Ảnh minh họa: Shutterstock

Ảnh minh họa: Shutterstock

Tuyển dụng khởi sắc, cung - cầu lao động vẫn lệch nhịp

0:00 / 0:00
0:00
(ĐTCK) Thị trường tuyển dụng tiếp tục khởi sắc trong quý II/2026 khi doanh nghiệp mở rộng nhu cầu nhân sự cùng đà tăng trưởng của nền kinh tế. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là một thực tế đáng chú ý: cung và cầu lao động đang ngày càng lệch pha. 

Theo Báo cáo Thị trường Tuyển dụng quý II/2026 của VietnamWorks, chỉ số tuyển dụng toàn quốc đạt 125,5 điểm, tăng 25,5% so với quý II/2024 và tăng 16,9% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức tăng khá tích cực trong bối cảnh nền kinh tế tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao. GDP quý II tăng 8,39%, đưa mức tăng trưởng 6 tháng đầu năm lên 8,18%; công nghiệp và xây dựng tiếp tục là động lực chính, trong khi xuất khẩu, nhập khẩu và dòng vốn FDI đều tăng trưởng hai con số.

Đáng chú ý, sự cải thiện của thị trường lao động không chỉ đến từ quy mô tuyển dụng lớn hơn mà còn phản ánh sự thay đổi trong chiến lược nhân sự của doanh nghiệp. Sau giai đoạn tập trung mở rộng lực lượng lao động để phục vụ tăng trưởng, nhiều doanh nghiệp bắt đầu ưu tiên tuyển dụng nhân sự có chuyên môn sâu, kinh nghiệm thực tiễn và khả năng thích ứng với công nghệ. Điều đó khiến thị trường không còn đơn thuần là cuộc cạnh tranh về số lượng vị trí tuyển dụng, mà chuyển dần sang cuộc cạnh tranh về chất lượng nguồn nhân lực.

Động lực tuyển dụng đang dịch chuyển

Điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh tuyển dụng quý II không chỉ là tốc độ tăng trưởng của toàn thị trường mà còn là sự thay đổi về động lực phát triển giữa các địa phương và nhóm ngành. Nếu trong quý I/2026, TP.HCM là thị trường ghi nhận mức phục hồi nổi bật thì sang quý II, Hà Nội đã vượt lên dẫn đầu cả về quy mô lẫn tốc độ tăng trưởng tuyển dụng. Chỉ số tuyển dụng của Hà Nội đạt 130,8 điểm, tăng 30,8% so với quý II/2024 và tăng 24,6% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể so với TP.HCM với chỉ số 121,7 điểm.

Sự thay đổi này phần nào phản ánh xu hướng dịch chuyển đầu tư và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh tại khu vực phía Bắc. Trong những năm gần đây, Hà Nội cùng các tỉnh lân cận liên tục thu hút các dự án sản xuất, công nghệ và dịch vụ quy mô lớn, kéo theo nhu cầu nhân lực ở nhiều lĩnh vực. Trong khi đó, TP.HCM vẫn duy trì quy mô tuyển dụng rất lớn nhưng tốc độ tăng trưởng đã dần ổn định hơn sau giai đoạn phục hồi mạnh trước đó.

Không chỉ khác nhau về tốc độ tăng trưởng, cơ cấu tuyển dụng giữa hai trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước cũng ngày càng thể hiện rõ đặc điểm phát triển riêng. Ở quy mô toàn quốc, Kinh doanh/Bán hàng, Kế toán/Kiểm toán và Kiến trúc/Xây dựng tiếp tục là ba nhóm ngành có nhu cầu tuyển dụng cao nhất. Tuy nhiên, phía sau ba vị trí dẫn đầu là những thay đổi đáng kể về thứ hạng của nhiều ngành nghề.

Kiến trúc/Xây dựng tiếp tục duy trì đà bứt phá khi tăng 5 bậc so với quý II/2024 để vươn lên nhóm ba ngành tuyển dụng nhiều nhất và giữ vững vị trí này trong hai quý liên tiếp. Hậu cần/Xuất nhập khẩu/Kho vận cũng cải thiện mạnh thứ hạng, phản ánh nhu cầu nhân lực ngày càng lớn của chuỗi cung ứng trong bối cảnh thương mại quốc tế tiếp tục mở rộng.

Ở chiều ngược lại, Tiếp thị/Quảng cáo/Truyền thông giảm mạnh nhất khi tụt 5 bậc so với hai năm trước và giảm 3 bậc so với quý I năm nay. Công nghệ thông tin/Viễn thông và Ngân hàng - Dịch vụ tài chính cũng cùng giảm hai bậc trong bảng xếp hạng nhu cầu tuyển dụng.

Sự thay đổi thứ hạng không đồng nghĩa các ngành này suy giảm mạnh, mà phản ánh tốc độ mở rộng tuyển dụng đang diễn ra nhanh hơn ở những lĩnh vực khác. Sau nhiều năm ưu tiên chuyển đổi số và đầu tư công nghệ, doanh nghiệp hiện chuyển trọng tâm sang củng cố hoạt động sản xuất, mở rộng kinh doanh, tăng cường quản trị tài chính và hoàn thiện chuỗi cung ứng.

Điều đó cũng lý giải sự khác biệt giữa Hà Nội và TP.HCM. Tại Hà Nội, bên cạnh ba nhóm ngành dẫn đầu là Kinh doanh/Bán hàng, Kế toán/Kiểm toán và Kiến trúc/Xây dựng, Công nghệ thông tin/Viễn thông đứng ở vị trí thứ tư, trong khi Ngân hàng và Dịch vụ tài chính vươn lên vị trí thứ năm, cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung của cả nước.

Trong khi đó, cơ cấu tuyển dụng tại TP.HCM lại mang đậm dấu ấn của một trung tâm thương mại và dịch vụ. Kế toán/Kiểm toán vượt lên dẫn đầu nhu cầu tuyển dụng, Tiếp thị/Quảng cáo/Truyền thông đứng thứ ba và Hậu cần/Xuất nhập khẩu/Kho vận nằm trong nhóm năm ngành tuyển dụng nhiều nhất.

Nhìn rộng hơn, sự dịch chuyển này cho thấy doanh nghiệp không còn mở rộng tuyển dụng theo hướng đồng loạt mà tập trung nhiều hơn vào những vị trí gắn với hoạt động cốt lõi, quản trị doanh nghiệp và chuỗi giá trị sản xuất - kinh doanh. Chính sự dịch chuyển đó đang tạo nên bức tranh tuyển dụng rất khác so với giai đoạn trước.

Lợi thế không còn thuộc về số đông

Nếu quy mô tuyển dụng phản ánh nhu cầu của doanh nghiệp thì hành vi tìm việc của người lao động lại cho thấy một bức tranh khác. Trong quý II/2026, Kinh doanh/Bán hàng, Tiếp thị/Quảng cáo/Truyền thông, Hậu cần/Xuất nhập khẩu/Kho vận, Kế toán/Kiểm toán và Hành chính văn phòng là những nhóm ngành thu hút nhiều sự quan tâm nhất từ ứng viên.

Thoạt nhìn, điều này dường như phù hợp với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi đặt hai bức tranh cạnh nhau, khoảng cách giữa cung và cầu lao động lại hiện lên khá rõ. Tiếp thị/Quảng cáo/Truyền thông là ví dụ điển hình. Đây là ngành có mức độ cạnh tranh giữa các ứng viên cao nhất trên thị trường, trong khi nhu cầu tuyển dụng chỉ đứng thứ chín. Điều đó đồng nghĩa với việc số lượng người ứng tuyển cho mỗi vị trí cao hơn rất nhiều so với các ngành khác.

Tình trạng tương tự cũng xuất hiện ở Hậu cần/Xuất nhập khẩu/Kho vận, Nhân sự/Tuyển dụng, Hành chính văn phòng và Dịch vụ khách hàng - những lĩnh vực có số lượng ứng viên quan tâm lớn hơn đáng kể so với quy mô tuyển dụng.

Ở chiều ngược lại, Kinh doanh/Bán hàng, Kế toán/Kiểm toán, Kiến trúc/Xây dựng và Sản xuất đều nằm trong nhóm ngành có nhu cầu tuyển dụng rất cao nhưng mức độ cạnh tranh giữa các ứng viên lại thấp hơn nhiều. Điều này cho thấy doanh nghiệp không thiếu hồ sơ ứng tuyển, mà thiếu những ứng viên đáp ứng đúng yêu cầu về kỹ năng, kinh nghiệm và khả năng thích ứng với công việc. Nói cách khác, thị trường hiện nay đang thiếu sự “khớp nối” giữa nhu cầu của doanh nghiệp và lựa chọn nghề nghiệp của người lao động.

Xu hướng này càng được thể hiện rõ khi xét đến tốc độ tăng trưởng tuyển dụng của từng ngành. Bất ngờ lớn nhất thuộc về Kế toán/Kiểm toán khi trở thành ngành có tốc độ tăng trưởng tuyển dụng cao nhất thị trường, đạt 56,7% so với cùng kỳ năm trước. Đây cũng là lĩnh vực vượt qua Kiến trúc/Xây dựng để dẫn đầu sau nhiều quý liên tiếp.

Theo sau là Kiến trúc/Xây dựng với mức tăng 42%, Nhân sự/Tuyển dụng tăng 41,5%, Ngân hàng và Dịch vụ tài chính tăng 38,1%, Pháp lý tăng 35,9%. Điểm chung của các lĩnh vực này là đều gắn với quá trình mở rộng hoạt động, tái cấu trúc tổ chức và nâng cao năng lực quản trị của doanh nghiệp.

Ở chiều ngược lại, Công nghệ thông tin/Viễn thông, Kinh doanh, Tiếp thị/Quảng cáo/Truyền thông, Hành chính văn phòng và Giáo dục đều ghi nhận nhu cầu tuyển dụng giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước. Dù mức giảm không lớn, đây vẫn là tín hiệu cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn điều chỉnh sau thời kỳ tăng trưởng nóng, khi doanh nghiệp không còn tuyển dụng ồ ạt mà chuyển sang tối ưu hiệu quả sử dụng nhân lực.

Trong bối cảnh đó, theo VietnamWorks, cả doanh nghiệp và người lao động đều đứng trước yêu cầu phải điều chỉnh chiến lược.

Đối với doanh nghiệp, thách thức không chỉ nằm ở việc tuyển đủ người mà còn ở khả năng thu hút, phát triển và giữ chân nhân tài. Xây dựng thương hiệu nhà tuyển dụng, hoàn thiện trải nghiệm ứng viên, thiết kế tiêu chí tuyển dụng sát với nhu cầu thực tế và đánh giá ứng viên dựa trên năng lực thay vì chỉ dựa vào bằng cấp hay số năm kinh nghiệm sẽ trở thành những yếu tố quyết định hiệu quả tuyển dụng trong thời gian tới.

Ở phía người lao động, lợi thế cạnh tranh cũng không còn nằm ở việc lựa chọn những ngành nghề vốn được xem là “hot”, mà ở khả năng trang bị các kỹ năng mới như ứng dụng AI, phân tích dữ liệu, ngoại ngữ, tư duy phản biện và giải quyết vấn đề. Đồng thời, việc theo dõi xu hướng tuyển dụng của từng ngành để lựa chọn đúng những lĩnh vực đang thiếu hụt nhân lực sẽ mang lại nhiều cơ hội hơn so với việc tập trung vào những ngành có lượng ứng viên quá lớn.

Có thể thấy, thị trường lao động Việt Nam đang bước sang một giai đoạn phát triển mới. Quy mô tuyển dụng vẫn tiếp tục mở rộng, nhưng cơ hội không còn phân bổ đồng đều giữa các ngành nghề. Sự phân hóa ngày càng rõ giữa nơi doanh nghiệp cần người và nơi người lao động tập trung tìm việc cho thấy bài toán của thị trường hiện nay không còn là tạo thêm việc làm, mà là thu hẹp khoảng cách giữa kỹ năng doanh nghiệp cần và năng lực mà người lao động đang có. Đó cũng sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của cả doanh nghiệp lẫn người lao động trong những quý còn lại của năm 2026.

Tin bài liên quan