Tâm điểm room tín dụng

Kiểm soát chặt hơn chất lượng tín dụng

Thông tin được Ngân hàng Nhà nước đưa ra, năm nay, kế hoạch tăng trưởng tín dụng toàn nền kinh tế đạt khoảng 15%. Con số này gây bất ngờ với nhiều người, thấp hơn so với mục tiêu được đặt ra trong năm trước là 16% và chậm lại đáng kể so với kết quả thực hiện trong năm qua là 19,1%.

Điểm đáng chú ý khác trong điều hành chính sách tín dụng năm nay là, dù Ngân hàng Nhà nước chỉ giao chỉ tiêu tín dụng một lần cho ngân hàng thương mại vào đầu năm (dựa trên điểm xếp hạng của ngân hàng đó) nhưng yêu cầu ngân hàng phải kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng trong từng quý không được vượt quá một phần tư tổng hạn mức tín dụng trong năm. Ngoài ra, cơ quan điều hành cũng yêu cầu các ngân hàng kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản không được vượt quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của từng ngân hàng; nắn dòng vốn vào lĩnh vực sản xuất - kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các lĩnh vực là động lực tăng trưởng cho nền kinh tế…

Có những e ngại từ giới đầu tư về việc chính sách tiền tệ có xu hướng “siết lại” so với năm 2025, tâm lý này phản ánh rõ nét nhất trên thị trường bất động sản cũng như diễn biến giá cổ phiếu nhóm bất động sản trên thị trường chứng khoán tuần qua.

Chính sách tiền tệ đóng vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Theo ước tính và quan sát của Ngân hàng Nhà nước, cứ khoảng 2% tăng trưởng tín dụng sẽ giúp tạo ra 1% tăng trưởng GDP. Năm 2025, để phục vụ mục tiêu tăng trưởng GDP 8% được đưa ra hồi đầu năm, Ngân hàng Nhà nước đã kế hoạch tăng trưởng tín dụng 16%. Thực tế cho thấy, trên nền hỗ trợ của chính sách tín dụng, tăng trưởng GDP đã đạt 8,02%, mức cao nhất trong giai đoạn 2021 - 2025, trong bối cảnh nền kinh tế chịu nhiều thách thức từ biến động thuế quan, thiên tai dồn dập trong những tháng cuối năm.

Dẫu vậy, việc mở rộng tín dụng trong khi duy trì lãi suất thấp đã dẫn tới huy động vốn không theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng, gây sức ép lên thanh khoản của hệ thống trong những tháng cuối năm và đẩy mặt bằng lãi suất huy động cũng như cho vay đi lên. Lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng tại nhiều ngân hàng thương mại cổ phần đã lên mức 8%/năm. Theo đó, có những khoản vay đã được điều chỉnh lãi suất lên tới 14%/năm… Đó là chưa kể tới những cảnh báo từ giới chuyên gia tài chính về rủi ro cho hệ thống ngân hàng khi tỷ lệ cho vay trên huy động đang vượt trần quy định, tín dụng bất động sản chiếm tỷ trọng lớn, tình trạng mất cân đối kỳ hạn khi vốn ngắn hạn chiếm khoảng 80% tổng vốn huy động, song tỷ lệ cho vay bất động sản (trung dài hạn) lại chiếm tới 24% tổng quy mô tín dụng toàn ngành, thậm chí tại một số ngân hàng tỷ lệ này lên tới 50%. Định hướng chính sách tín dụng năm 2026, từ góc nhìn của giới chuyên gia, là điều cần thiết nhằm hạn chế rủi ro cho hệ thống ngân hàng cũng như nền kinh tế.

Năm nay, Chính phủ tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, nhằm tạo thế tạo đà cho giai đoạn tăng tốc phát triển kinh tế 2026 - 2030. Tuy nhiên, dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ được giới chuyên gia đánh giá không còn nhiều trước những áp lực kể trên. Điểm tích cực, theo một lãnh đạo cấp cao BIDV, là chính sách tài khóa còn dư địa lớn và đầu tư công được xem là trụ cột quan trọng cho tăng trưởng, với kế hoạch giải ngân tăng 40% so với năm 2025, đạt khoảng 1,1 triệu tỷ đồng cho hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm.

“Song hành, khu vực tư nhân được kỳ vọng tăng tốc nhờ các cơ chế cải cách, triển khai trung tâm tài chính quốc tế, mở rộng sang các lĩnh vực mới như AI, tài sản số, hay khả năng vay USD để thu hút vốn cho dự án. Tiêu dùng cũng được dự báo cải thiện khi Luật Thuế thu nhập cá nhân thay đổi, giúp gia tăng thu nhập khả dụng của người dân”, lãnh đạo BIDV nhận định.

Ở bên ngoài, môi trường quốc tế được dự báo ổn định hơn khi mặt bằng thuế quan đã cơ bản định hình, hỗ trợ cho hoạt động xuất khẩu và thu hút vốn FDI của Việt Nam. Đơn hàng xuất khẩu đã có tín hiệu hồi phục từ cuối năm 2025, trong khi dòng vốn FDI có xu hướng dịch chuyển vào các lĩnh vực điện tử, công nghệ.

Trở lại với câu chuyện tăng trưởng tín dụng, dù mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 chậm lại so với năm 2025, song giá trị tuyệt đối ước tính không có chênh lệch lớn. Theo ước tính, với tốc độ tăng trưởng tín dụng 15%, sẽ có thêm 2,787 triệu tỷ đồng được bơm ra nền kinh tế, trong khi con số này trong năm ngoái là khoảng 2,8 triệu tỷ đồng.

Room tín dụng phân hóa mạnh

Từ góc nhìn của bà Trần Thị Khánh Hiền, Giám đốc Khối Nghiên cứu Công ty Chứng khoán MB (MBS), tăng trưởng tín dụng năm 2026 kỳ vọng sẽ duy trì quanh mức 20% để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP 10%. Động lực cho đà tăng trưởng này đến từ việc đầu tư công tiếp tục được đẩy mạnh và tín dụng nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) cải thiện nhờ chỉ số PMI (nhà quản lý mua hàng) tăng bền vững từ tháng 4/2025, đạt 53,8 điểm vào tháng 11/2025. Khi bức tranh thuế quan rõ ràng hơn, đơn hàng mới gia tăng sẽ kéo tín dụng SME phục hồi sau giai đoạn trì hoãn. Tín dụng tiêu dùng được kỳ vọng phục hồi khi cho vay khách hàng cá nhân nhằm khắc phục thiệt hại sau các đợt thiên tai lớn được thúc đẩy.

Ngược lại, theo bà Hiền, cho vay mua nhà dự kiến sẽ chậm lại do lãi suất tăng theo lãi suất huy động, trong khi dòng vốn tín dụng của các nhà băng được ưu tiên cho lĩnh vực sản xuất - kinh doanh và đầu tư công.

Chuyên gia MBS dự báo, tăng trưởng tín dụng sẽ phân hóa rõ rệt trong ngành ngân hàng, với áp lực cạnh tranh lớn hơn ở nhóm ngân hàng nhỏ.

Bên cạnh nhóm ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc các ngân hàng 0 đồng được cấp room tín dụng cao hơn mặt bằng toàn ngành, theo bà Hiền, các ngân hàng có danh mục cho vay được dẫn dắt bởi nhóm khách hàng doanh nghiệp sẽ có mức tăng trưởng tín dụng tốt hơn so với toàn ngành trong năm 2026, vì tín dụng vẫn sẽ được tập trung chủ yếu vào nhóm khách hàng này cho mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức hai chữ số. Bên cạnh đó là những ngân hàng sở hữu lợi thế về chi phí vốn như nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước chi phối, hoặc có CASA (tiền gửi không kỳ hạn) cao như TCB, MBB. Ngoài ra, khả năng cho vay theo dự án và cho vay chuỗi cung ứng cũng sẽ là một lợi thế, với kỳ vọng nhu cầu tín dụng của phân khúc này sẽ khả quan hơn.

Trong khi đó, theo Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS), tăng trưởng tín dụng năm 2026 có thể đạt từ 16 - 18%, với động lực tăng trưởng chính đến từ đầu tư công, bất động sản và kinh tế tư nhân. Cầu tín dụng hồi phục, đặc biệt tại phân khúc tiêu dùng và cho vay mua nhà với kỳ hạn dài. Bên cạnh đó, thị trường bất động sản và hoạt động sản xuất - xuất khẩu - đầu tư công kỳ vọng duy trì tăng trưởng khả quan trong giai đoạn cuối năm 2025 và năm 2026. Đầu tư công tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng kinh tế, cùng với việc nhiều dự án bất động sản được tháo gỡ vướng mắc pháp lý tạo ra hiệu ứng lan tỏa đối với các nhóm bất động sản, xây dựng, vật liệu xây dựng.

Dự báo về tốc độ tăng trưởng tín dụng theo nhóm ngân hàng, VCBS cho rằng, nhóm ngân hàng tư nhân năng động sẽ dẫn dắt đà tăng trưởng của toàn ngành, với mức trên 20%, trong khi các ngân hàng lớn nhận chuyển giao bắt buộc tiếp tục hưởng cơ chế ưu tiên room tín dụng cao hơn trung bình ngành.

Có thể nói, room tín dụng năm 2026 dù đứng trước áp lực phải nới rộng để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, song sẽ có sự phân hóa giữa các nhóm ngân hàng, phản ánh năng lực vốn, cấu trúc khách hàng và khả năng thích ứng chính sách trong giai đoạn mới.

Lãnh đạo NHNN cũng khẳng định, trong năm 2026, cơ quan này sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến, tình hình thực tế để điều hành tăng trưởng tín dụng chủ động, linh hoạt để qua đó hỗ trợ hệ thống tổ chức tín dụng cung ứng vốn tín dụng phục vụ nền kinh tế cũng như đảm bảo an toàn hệ thống, gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát. Trên cơ sở đánh giá diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát, tăng trưởng tín dụng của các tổ chức tín dụng, NHNN sẽ chủ động rà soát, điều chỉnh tăng hoặc giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của tổ chức tín dụng phù hợp với tình hình thực tiễn.

Áp lực hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững đang đặt lên vai hệ thống ngân hàng. Với các kênh đầu tư như chứng khoán, bất động sản - vốn đặc biệt nhạy cảm với biến động lãi suất và room tín dụng, thông điệp điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt và cân bằng các mục tiêu trên là yếu tố cần chú ý.