Tăng trưởng cao cần một cấu trúc vốn mới
Phát biểu khai mạc Techcombank Investment Summit 2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho rằng năm 2026 mở ra một giai đoạn phát triển mới, khi Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Nhưng để biến mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030 thành hiện thực, nền kinh tế không chỉ cần một lượng vốn lớn hơn, mà điều quan trọng hơn là một bước chuyển mạnh mẽ về năng suất, chất lượng thể chế và hiệu quả phân bổ nguồn lực.
Trong bức tranh đó, ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục là nền tảng để củng cố niềm tin và sức hấp dẫn của môi trường đầu tư. Kiểm soát lạm phát, ổn định lãi suất, tỷ giá và các cân đối lớn giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể dự báo tốt hơn chi phí, hiệu quả dự án, từ đó có cơ sở để đưa ra những quyết định đầu tư dài hạn.
“Ổn định kinh tế vĩ mô là nền tảng củng cố niềm tin và nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư”, Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh nhấn mạnh.
Theo Phó Thống đốc, thời gian tới, NHNN tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác, hướng tới kiểm soát lạm phát, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng bền vững. Tuy nhiên, ổn định vĩ mô mới là điều kiện nền tảng. Khi Việt Nam bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, bài toán lớn hơn nằm ở khả năng huy động và phân bổ nguồn lực cho những lĩnh vực có nhu cầu vốn rất lớn.
Giao thông, năng lượng, đô thị, logistics, hạ tầng số... đều cần nguồn vốn quy mô lớn, trong khi thời gian triển khai và hoàn vốn của các dự án thường kéo dài. Đây là khoảng cách mà một kênh vốn đơn lẻ khó có thể đáp ứng. Bởi vậy, bên cạnh vai trò dẫn dắt của đầu tư công, Việt Nam cần huy động hiệu quả hơn nguồn lực từ khu vực tư nhân, các nhà đầu tư tổ chức, thị trường vốn trong nước và các dòng vốn dài hạn quốc tế.
Điểm đáng chú ý trong thông điệp của Phó Thống đốc là bài toán vốn cho tăng trưởng không được đặt đơn thuần dưới góc độ “có thêm tín dụng”. Khi quy mô đầu tư lớn hơn, kỳ hạn vốn dài hơn và cấu trúc dự án phức tạp hơn, yêu cầu đặt ra là phải hình thành một hệ sinh thái tài chính có khả năng huy động, phân bổ và chia sẻ rủi ro hiệu quả hơn. Nói cách khác, tăng trưởng cao đang đặt ra yêu cầu không chỉ về quy mô dòng vốn, mà cả về cách dòng vốn được tổ chức và vận hành trong nền kinh tế.
Ngân hàng phải đi xa hơn vai trò “người cho vay”
Trong cấu trúc tài chính đó, hệ thống ngân hàng vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Nhưng vai trò ấy, theo ông Cảnh, cần được mở rộng.
“Các ngân hàng thương mại cần từng bước trở thành đối tác tài chính toàn diện”, ông Cảnh nhấn mạnh.
Điều này đồng nghĩa ngân hàng không chỉ dừng ở việc cấp một khoản tín dụng, mà cần có năng lực tư vấn, cấu trúc và thu xếp giải pháp vốn phù hợp với từng dự án; nâng cao năng lực thẩm định, quản trị rủi ro, tài trợ hợp vốn và kết nối nguồn vốn trong nước với nguồn vốn quốc tế. Đặc biệt, với các dự án hạ tầng và những khoản đầu tư quy mô lớn, bài toán không chỉ là “cho vay bao nhiêu”. Một cấu trúc vốn phù hợp, phân bổ đúng nguồn vốn theo kỳ hạn và khả năng chia sẻ rủi ro giữa các chủ thể có thể quyết định tính khả thi và sức bền tài chính của cả dự án.
Đây cũng là lúc năng lực của ngân hàng được nhìn nhận ở một tầng cao hơn: từ người cung cấp vốn trở thành người thiết kế và kết nối các giải pháp tài chính. Tuy nhiên, mở rộng vai trò không có nghĩa hạ thấp chuẩn mực an toàn. Phó Thống đốc lưu ý, việc cung ứng vốn phải luôn gắn với an toàn hệ thống, chất lượng tín dụng và hiệu quả kinh tế, xã hội thực chất của dự án.
Đây là điểm cân bằng quan trọng trong bài toán vốn cho tăng trưởng: ngân hàng phải chủ động hơn, linh hoạt hơn và có khả năng cấu trúc những giải pháp tài chính phức tạp hơn, nhưng dòng vốn vẫn phải được đặt trong khuôn khổ quản trị rủi ro. Cùng lúc, thị trường vốn cần được phát triển cân bằng hơn với thị trường tiền tệ. Việt Nam cần mở rộng các kênh huy động vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp, qua đó tạo ra một hệ sinh thái tài chính đa tầng, minh bạch và vận hành hiệu quả.
Theo Phó Thống đốc, cấu trúc này sẽ góp phần giảm áp lực kỳ hạn lên hệ thống ngân hàng và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các biến động bên ngoài. Vì vậy, câu chuyện huy động vốn cho tăng trưởng không chỉ là huy động được bao nhiêu, mà còn là nguồn vốn được phân bổ qua kênh nào, với kỳ hạn nào và rủi ro được chia sẻ ra sao.
Trong một nền kinh tế hướng tới tăng trưởng cao, ngân hàng không thể một mình gánh toàn bộ nhu cầu vốn trung và dài hạn. Thị trường vốn, các nhà đầu tư tổ chức và dòng vốn quốc tế cần cùng tham gia để tạo nên một cấu trúc tài chính đủ chiều sâu cho giai đoạn phát triển mới. Và cùng với quy mô vốn, kỷ luật thị trường phải được đặt lên tương ứng.
“Tăng trưởng nhanh cần đi cùng ổn định kinh tế vĩ mô; huy động vốn lớn cần đi cùng kỷ luật thị trường; đổi mới sáng tạo cần đi cùng quản trị rủi ro”, Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh nhấn mạnh.
