Các đồng tiền trú ẩn an toàn cũng trở nên rủi ro

Các đồng tiền trú ẩn an toàn cũng trở nên rủi ro

0:00 / 0:00
0:00
(ĐTCK) Trong bối cảnh kinh tế và địa chính trị toàn cầu đối mặt với nhiều bất ổn, diễn biến trái chiều của đồng đô la, yên Nhật hay franc Thụy Sĩ đang đặt ra câu hỏi về vai trò trú ẩn của những đồng tiền này trên thị trường tài chính.

Đồng đô la sụt giảm

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tái cấu trúc thương mại toàn cầu bằng thuế quan vào năm 2025, gây ra làn sóng bán tháo tài sản của Mỹ, bao gồm cả đồng đô la - đồng tiền dự trữ của thế giới.

Sự đột ngột trong việc áp dụng và rút lại các loại thuế quan khác cũng đã duy trì áp lực này.

Trong một báo cáo hồi tháng 12, ngân hàng Thụy Sĩ Julius Baer cho biết, các chính sách thương mại thất thường chỉ là một trong những nguyên nhân gây ra khó khăn cho đồng đô la, đồng thời cho rằng Đạo luật “One Big Beautiful Bill Act” của Tổng thống Trump đã đẩy Mỹ vào “quỹ đạo nợ không bền vững”.

Báo cáo cũng cho biết, áp lực của Tổng thống Trump lên Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell cũng làm suy yếu niềm tin của các nhà đầu tư vào đồng đô la.

Chỉ số đồng đô la - theo dõi giá trị đồng đô la so với một rổ các đồng tiền khác - đã giảm 9,37% trong năm 2025 và tiếp tục suy yếu trong năm 2026.

George Saravelos, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu ngoại hối tại Deutsche Bank cho biết, vị thế trú ẩn an toàn của đồng đô la là “huyền thoại”.

Ông cũng bác bỏ quan điểm cho rằng đồng đô la thường tăng giá khi tâm lý né tránh rủi ro gia tăng. “Một biểu đồ đơn giản về mối quan hệ giữa đồng đô la và thị trường cổ phiếu cho thấy điều này không chính xác. Trong lịch sử, mức tương quan trung bình giữa đồng đô la và cổ phiếu thường gần bằng 0, và trong năm qua, đồng tiền này một lần nữa đã tách khỏi xu hướng vận động của chỉ số S&P”, ông cho biết.

Cole Smead, Giám đốc điều hành và quản lý danh mục đầu tư tại Smead Capital Management dự đoán, đồng đô la sẽ tiếp tục suy yếu.

“Về dài hạn, chúng ta đang ở trong một chu kỳ giảm giá của đồng đô la… Nếu nhìn lại các giai đoạn cơn sốt của thị trường Mỹ, như bong bóng viễn thông và công nghệ vào cuối những năm 1990, đồng đô la đã đạt đỉnh vào năm 2002 và chỉ trong vòng sáu năm sau đó, đồng tiền này đã rơi xuống mức thấp chưa từng thấy trong một thời gian rất dài”, ông cho biết.

Chỉ số đồng đô la đã lao dốc khoảng 41% từ năm 2002 đến mức thấp nhất năm 2008.

Đồng yên biến động mạnh

Đồng yên Nhật Bản đã biến động mạnh trong suốt năm 2025, và những tin đồn về sự can thiệp hiện đang xoay quanh đồng tiền trú ẩn an toàn của châu Á.

Vào đầu năm 2025, đồng yên có giá trị khoảng 156 mỗi đô la. Đồng tiền này lại mạnh lên khi Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) bắt đầu phát tín hiệu sẽ tiếp tục tăng lãi suất, nhưng vẫn duy trì ở mức khoảng 150 trong phần lớn quý II và quý III.

Sau đó, đồng yên bắt đầu suy yếu mạnh sau tháng 10, khi bà Sanae Takaichi trở thành thủ tướng. Lập trường chính sách tài khóa mở rộng của bà đã gây ra đợt bán tháo đồng yên, đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản dài hạn tăng cao.

Đồng yên đã giảm khoảng 5,9% kể từ khi bà Sanae Takaichi nhậm chức đến ngày 23/1, trước khi có thông tin Fed New York tiến hành kiểm tra tỷ giá đối với cặp tỷ giá USD/yen trong ngày này, khiến đồng yên tăng mạnh lên khoảng mức 152 yen/USD.

Các chuyên gia phân tích của Citigroup cho rằng, đồng yên khó có khả năng suy yếu vượt xa mốc 160 mỗi đô la, bởi mức này có thể kích hoạt sự can thiệp từ giới chức Nhật Bản hoặc Mỹ.

"Đồng yên sẽ tiếp cận mức 160 một lần nữa, nhưng có thể sẽ xảy ra cuộc giằng co giữa thị trường và chính quyền khi cặp tỷ giá ở gần mốc 159", ngân hàng ING cho biết.

Đồng franc suy yếu

Không giống như đồng đô la hay yên, quốc gia phát hành đồng franc Thụy Sĩ không có quy mô lớn. Tuy nhiên, sự ổn định chính trị, mức nợ thấp và nền kinh tế đa dạng giúp đồng tiền này trở thành tài sản trú ẩn an toàn. Nhu cầu tìm kiếm tài sản ổn định trong năm qua đã hỗ trợ đồng franc và giúp đồng tiền này duy trì giá trị rõ rệt hơn so với đồng đô la hay yên.

Trong năm 2025, đồng franc tăng gần 13% so với đồng đô la và tiếp tục đà tăng sang năm 2026, lên mức cao nhất trong 11 năm so với đồng đô la. Đồng tiền này cũng chạm mức đỉnh 11 năm so với đồng euro vào đầu tháng này.

Nhưng diễn biến của đồng franc không phải hoàn toàn không có biến động. Vào ngày 30/1, khi vàng và bạc bị cuốn vào đợt bán tháo lịch sử khiến giá trị bạc giảm tới 30%, các nhà đầu tư cũng chuyển hướng khỏi đồng franc Thụy Sĩ, khiến đồng tiền này giảm khoảng 1,2% so với đồng đô la.

Tuy nhiên, đây chỉ là một trong khoảng 10 phiên giao dịch trong cả năm qua mà đồng franc giảm giá so với đồng đô la. Dù vậy, đà tăng mạnh của đồng tiền này đang gây ra nhiều thách thức cho Thụy Sĩ, và nếu tiếp tục tăng giá, điều này có thể buộc giới chức phải can thiệp nhằm hạn chế tác động của một đồng tiền quá mạnh đối với nền kinh tế.

Không giống nhiều nền kinh tế phát triển khác, Thụy Sĩ đang đối mặt với tình trạng tăng trưởng lạm phát yếu. Đồng franc mạnh lên có thể làm gia tăng áp lực giảm phát, đặc biệt đối với nền kinh tế phụ thuộc lớn vào xuất khẩu của nước này.

Tỷ lệ lạm phát của nước này chỉ ở mức 0,1%, và lãi suất chính sách của Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) là 0%. Trong bối cảnh các quan chức đang cố gắng tránh tái áp dụng chính sách lãi suất âm từ năm 2015 đến 2022, đồng franc mạnh lên khiến bức tranh chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương trở nên phức tạp hơn.

Trước đây, các quan chức Thụy Sĩ đã can thiệp vào thị trường ngoại hối bằng cách bán đồng franc và mua ngoại tệ để giúp hạ nhiệt đồng nội tệ. Nhưng việc làm này hiện nay tiềm ẩn nhiều rủi ro, khi chính quyền Tổng thống Trump đều phản đối sự can thiệp của SNB.

Các nhà kinh tế tại ngân hàng đầu tư UBS cho biết, SNB khó có khả năng phản ứng mạnh mẽ trước sự tăng giá của đồng tiền này. Trong đó, các đợt can thiệp tỷ giá riêng lẻ vẫn có thể xảy ra, nhưng chưa cần những biện pháp can thiệp diện rộng, do rủi ro giảm phát còn hạn chế, triển vọng tăng trưởng toàn cầu tích cực và đồng franc chỉ bị định giá cao ở mức vừa phải.

Matthew Ryan, người đứng đầu chiến lược thị trường tại công ty dịch vụ tài chính toàn cầu Ebury cho biết, đồng đô la và yên đã mất đi một phần sức hút trong thời gian gần đây, trong khi đồng franc Thụy Sĩ đã củng cố vị thế như là đồng tiền trú ẩn an toàn hàng đầu.

Lee Hardman, nhà phân tích của ngân hàng MUFG của Nhật Bản cũng nhận định rằng sức hấp dẫn của đồng yên và đô la như một tài sản trú ẩn an toàn đã bị suy yếu do bất ổn chính trị.

“Về lâu dài, đồng franc Thụy Sĩ đã chứng tỏ là phương tiện lưu trữ giá trị tốt nhất trong số các đồng tiền G10 khác, bao gồm cả đồng yên và đồng đô la”, ông cho biết.

Tin bài liên quan