“Dễ thở hơn”, nhưng chưa “nhẹ gánh”
Chị Phạm Thanh, trú tại phường Yên Hoà, Hà Nội kể, nếu như những ngày cuối năm 2025, chị không thể thực hiện khoản vay thế chấp sổ tiết kiệm tại ngân hàng T. thì ngay ngày đầu tiên đi làm sau kỳ nghỉ Tết Dương lịch, khi liên hệ lại, chị nhận được sự hỗ trợ, phối hợp rất nhiệt tình của cán bộ, nhân viên ngân hàng trên. Đến sáng ngày 7/1/2026, chị Thanh đã được giải ngân khoản vay gần 2 tỷ đồng với lãi suất 7%/năm, tất toán vào đầu tháng 3 - thời điểm sổ tiết kiệm đáo hạn.
Theo chia sẻ của lãnh đạo một ngân hàng thương mại cổ phần, sau những ngày “căng thẳng” cuối năm 2025, thanh khoản toàn hệ thống đã “dễ thở” đôi chút, nhưng chưa hoàn toàn nhẹ gánh bởi vẫn đối mặt áp lực từ việc cạnh tranh lãi suất huy động, nhu cầu vốn lớn cho đầu tư và chi tiêu công và việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp chậm lại, đẩy áp lực đáo hạn sang đầu năm 2026.
Thực tế cho thấy, ngày 8/1/2026, ABBank là ngân hàng thứ ba mạnh tay tăng lãi suất huy động ở mọi kỳ hạn tiền gửi từ 1 - 60 tháng, với mức tăng từ 0,4 - 1,2%/năm trong những ngày đầu năm 2026, sau VPBank và MSB.
Cụ thể, với tiền gửi online, ABBank tăng lãi suất huy động kỳ hạn 1 tháng, 2 tháng thêm lần lượt 0,9%/năm và 0,7%/năm, lên mức 4%/năm. Lãi suất tiết kiệm kỳ hạn từ 3 - 5 tháng được điều chỉnh tăng thêm 0,4%/năm, lên 4,2%/năm. Đáng chú ý, lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 6 tháng và 24 tháng tăng tới 1,2%/năm. Lãi suất tiết kiệm kỳ hạn từ 7 - 11 tháng và kỳ hạn từ 13 - 18 tháng cũng tăng tới 1,1%/năm.
Lãi suất tiết kiệm tại quầy, kỳ hạn 1-2 tháng lĩnh lãi cuối kỳ được ABBank điều chỉnh tăng lần lượt 0,8%/năm và 0,6%/năm; lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 3 - 5 tháng cũng được niêm yết mới tại mức 4%/năm sau khi tăng thêm 0,3%/năm; kỳ hạn từ 6 - 60 tháng đồng loạt được niêm yết mới tại 6,3%/năm. Như vậy, lãi suất huy động tại quầy đã được ABBank điều chỉnh tăng thêm 1,1%/năm đối với kỳ hạn 6 tháng và 24 tháng; tăng thêm 1%/năm đối với kỳ hạn từ 7 - 11 tháng và từ 13 - 18 tháng; tăng thêm 0,3%/năm đối với kỳ hạn từ 36 - 60 tháng.
Trước đó, MSB đã tăng lãi suất tiết kiệm trực tuyến thêm 0,2%/năm đối với các kỳ hạn từ 1 - 36 tháng. Theo đó, lãi suất kỳ hạn 1 - 5 tháng là 4,1%/năm, kỳ hạn 6 - 11 tháng là 5,2%/năm, kỳ hạn 12 - 36 tháng ở mức 5,8%/năm. Mức chênh lệch lãi suất giữa tiền gửi tiết kiệm tại quầy và tiết kiệm trực tuyến tại MSB lên tới 0,5%/năm, ở mọi kỳ hạn. Theo đó, lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 1 - 5 tháng tại nhà băng này là 3,6%/năm, kỳ hạn 6 - 11 tháng là 4,7%/năm và kỳ hạn 12 - 36 tháng là 5,3%/năm.
Ông Lê Hoài Ân, chuyên gia đào tạo trong lĩnh vực ngân hàng nhận định: “Thanh khoản của hệ thống ngân hàng Việt Nam đang đối mặt với sức ép ngày càng lớn, thể hiện rõ qua xu hướng tăng mạnh của tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR)”.
Tại Họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 ngành ngân hàng, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước cho biết, tính đến ngày 24/12/2025, huy động vốn dự kiến chỉ tăng 14,1%, trong khi dư nợ tín dụng nền kinh tế tăng 17,87% so với cuối năm 2024. Ông Quang thừa nhận, huy động vốn thấp hơn đáng kể so với tăng trưởng tín dụng, qua đó tạo sức ép lớn lên thanh khoản của toàn hệ thống. Trong khi đó, dự kiến cả năm 2025, tín dụng tăng khoảng 19%, mức tăng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Áp lực nâng cao năng lực tài chính
Chưa có số liệu chính thức quý IV/2025 của các ngân hàng, nhưng sức ép thanh khoản được ông Ân cập nhật từ thời điểm cuối quý III/2025 cho thấy, LDR thuần của toàn ngành ngân hàng đã lên mức 111% - vùng cao nhất trong nhiều năm. Tổng tiền gửi của 27 ngân hàng niêm yết, giao dịch cổ phiếu trên thị trường chứng khoán tăng trưởng lũy kế 10,16% - mức cao thứ hai trong vòng tám năm qua, đưa quy mô tổng vốn huy động của nhóm này lên 12,27 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, tín dụng lại tăng mạnh hơn, đạt 15%, nối tiếp hai năm tăng trưởng cao 2023 - 2024. Sự lệch pha giữa tốc độ mở rộng tín dụng và khả năng huy động tiền gửi khiến LDR tiếp tục leo thang.
Trong bối cảnh tín dụng tăng tốc và hút mạnh nguồn vốn, tỷ lệ LDR của các ngân hàng đang leo lên mức cao, kéo theo áp lực thanh khoản rõ rệt vào cuối năm, buộc mặt bằng lãi suất huy động phải điều chỉnh tăng. Ở chiều ngược lại, nhiều ngân hàng đã chủ động thu hẹp hoặc giảm tốc giải ngân cho vay nhằm kiểm soát rủi ro và duy trì an toàn hệ thống.
Báo cáo tài chính sơ bộ vừa được Sacombank chia sẻ cho thấy, LDR đạt 73,41%, cùng với đó là CAR đạt 8,49%, tỷ lệ tài sản thanh khoản cao gần 20%. Các chỉ số này cho thấy Ngân hàng đang duy trì trạng thái phòng thủ, ưu tiên an toàn hệ thống hơn là mở rộng tăng trưởng.
Nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước chi phối duy trì LDR thuần ở mức 107% trong quý III/2025. Từ năm 2021 đến nay, LDR của nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước chi phối vẫn nằm trong vùng thấp hơn so với mặt bằng chung của ngành, nhưng sang năm 2025, tỷ lệ LDR thuần của nhóm này có xu hướng nhích lên rõ rệt. Dù tăng trưởng tiền gửi của nhóm vẫn cải thiện so với giai đoạn 2023 - 2024, diễn biến LDR phản ánh ngày càng rõ khoảng cách giữa tốc độ mở rộng tín dụng và huy động vốn. Mặt khác, việc duy trì tăng trưởng tín dụng thấp hơn mức bình quân toàn ngành đã giúp LDR của nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước chi phối nhìn chung vẫn được kiểm soát trong một biên độ hẹp.
Để hỗ trợ Agribank hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao, một trong những đề xuất quan trọng về công tác tín dụng được ông Tô Huy Vũ, Chủ tịch Hội đồng thành viên Agribank kiến nghị là, Quốc hội, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước xem xét phê duyệt phương án bổ sung vốn điều lệ 29.690 tỷ đồng giai đoạn 2025 - 2027 đối với Agribank và có cơ chế bổ sung vốn điều lệ từ lợi nhuận làm ra hàng năm đối với các ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước chi phối, nhằm tăng cường năng lực tài chính và có thêm dư địa tăng trưởng tín dụng an toàn.
Liên quan đến vấn đề tăng vốn nhằm đáp ứng yêu cầu tăng trưởng tín dung cao, ông Trần Minh Bình, Chủ tịch Hội đồng quản trị VietinBank cho biết, trong bối cảnh tỷ lệ sở hữu của Nhà nước, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại VietinBank chạm hạn mức theo quy định, trong khi phương án bổ sung vốn điều lệ trực tiếp từ nguồn ngân sách Nhà nước chưa được phê duyệt, phương án nâng cao năng lực vốn tự có của Ngân hàng phụ thuộc rất lớn vào nguồn lợi nhuận tự tích lũy, đặt ra thách thức lớn trong việc nâng cao năng lực tài chính.
“Trên cơ sở đó, đề xuất các cơ quan có thẩm quyền cho phép VietinBank được giữ lại toàn bộ lợi nhuận sau thuế và sau trích quỹ giai đoạn 2025 - 2030, hỗ trợ VietinBank tiếp tục tăng trưởng bền vững, phát huy tốt vai trò ngân hàng thương mại Nhà nước, đi đầu trong việc cung ứng vốn và dịch vụ tài chính cho nền kinh tế”, ông Trần Minh Bình nói.
Dưới góc nhìn tổng thể, việc tăng lãi suất huy động như những gì các ngân hàng đã và đang thực hiện để hỗ trợ thanh khoản, sẽ gây tăng chi phí vốn và kéo theo lãi suất cho vay cao hơn, ảnh hưởng đến doanh nghiệp và người dân nếu tình trạng này kéo dài. Từ phía cơ quan điều hành chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước đã chủ động triển khai nhiều biện pháp để ổn định thị trường tiền tệ, giữ ổn định lãi suất và hỗ trợ thanh khoản; đồng thời, phối hợp với các bộ, ngành nhằm vừa kiểm soát lạm phát, vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Điều này được thể hiện qua việc điều hành linh hoạt các công cụ như tín phiếu, thị trường mở và các chính sách hướng tới giảm lãi suất cho vay bình quân, hỗ trợ nhu cầu vay vốn sản xuất - kinh doanh.
Trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn, tạo sức ép lên thanh khoản cũng như lãi suất của các ngân hàng, đòi hỏi cấp thiết đặt ra là phải đa dạng hóa nguồn vốn cho nền kinh tế, giảm tình trạng nguồn vốn cho nền kinh tế phụ thuộc quá mức vào vốn tín dụng ngân hàng. Tương tự, nguồn vốn của ngành ngân hàng cũng cần tránh phụ thuộc quá mức vào nguồn vốn huy động ngắn hạn.
