Xuất khẩu sang Italia phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về bao bì, chế tài xử phạt sẽ áp dụng từ tháng 1/2030.
Chính phủ Italia đã ban hành Sắc lệnh số 143/2026, quy định bổ sung các yêu cầu về khả năng phân hủy sinh học và compost đối với một số loại bao bì, trên cơ sở cơ chế cho phép các quốc gia thành viên áp dụng các yêu cầu quốc gia nhất định trong khuôn khổ Quy định của EU về bao bì và chất thải bao bì (PPWR), theo tin từ Thương vụ Việt Nam tại Italia.
Mục tiêu cốt lõi của Sắc lệnh là đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn, kiểm soát triệt để lượng rác thải nhựa khó phân hủy phát sinh từ các hộ gia đình và chuỗi dịch vụ thương mại.
Sắc lệnh nhắm trực tiếp vào các nhóm sản phẩm có tỷ lệ phát sinh rác thải hữu cơ và bao bì dùng một lần cao tại nguồn, bao gồm:
Bao bì màng mỏng: túi, màng bọc đựng sản phẩm nông sản tươi sống (ortofrutta) tại hệ thống siêu thị và điểm bán lẻ.
Đồ dùng dịch vụ ăn uống: cốc, đĩa, thìa, dĩa, dao phục vụ ngành hàng không, nhà hàng, khách sạn và dịch vụ lưu trú (catering e ristorazione).
Italia nằm trong top 3 nước xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong khối thị trường 27 nước châu Âu, chỉ sau Hà Lan và CHLB Đức.
Năm 2025, xuất khẩu hàng Việt sang EU đạt gần 56,2 tỷ USD, tăng 8,6% so với năm 2024.
Trong đó xuất khẩu sang Hà Lan dẫn đầu, đạt 13,5 tỷ USD, tăng 3,7%, sang Đức đạt 9,53 tỷ USD, tăng gần 20%, sang Italia đạt 5,3 tỷ USD, tăng 7,2% so với năm trước.
Nguồn: Báo cáo Xuất nhập khẩu 2025
Bao bì phần ăn đơn lẻ: các loại bao bì đóng gói gia vị, sốt, đường, kem sữa dạng nhỏ (monoporzioni alimentari) thường đi kèm trong các khẩu phần ăn công nghiệp hoặc quán cà phê.
Tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc: toàn bộ các chủng loại bao bì thuộc danh mục trên khi lưu thông và nhập khẩu lần đầu vào thị trường Italia bắt buộc phải đạt tiêu chuẩn biodegradabilità (khả năng phân hủy sinh học) và compostabilità (khả năng tạo thành phân compost) được chứng nhận nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn kỹ thuật châu Âu UNI EN 13432:2000 (Tiêu chuẩn hài hòa do Ủy ban Tiêu chuẩn hóa châu Âu - CEN ban hành).
Theo Cơ quan Thương vụ, mặc dù sắc lệnh có hiệu lực pháp lý ngay lập tức, nhưng thời điểm chính thức áp dụng các chế tài xử phạt hành chính và thương mại là từ ngày 1/1/2030.
Khoảng thời gian từ nay đến năm 2030 tạo ra khung cửa sổ chuyển đổi (transitional window), đồng thời đặt ra áp lực tái cấu trúc chuỗi cung ứng ngay từ bây giờ đối với các đơn vị sản xuất và xuất khẩu nước ngoài.
Để giữ vững thị phần hoặc xuất khẩu và tránh rủi ro pháp lý tại thị trường Italia, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, đặc biệt doanh nghiệp trong lĩnh vực nông sản tươi, thực phẩm chế biến, gia vị đóng gói, cần thực hiện kiểm toán và nâng cấp nguyên liệu bao bì đầu nguồn; Chủ động rà soát lại toàn bộ hệ thống bao bì màng mỏng, túi đựng và các loại bao bì đóng gói phần nhỏ đang sử dụng.
Doanh nghiệp yêu cầu nhà cung cấp bao bì xuất trình chứng nhận hợp chuẩn quốc tế UNI EN 13432. Tuyệt đối loại bỏ các loại màng nhựa truyền thống không phân hủy sinh học đối với dòng sản phẩm xuất khẩu vào kênh siêu thị hay chuỗi nhà hàng, khách sạn, quán cà phê tại Italia.
Đồng thời phải minh bạch hóa hồ sơ kỹ thuật và nhãn mác (Technical Dossier); Phối hợp chặt chẽ với đối tác nhập khẩu tại Italia để đảm bảo các thông tin in trên bao bì tuân thủ tuyệt đối quy định chống tẩy xanh (Greenwashing); Chuẩn bị sẵn sàng dữ liệu kiểm chứng vòng đời sản phẩm và chứng nhận xuất xứ nguyên liệu sinh học trong hồ sơ thông quan để đáp ứng với các đợt thanh tra ngẫu nhiên từ Hải quan Italia.
Nhà chức trách cũng lưu ý doanh nghiệp tối ưu hóa kích thước bao bì, tránh tình trạng bao bì quá khổ so với sản phẩm bên trong để giảm thiểu chi phí đóng góp vào quỹ trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) do CONAI quản lý.
Thông qua cơ quan Thương vụ, cập nhật kịp thời các thông tư hướng dẫn chi tiết tiếp theo của Bộ Môi trường và An ninh Năng lượng Italia (MASE) về danh mục mã HS cụ thể chịu tác động trực tiếp của Sắc lệnh này.
