọng tâm. Mặc dù hệ thống KRX đã vận hành hiệu quả và tạo ra bước ngoặt lớn cho thị trường, song hệ thống này vẫn cần tiếp tục được nâng cấp và mở rộng. Việc nâng hạng sẽ kéo theo sự tham gia của các dòng vốn mới; do đó, dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, VNX cùng các công ty con đang triển khai các kế hoạch nâng cấp hạ tầng công nghệ. Năm 2026 sẽ là giai đoạn tiếp tục hoàn thiện, tối ưu và khai thác sâu hơn các tính năng của hệ thống, nhằm đáp ứng yêu cầu gia tăng về quy mô giao dịch, sự đa dạng của sản phẩm và mức độ tham gia ngày càng cao của nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Bên cạnh đó, VNX đang đẩy mạnh khuyến khích các doanh nghiệp nâng cao tiêu chuẩn quản trị, minh bạch thông tin và tích hợp bộ tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) vào chiến lược phát triển bền vững để tăng thương hiệu. Chiến lược này bao gồm tăng cường đào tạo, áp dụng các chuẩn mực rủi ro quốc tế (như Basel III, IFRS 9).

Cùng với các thị trường và sản phẩm truyền thống, dự kiến trong năm 2026, thị trường sẽ đón nhận thêm nhiều hàng hóa mới, qua đó gia tăng tính sôi động. Thời gian qua, Bộ Tài chính đã ban hành nhiều văn bản pháp lý quan trọng; đồng thời, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang tiếp tục hoàn thiện các văn bản còn lại để trình các cấp có thẩm quyền ban hành. Đây sẽ là cơ sở để thị trường đón thêm nguồn hàng mới từ cổ phần hóa gắn với niêm yết, doanh nghiệp FDI, cũng như tạo điều kiện cho doanh nghiệp huy động vốn trái phiếu một cách minh bạch, hiệu quả. Điều này đòi hỏi VNX và các công ty con tiếp tục nâng cao vai trò trong công tác giám sát giao dịch và giám sát tuân thủ.

Hiện VNX đang từng bước chuẩn bị cho khả năng triển khai các sản phẩm và thị trường mới. Theo đó, VNX đã chỉ đạo HNX nghiên cứu, xây dựng đề án sản phẩm phái sinh vàng và chứng chỉ quỹ ETF vàng, cũng như phương án thành lập sàn giao dịch vốn cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo chỉ đạo của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Song song, VNX đang tiến hành khảo sát các quỹ đầu tư và thành viên thị trường nhằm đánh giá nhu cầu đối với sản phẩm chứng chỉ lưu ký (DR), làm cơ sở báo cáo cơ quan quản lý xem xét triển khai. Đồng thời, VNX tiếp nhận, rà soát các đề xuất xây dựng chỉ số mới, cải tiến các bộ chỉ số hiện hành, phối hợp với HOSE và HNX trong công tác xây dựng, quản lý và vận hành chỉ số theo đề xuất của các tổ chức và công ty quản lý quỹ. Ngoài ra, VNX cũng bám sát tiến độ xây dựng hành lang pháp lý cho sàn giao dịch carbon, chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết để sẵn sàng triển khai khi nghị định liên quan được ban hành.

Với các giải pháp đồng bộ từ hạ tầng, pháp lý, sản phẩm đến giám sát và hợp tác quốc tế, VNX sẽ tiếp tục đồng hành cùng ngành chứng khoán hướng tới mục tiêu xây dựng một thị trường chứng khoán Việt Nam minh bạch, hiện đại, có khả năng chống chịu tốt trước các cú sốc bên ngoài và đủ sức hấp dẫn dòng vốn đầu tư trung - dài hạn. Đây chính là nền tảng để thị trường không chỉ “được nâng hạng”, mà còn “xứng tầm” với vị thế mới trong chu kỳ phát triển tiếp theo.