Về cơ cấu sản phẩm, tôm chân trắng vẫn giữ vai trò trụ cột với 2,98 tỷ USD, chiếm 64,6% tổng kim ngạch, tăng 9,6%. Tôm sú đạt 452,9 triệu USD, chiếm 9,8% và chỉ tăng nhẹ 1,2%. Trong khi đó, tôm loại khác tăng gần 67%, trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất của toàn ngành. Đáng chú ý, trong nhóm “tôm loại khác”, tôm sống/tươi/đông lạnh tăng tới 97,2%, phản ánh sự bùng nổ xuất khẩu tôm hùm và sản phẩm cao cấp sang Trung Quốc.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (Vasep) cho biết, xuất khẩu tôm tăng trưởng tích cực trong năm 2025 nhờ nhiều yếu tố hỗ trợ. Trong đó, xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc tăng mạnh, trong khi doanh nghiệp đẩy nhanh giao hàng sang Mỹ trước các thời điểm nước này công bố áp thuế đối ứng và rủi ro thuế chống bán phá giá.
Bên cạnh đó, các đối thủ lớn của Việt Nam tại thị trường Mỹ như Ấn Độ và Indonesia đều gặp bất lợi, khi tôm Ấn Độ chịu khó khăn về thuế còn tôm Indonesia vướng sự cố chất lượng. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp tôm Việt Nam đã nỗ lực vượt khó, linh hoạt chuyển hướng thị trường, duy trì chất lượng, đẩy mạnh chế biến sâu….
Về thị trường xuất khẩu, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam năm 2025 với kim ngạch đạt 1,23 tỷ USD, chiếm 26,6% tổng kim ngạch và tăng tới 60,8% so với năm 2024. Nếu tính cả Hồng Kông, toàn khối Trung Quốc – Hồng Kông mang về 1,3 tỷ USD, tương đương 28,3% thị phần và tăng 55%
Thị trường Trung Quốc đang phân hóa mạnh về tiêu dùng khi phân khúc trung cấp chịu áp lực do người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, trong khi phân khúc cao cấp và sản phẩm tiện lợi, chế biến vẫn tăng trưởng tốt. Điều này tạo dư địa lớn cho các dòng sản phẩm thế mạnh của Việt Nam như tôm hùm, tôm sú và tôm cao cấp.
Tiếp theo là thị trường Mỹ năm 2025 đạt 796 triệu USD, tăng 5,4% so với năm 2024 và chiếm 17,2% tổng kim ngạch. Riêng tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ chỉ đạt 45,2 triệu USD, giảm 16,4% so với cùng kỳ.
Vasep nhận thấy, xuất khẩu tôm sang Mỹ phải năm 2025 phải đối mặt với các loại thuế như thuế đối ứng, thuế chống trợ cấp và rủi ro thuế chống bán phá giá. Giai đoạn cuối năm, sức mua của các nhà nhập khẩu Mỹ có xu hướng chững để cắt giảm tồn kho và điều chỉnh chiến lược mua hàng.
Trong bối cảnh Mỹ ngày càng khó lường, EU và CPTPP nổi lên như những trụ cột ổn định.
Cụ thể, xuất khẩu sang EU đạt 579,8 triệu USD, tăng 19,9%, chiếm 12,6% tổng kim ngạch. Nhiều thị trường tăng tốt như Đức (25,1%), Bỉ (22,3%), Hà Lan (8,2%) và Anh (6,6%). Đây đều là những thị trường coi trọng chất lượng, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc, cũng là lợi thế của tôm Việt Nam.
Còn khối CPTPP đạt 1,25 tỷ USD, tăng 28,8% và chiếm 27,3% tổng kim ngạch. Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia tiếp tục duy trì mức nhập khẩu ổn định, tạo bệ đỡ quan trọng cho ngành trong bối cảnh thị trường Mỹ biến động mạnh.
Bước sang năm 2026, Vasep dự báo ngành tôm Việt Nam tiếp tục phải đối mặt với môi trường thương mại toàn cầu ngày càng khắc nghiệt.
Lo ngại thuế chống bán phá giá từ Mỹ sẽ tác động nhiều tới kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026. Trong khi đó, Trung Quốc, EU và CPTPP nhiều khả năng tiếp tục là các động lực chính, dù đi kèm rủi ro điều chỉnh ngắn hạn theo chu kỳ tiêu dùng và giá.
Mặt khác, với việc Ecuador và Ấn Độ tiếp tục mở rộng sản lượng với chi phí thấp, con đường của tôm Việt Nam không nằm ở cạnh tranh bằng giá, mà ở chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và phân khúc cao cấp.
