Thị trường chờ chất xúc tác mới

Chất xúc tác chưa đủ lan tỏa

Khép lại nửa đầu năm 2026, dù chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị, biến động chính sách thương mại toàn cầu và tâm lý thận trọng của dòng vốn ngoại, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn ghi nhận VN-Index tăng 4,2%, phản ánh nền tảng kinh tế vĩ mô tiếp tục duy trì ổn định và niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng nền kinh tế.

Thị trường trong 6 tháng qua vận động trong bối cảnh hàng loạt chính sách mang tính nền tảng được triển khai. Trong đó, Bộ Chính trị liên tiếp ban hành Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), trong khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 168/NQ-CP cập nhật kịch bản tăng trưởng và các giải pháp trọng tâm nhằm hiện thực hóa mục tiêu GDP tăng từ 10% trở lên. Đặc biệt, việc FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng chứng khoán Việt Nam cũng là tín hiệu quan trọng hỗ trợ thị trường.

Xét diễn biến theo từng giai đoạn, Công ty Chứng khoán VNDIRECT đánh giá thị trường có khởi đầu năm tích cực nhờ nền tảng vĩ mô ổn định, thanh khoản được hỗ trợ bởi hoạt động bơm ròng quy mô lớn của Ngân hàng Nhà nước và kỳ vọng vào các chính sách thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, về cuối quý I, thị trường chịu áp lực điều chỉnh khi căng thẳng Mỹ - Iran leo thang, giá dầu Brent tiến sát 120 USD/thùng, đồng thời chính sách thuế mới của Mỹ khiến tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn.

Sang quý II, các yếu tố hỗ trợ dần quay trở lại. Căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt sau thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, trong khi trong nước liên tiếp xuất hiện những thông tin tích cực về lộ trình nâng hạng, Moody's nâng triển vọng tín nhiệm quốc gia lên “Tích cực” và bộ máy Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031 được kiện toàn.

Những yếu tố này giúp VN-Index lấy lại đà tăng, thậm chí thiết lập mức đỉnh lịch sử 1.927,94 điểm trong phiên 18/5 trước khi bước vào nhịp điều chỉnh kỹ thuật.

Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tích cực của chỉ số là sự phân hóa rất rõ giữa các nhóm cổ phiếu. Phần lớn mức tăng của VN-Index đến từ nhóm cổ phiếu trong hệ sinh thái Vingroup gồm VIC, VHM, VRE và VPL, trong khi mặt bằng cổ phiếu còn lại diễn biến kém tích cực hơn đáng kể.

Điều này cho thấy thị trường trong nửa đầu năm không thiếu các động lực hỗ trợ, song dòng tiền vẫn tập trung vào một số ít nhóm cổ phiếu dẫn dắt, chưa tạo được sự lan tỏa trên diện rộng.

Ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích, Công ty Chứng khoán VPS cho rằng, trong giai đoạn hiện tại, nhà đầu tư đang có cách tiếp cận thị trường khá khác nhau. Với nhà đầu tư tổ chức và các quỹ đầu tư, điều họ quan tâm là các yếu tố thúc đẩy nền kinh tế và triển vọng từng nhóm ngành trong trung, dài hạn hơn là diễn biến thanh khoản ngắn hạn. Từ đó, họ xây dựng chiến lược phân bổ danh mục, tập trung vào các nhóm ngành được kỳ vọng hưởng lợi.

Trong khi đó, nhà đầu tư cá nhân lại chú ý nhiều hơn đến diễn biến dòng tiền, thanh khoản và cơ hội giao dịch trong ngắn hạn. Theo ông Khánh, bên cạnh nhóm nhà đầu tư theo trường phái giao dịch ngắn hạn, vẫn có một bộ phận theo đuổi đầu tư giá trị, tập trung đánh giá các yếu tố vĩ mô và triển vọng doanh nghiệp để tìm kiếm cơ hội dài hạn.

“Giai đoạn này, thị trường cần thêm những tín hiệu vĩ mô, những chất xúc tác mới đến từ nền kinh tế, từ dòng tiền và từ tăng trưởng kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết. Khi đó, thị trường sẽ bắt đầu bước vào một xu thế mới”, ông Khánh nói.

Chờ chất xúc tác mới

Lợi nhuận toàn thị trường trong quý II/2026 được ước tính tăng 15% so với cùng kỳ, kỳ vọng trở thành chất xúc tác mới cho diễn biến thị trường.

Một trong những chất xúc tác quan trọng nhất của thị trường giai đoạn này sẽ đến từ mùa công bố kết quả kinh doanh quý II và bán niên 2026. Đây được kỳ vọng sẽ là yếu tố giúp dòng tiền có cơ sở lựa chọn cổ phiếu thay vì giao dịch theo tâm lý như giai đoạn vừa qua.

Công ty Chứng khoán MB ước tính lợi nhuận toàn thị trường trong quý II/2026 có thể đạt mức tăng trưởng 15% so với cùng kỳ, một số nhóm ngành tăng trưởng nổi bật gồm: vận tải, bất động sản khu công nghiệp, bán lẻ và dầu khí. Đây được xem là kết quả tích cực trong bối cảnh vĩ mô vẫn đối mặt với áp lực từ giá dầu và lạm phát gia tăng.

Bên cạnh kết quả kinh doanh, câu chuyện nâng hạng thị trường vẫn tiếp tục là động lực quan trọng. Dù câu chuyện nâng hạng không còn mới, việc Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ tháng 9/2026 tiếp tục củng cố kỳ vọng thu hút dòng vốn từ các quỹ đầu tư theo chỉ số. Chưa kể, điều này sẽ tạo tiền đề cho lộ trình nâng hạng tiếp theo với MSCI.

Mặc dù chưa đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi trong kỳ rà soát năm 2026, MSCI đã ghi nhận những cải cách đáng kể liên quan đến cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước (non-prefunding), mô hình môi giới toàn cầu (global broker) và lộ trình triển khai đối tác bù trừ trung tâm (CCP). Nhiều tổ chức phân tích kỳ vọng khi hệ thống CCP đi vào vận hành từ đầu năm 2027 và các cải cách tiếp tục phát huy hiệu quả, Việt Nam có thể được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng trong năm 2027, qua đó tiếp tục duy trì kỳ vọng thu hút dòng vốn quốc tế trong trung và dài hạn.

Song song đó, động lực từ chính sách cũng được kỳ vọng sẽ rõ nét hơn trong nửa cuối năm. VNDIRECT kỳ vọng đầu tư công và chính sách tài khoá sẽ được đẩy mạnh từ quý III/2026.

Cụ thể, để hoàn thành kế hoạch đầu tư công năm 2026, bình quân mỗi tháng còn lại cần hoàn thành 96.000 tỷ đồng vốn thực hiện (tăng 11,7% so với cùng kỳ), và 109.000 tỷ đồng vốn giải ngân (tăng 14,9% so với cùng kỳ). Ngoài việc thông qua phương án tăng 8,12% lương cơ sở (từ ngày 1/7/2026), Chính phủ cũng triển khai đồng bộ các giải pháp tài khóa nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, góp phần cải thiện thu nhập thực tế và bảo vệ sức mua trước áp lực lạm phát.

“Giai đoạn hiện nay đang mở ra một trạng thái mới của thị trường. Sau tháng 6 điều chỉnh và tích lũy, tháng 7 có thể sẽ là tháng thị trường hồi phục và tăng điểm. Tôi cũng lạc quan hơn về triển vọng của thị trường trong quý III. Các chỉ số nhiều khả năng sẽ quay trở lại khu vực đỉnh cũ và tôi tin rằng sẽ có những nhóm ngành bứt phá, giao dịch sôi động hơn trong giai đoạn tới”, ông Khánh dự báo.

Theo ông Khánh, trong bối cảnh hàng loạt chính sách mới được ban hành nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, dòng tiền sẽ ưu tiên những doanh nghiệp và nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng chính sách.

Cũng theo vị chuyên gia này, tại các nền kinh tế đang phát triển, nhóm tài chính - ngân hàng luôn giữ vai trò xương sống của nền kinh tế. Đặc biệt, ngân hàng và chứng khoán là hai lĩnh vực cần phát triển trước để thị trường vốn vận hành hiệu quả, đồng thời cũng là nhóm ngành thu hút sự quan tâm lớn nhất từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Bên cạnh đó, bất động sản khu công nghiệp cũng là nhóm ngành đáng kỳ vọng khi Việt Nam tiếp tục định hướng phát triển dựa trên sản xuất công nghiệp và xuất khẩu. Việc tiếp tục thu hút các tập đoàn đa quốc gia đầu tư vào các khu công nghiệp tại những địa phương như Bắc Giang, Bắc Ninh sẽ góp phần thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Khánh cũng đánh giá cao triển vọng của nhóm tiêu dùng - bán lẻ. Theo ông, khi nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng, tiêu dùng nội địa sẽ trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Ngoài ra, nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng cũng sẽ tạo dư địa phát triển cho nhóm năng lượng và dầu khí, qua đó tiếp tục thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư tổ chức.

Còn theo VNDIRECT, cơ hội nửa cuối năm sẽ xuất hiện ở nhóm ngân hàng và dịch vụ tài chính nhờ sự ổn định của hệ thống và thanh khoản kỳ vọng hồi phục tích cực. Tiếp theo, áp lực tiêu thụ tăng cao cùng tính chu kỳ ngành sẽ tạo động lực tăng trưởng cho nhóm năng lượng gồm điện và dầu khí. Cuối cùng, làn sóng bảo hộ thương mại gia tăng, xu hướng thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới cùng cao điểm giải ngân vốn đầu tư công vào cuối năm được kỳ vọng sẽ tạo cú huých đồng thời cho các nhóm đầu tư công, khu công nghiệp, thép, vận tải và cảng biển.